3. Definitions व्याख्या
या नियmaanतील विषयात किंवा संदर्भात त्याविरुद्ध काही नसल्यास -
थोडक्यात: या नियमांमध्ये वापरल्या जाणाऱ्या महत्त्वाच्या शब्दांचे अर्थ काय आहेत हे सांगते हे नियम।
---
## मुख्य व्याख्या (Key Definitions):
**कायदा (Act)** = मुंबई दारूबंदी कायदा १९४९ हे मूळ कायदा आहे।
**Club अनुज्ञप्तीधारक** = ज्याला या नियमांतर्गत club licence मिलेला आहे अशी व्यक्ती।
**देशी दारू** = महाराष्ट्र देशी दारू नियम, १९७३ मध्ये दिलेली व्याख्या आहे तीच वापरली जाते।
**विदेशी दारू** = पिण्यायोग्य, शुल्क भरलेली विदेशी दारू, जी खालील प्रकारची असू शकते:
- (i) **Spirits** = Brandy, Whisky, Rum, Gin वगैरे
- (ii) **Wines** = Champagne, Port, Sherry, Burgundy इत्यादी (कमीत कमी 5% अल्कोहल असणे आवश्यक)
- (iii) **Fermented liquor** = Beer, Ale, Cider वगैरे (5% पेक्षा जास्त अल्कोहल)
- (iv) **Mild liquor** = 5% पेक्षा कमी अल्कोहल असलेली दारू
- (v) **Local liquor** = काजू, महुआ किंवा इतर फळांपासून स्थानिकपणे तयार केलेली दारू
**उत्पादन शुल्क पर्यवेक्षण** = दारूबंदी आणि उत्पादन शुल्क विभागाचे कर्मचारी दारूचे तपासणी आणि नियंत्रण करतात।
**Licensed premises** = ज्या जागेला licence मिलेली आहे ती जागा (दुकान, होटेल इत्यादी)।
**Permit-holder** = ज्याकडे permit (परवाना) आहे अशी व्यक्ती, किंवा विदेशी पर्यटकासाठी जारी केलेला liquor permit असलेली व्यक्ती।
**Wholesale विक्री** = licensed retailers किंवा wholesalers ना दारू विकणे।
**Unit (मद)** = दारूचे मापन:
- 750 मि.ली. spirit किंवा देशी दारू = 1 unit
- 1000 मि.ली. spirit = 1 unit
- 1500 मि.ली. wine = 1 unit
- 2600 मि.ली. beer/fermented liquor = 1 unit
**Growler** = 1-5 लिटर धारण करणारे भांडे, जिथे microbrewery किंवा restaurant-brewery परवानाधारक kegs वरून beer भरून देतात।
**Prescription** = नोंदणीकृत डॉक्टरने दिलेले औषधपत्र (वैद्यकीय उद्देशांसाठी दारू मिळवण्यासाठी)।
**Privilege personage** = कायद्याच्या कलम ४१ अंतर्गत विशेष अधिकार असलेली व्यक्ती।
---
**नोट:** या नियमांमध्ये व्याख्या न केलेल्या शब्दांचा अर्थ मुंबई दारूबंदी कायदा १९४९ मध्येच शोधावा लागेल।
4. Application for licence
विदेशी दारूची घाऊक आयात आणि विक्री करण्याची इच्छा असलेल्या कोणत्याही व्यक्तीने या नियमांना जोडलेल्या फॉर्म एफ.एल./ए-१ मध्ये जिल्हाधिकाऱ्यांकडे अर्ज करावा.
---
**विस्तृत समजावून:**
**कोण अर्ज करू शकतो?**
- जो कोणही विदेशी दारूची (परदेशातून आणलेली दारू) घाऊक विक्री करू इच्छित असेल तो व्यक्ती
**कुठे अर्ज करावा?**
- Collector किंवा Superintendent of State Excise यांच्याकडे
**कोणत्या फॉर्मात अर्ज करावा?**
- Form F.L./A-1A - हा फॉर्म नियमांच्या साथ मिळतो
**अर्जाबरोबर काय सामग्री लागते?**
- ₹500 ची fee (शुल्क) एक chalan (रसीद) च्या माध्यमातून भरून सबूत देणे गरजेचे आहे
**licence मिळाल्यानंतर काय?**
- दोन लाइसन्स मिळतात:
1. **Trade licence** - घाऊक विक्रीसाठी
2. **Import licence** - विदेशातून दारू आयात करण्यासाठी
**सोप्या भाषेत:**
मान लाच तुम्हाला परदेशातून विविध ब्रँडचा विस्की, वाइन वगैरे आणून महाराष्ट्रात दुकानदारांना विकायचे आहे. तर तुम्हाला पहिलं Collector कडे Form F.L./A-1A भरून ₹500 fee घेऊन अर्ज द्यावा लागेल. मंजूरी मिळाल्यानंतर तुम्ही आयात आणि विक्री करू शकता.
