1949: Bom. XXV ] Maharashtra Prohibition Act 1077
3. Licensing Authority to obtain opinion of Gram Sabha परवाना प्राधिकरणाने ग्रामसभेचे मत प्राप्त करणे
[Provided that, if in the meeting of the Special Gram Sabha, the Gram Rakshak Dal is not established, then Gram Rakshak Dal shall be established in the meeting of the next Gramsabha.]
अनुसूचित क्षेत्रातील गावात मादक पदार्थांचा उत्पादन किंवा व्यापार परवाना मंजूर करण्यापूर्वी परवाना प्राधिकरणाने ग्रामसभेचे मत प्राप्त करणे.—
अनुसूचित क्षेत्रातील गावात दारू/मादक पदार्थाचा उत्पादन किंवा व्यापार करण्याचा परवाना देण्यापूर्वी परवाना प्राधिकरणाला ग्रामसभेची परवानगी घेणे आवश्यक आहे. ग्रामसभेचा निर्णय अंतिम असतो.
---
विस्तृत समजावून सांगणे:
**Rule 3 म्हणजे काय?**
अनुसूचित क्षेत्रातील (Scheduled Areas) गावात दारू, सुरेचे पदार्थ किंवा इतर मादक पदार्थांचा व्यापार किंवा उत्पादन करायचा असेल तर परवाना प्राधिकरणाने ग्रामसभेची अनुमती पूर्वी घेणे जरूरी आहे.
---
**३ भाग आहेत - प्रत्येक समजून घ्या:**
**भाग (१) - उत्पादन (Manufacturing) साठी:**
• जर कोणी दारू/मादक पदार्थ बनवण्याचा परवाना माँगणी करेल तर परवाना प्राधिकरणाला त्या गावाच्या पंचायतीला कळवायचे आहे
• पंचायत हे ग्रामसभा बोलवेल (गावातील लोकांची मिटिंग)
• ग्रामसभेला त्या अर्जावर मत (ठराव) देण्यासाठी **४ आठवडे** वेळ आहे
• शासनाच्या नियमांनुसार हे करायचे आहे
**भाग (२) - व्यापार (Trading) साठी:**
• जर दारू/मादक पदार्थ विकायचा असेल तर पंचायतीला कळवायचे
• पंचायत ग्रामसभा बोलवेल
• ग्रामसभेला **४ आठवडे** मधून ठराव द्यायचा
• हेही राज्य शासनाच्या धोरणानुसार
**भाग (३) - अंतिम निर्णय:**
• परवाना प्राधिकरण ग्रामसभेचे मत ऐकून लिखित आदेश देईल
• ग्रामसभेचा ठराव **बंधनकारक आणि अंतिम** असतो
• म्हणजे ग्रामसभे "हो" म्हणले तर परवाना मिळू शकतो, "नाही" म्हणले तर नाही
• परवाना प्राधिकरणाला ग्रामसभेच्या निर्णयाविरुद्ध जाता येत नाही
---
**सोप्या शब्दात:**
गावातील लोकांनी (ग्रामसभेतून) परवानगी दिली तरच दारूची दुकान किंवा कारखाना लागू होऊ शकतो. ग्रामसभेचा निर्णय सर्वांसाठी अंतिम असतो.
5. Determination of the quantity of local traditional intoxicant that may be distilled or brewed ग्रामसभेद्वारे स्थानिक पारंपारिक मादक पदार्थ तयार करणे गाळण्याचे प्रमाण निश्चित करणे
When an application by Women voters as provided in sub-rule (2) of rule 3, is received to the Sub-Divisional Magistrate for establishment of the Gram Rakshak Dal in a village, the Sub-Divisional Magistrate shall direct the Tahsildar to verify signatures of the Women voters. The Tahsildar shall verify signatures on application with the name in the voter's list with the help of Gramsevak and concerned Talathi of the village. After verification of the fact that such application is filed by not less than 25 per cent. of the Women voters out of the total Women voters of the village, the Tahsildar shall submit the verification report to the Sub-Divisional Magistrate.