5. Grant of licence
अनुज्ञप्ती मंजूर करणे - अर्ज प्राप्त झाल्यावर, जिल्हाधिकारी अर्जात नमूद केलेल्या तपशीलांच्या पडताळणीसाठी चौकशी करतील आणि त्यांना आवश्यक वाटतील अशा इतर चौकशी देखील करतील.
---
**तपशिल:**
**अर्जाची प्रक्रिया:**
- तुम्ही दारू विक्रीसाठी licence अर्ज Collector किंवा State Excise Superintendent यांना देता.
- त्यांनी अर्जातील सर्व माहिती (पत्ता, दोकान किंवा warehouse चे स्थान, तुमचा व्यवसाय यानेही तपासणी करतात.
**Committee द्वारे मंजूरी:**
- Collector हा अर्ज एक Committee (rule 44-A अंतर्गत) समोर मांडतात.
- ही Committee तुमच्या योग्यतेचा विचार करून शिफारस करतात.
**अंतिम मंजूरी:**
- Committee ची शिफारस विचारून, Collector हे तपासतात की:
• तुमचे दोकान/warehouse नियमांच्या अनुरूप आहे का?
• कोणतेही कायदेशीर आपत्ती तर नाही?
- जर सर्व काही ठीक असेल तर licence दिले जाते.
**खर्च:**
- तुम्हाला **licence fee** (State Government किंवा Commissioner ठरवतो) भरावा लागतो.
- तसेच **₹1,00,000 (एक लाख रुपये) का guarantee deposit** देणे बंधनकारक आहे.
**नोट:** काही परिस्थितीत State Excise Superintendent सरळ licence मंजूर करू शकतात, Committee शिवाय.
6. Duration of licence
I hereby declare that the particulars given above are correct.
I hereby undertake to abide by the conditions of the licence and the provisions of the Bombay Prohibition Act, 1949, and the rule, regulations and orders made there under from time to time.
Date
Signature of the applicant.
The Collector ..............................................1
FORM EL. I
(see rule 5)
No of 20 -20.
(For the whole of the '1State of Maharashtra1)
Ordinary Trade and import Licence for the removal from a Customs Frontier and for the import and vend of foreign liquors (potable) including Indian-made liquors (potable) excised at special rates (u not to be drunk on the premises").
Preamble.—licence is hereby granted, under and subject to the provisions of the Bombay Prohibition Act, 1949 and the rule, regulations and orders made there under, to ....__________ .... ..... .... of ______ .... (herein after called "the licensee,), authorising him to remove from a Customs Frontier and to import and sell by whole-sale foreign liquor at his premises situated at (herein after referred to as the "licensed premises") from 19 to the 31st day of March 19 (both days inclusive) subject to the followings, namely:—
Conditions
1. The licensee shall pay into the Government treasury a sum of Rs (Rupees ) as licence fee and a sum of Rs. (Rupees ) as deposit
नियम ५ अंतर्गत कोणतीही अनुज्ञप्ती अनुज्ञप्ती सुरू झाल्याच्या तारखेनंतर येणाऱ्या ३१ मार्चपेक्षा जास्त कालावधीसाठी मंजूर करण्यात येणार नाही.
---
**विस्तारीत समजावून:**
• **Licence कितका काळ चलतो?** — जर तुम्हाला Foreign Liquor (विदेशी दारू) विक्रीसाठी licence मिलतो, तर तो जास्तीत जास्त १ साल चालू शकतो.
• **अंतिम तारीख:** तुमचा licence कधीही सुरू व्हा न व्हा, तो ३१ मार्चला समाप्त होतो. उदा., जर तुमचा licence १ जानेवारीला सुरू होतो, तर तो पुढील साल ३१ मार्चला संपतो. किंवा जर २ ऑक्टोबरला सुरू होतो, तर तर पुढील साल ३१ मार्चला संपतो.
• **क्यामुळे?** — महाराष्ट्र शासन हर साल ३१ मार्चला सर्व licence रीन्यू करायचे ठरविले आहे. यामुळे प्रशासनासाठी नियंत्रण सोपे होतो.
• **पुन्हा licence घ्यायचे असेल?** — licence संपल्यानंतर तुमुला नवीन अर्ज भरायचा लागतो आणि नवीन fee भरायचे लागतात. तुम्ही आणखी एक साल licence मिळवू शकता.
• **महत्वाचे:** licence संपण्याच्या आधीच नवीन अर्ज दाखल करणे चांगले — नाहीतर तुमचा व्यवसाय बंद झाईल.