अनुसूचित क्षेत्रातील गावात राहणाऱ्या अनुसूचित जमातींद्वारे त्यांच्या स्वतःच्या वापरासाठी परंतु विक्रीसाठी नव्हे, शासन आदेश गृह विभाग क्र. BPA.0876/836(II)-PRO-3, दिनांक २८ एप्रिल १९८१ मध्ये नमूद केल्याप्रमाणे, पारंपरिक स्थानिक मादक पदार्थांचे किती प्रमाण ऊर्ध्वपातन किंवा किण्वन केले जाऊ शकते ते ग्रामसभा निश्चित करील.
विस्तारीत समजावून:
• **कोण ठरवतो?** ग्रामसभा म्हणजे गावातील लोकांची सभा. ती हा निर्णय घेते.
• **कोणास परवानगी?** अनुसूचित जाती/जमातीच्या (आदिवासी) लोकांना जे अनुसूचित क्षेत्रातील गावात रहातात.
• **काय करू शकतात?** पारंपारिक स्थानिक दारू घरी बनवू शकतात — म्हणजे हातून गुळ, पोळी किंवा अन्य पारंपरिक दारू.
• **किती प्रमाण?** ग्रामसभा हे प्रमाण निश्चित करते. उदा., "प्रत्येक कुटुंब महिन्यातून २ लिटर बनवू शकेल" असे ठरू शकते.
• **महत्वाचा नियम:** हे फक्त **आपल्या घरचे वापर** साठी आहे. विक्रीसाठी बिल्कुल नाही.
• **उदाहरण:** जर राज्य सरकारने २८ एप्रिल १९८१ रोजी अनुमती दिली होती, तर ग्रामसभा त्याच आधारावर प्रमाण ठरवू शकते.
सारांश: हा कायदा आदिवासी लोकांच्या पारंपारिक संस्कृतीला सन्मान देतो, पण व्यावसायिक दारू उद्योग रोखण्यासाठी विक्रय प्रतिबंधित करतो.
6. Sub-Divisional Magistrate to convene special meeting of Women's Gram Sabha when application received under rule 3(2).
After receipt of the report of the Tahsildar under rule 5, the Sub-Divisional Magistrate shall direct the Tahsildar to convene a special meeting of the Women's Gram Sabha of that village within a month, if the verification report is favourable.
The Tahsildar shall decide the date and time of the special Women's Gram Sabha in consultation with the Gram Panchayat.
If in a Women's Gram Sabha it is decided by more than 225 per cent2 of the total Women voters to establish a Gram Rakshak Dal in a village, the Women's Gram Sabha shall select the members of Gram Rakshak Dal. If it is decided to appoint male members as members of Gram Rakshak Dal the consent of the member shall be required.
[Provided that, if in the meeting of the Women Special Gram Sabha, the Gram Rakshak Dal is not established, then Gram Rakshak Dal shall be established in the meeting of the next Gramsabha.]
7. Establishment of Gram Rakshak Dal.
There shall be video shooting of such Gram Sabha and said shooting shall be used as evidence.
As provided in rules 4 and 6, the names of the members of Gram Rakshak Dal selected in the special Gram Sabha, the Tahsildar shall send such names to the Sub-Divisional Magistrate and other details.
The Sub-Divisional Magistrate shall obtain the antecedent reports from the police station of the recommended members. The Sub-Divisional Magistrate shall after verifying the details about the selected members issue the order to establish a Gram Rakshak Dal in the village.
The Tahsildar shall issue Identity cards to selected members of the Gram Rakshak Dal. The identity card shall be returned back once the tenure of the member ends.
8. Duties of Gramsevak and Talathi.
The Gramsevak and Talathi shall assist the Tahsildar for establishment of the Gram Rakshak Dal and all works for the purposes of these rules.
1. Added by GN. of 6-6-2017. 2. Sub. by G.N. of 6-6-2017.