Maharashtra Excise Manual
Page 435 of 1109

9. Location of licensed premises or godown परवानाप्राप्त जागेचे किंवा गोदामाचे स्थान

9. Location of licensed premises or godown परवानाप्राप्त जागेचे किंवा गोदामाचे स्थान

A declaration in writing as to whether the applicant has been convicted at any time of any offence punishable under any of the provisions of the Act, or of any Prohibition or excise law in force in any part of India, and whether any prosecution under that Act or such prohibition or excise law is at present pending against him in any Court of law.

सोपी मराठी (सरळ भाषेत स्पष्टीकरण)
थोडक्यात: जर तुम्हाला denatured spirituous preparations साठी licence आहे, तर त्या shop किंवा warehouse ला पिण्याच्या दारूची दुकान, रेक्टिफाइड स्पिरिट, औषधी वाइन किंवा खाना-पिण्याची जागा असलेल्या इमारतीत ठेवू शकत नाही — Collector ची परवानगी असेल तरच.

**विस्तृत समजावून सांगण्यासाठी:**

• **मुख्य नियम:** तुम्हाला जर denatured spirituous preparations (दारूचे व्यावसायिक/औद्योगिक रूप) विकण्याचा licence आहे, तर त्या दुकानाला किंवा warehouse ला दुसऱ्या प्रकारच्या दारूची दुकान, खान-पान, किंवा बार आदी असलेल्या एकच इमारतीत ठेवता येणार नाही.

उदा., जर तुमच्या गोदामाच्या बाजूला किंवा एकच मालकीच्या इमारतीत पिण्याच्या दारूचा विक्रय किंवा रेस्टुरंट असेल, तर हे कायदेशीर नाही.

• **अपवाद:** अगर तुम्हाला Collector ची लिखित परवानगी मिळाली, तर हे नियम लागू होणार नाही. म्हणून Collector कडे अर्ज करून परवानगी घेऊ शकता.

• **Collector ची शक्ती:** Collector या नियमांतर्गत आवश्यक आदेश देऊ शकतात. उदा., जर कोणी या नियमाचे उल्लंघन करत असेल, तर Collector त्याचा licence रद्द करू शकतात किंवा दंड लागू करू शकतात.

**सरलीकरण:** एक license holder नेहमी अपनी दुकान/warehouse वरून वेगळ्या परिसरात ठेवायला हवे जेथे इतर दारू किंवा खान-पान सेवा नसून.

10. Licensee to abide by certain conditions काही अटींचे पालन करण्यासाठी परवानाधारक बांधील असणे

An undertaking in writing to the effect that the applicant shall abide by the provisions of the Act, and the rules, regulations and orders made there under and the conditions of the licence applied for.

सोपी मराठी (सरळ भाषेत स्पष्टीकरण)
थोडक्यात:
दारू बनवणारा किंवा विकणारा परवानाधारक काही महत्वाच्या नियमांचे पालन करायला बांधील आहे — जसे खाते राखणे, तपासणीसाठी कागदपत्रे तयार ठेवणे, आणि सरकारी अधिकार्यांच्या आदेशांचे पालन करणे.

---

**Rule 10 — परवानाधारकांनी पाळायचे नियम:**

**(1) व्यवसाय कसा चालवायचा?**
• तुम्ही स्वतः किंवा एखादा विश्वस्त व्यक्ती (नोकर किंवा एजंट) यांचे माध्यमातून व्यवसाय चालवू शकता.
• जर कोणी दुसरा व्यक्ती तुमच्या वतीने काम करणार असेल, तर तुम्ही त्याचा "नोकरनामा" (appointment certificate) दिला पाहिजे.
• हा नोकरनामा Prohibition Officer यांनी मंजूर केला पाहिजे (अधिकृत स्वाक्षर करून).
• **प्रत्येक नोकरनामाचे fee:** ₹1 भरायचा आहे.
• **महत्वाचे:** अवयस्क (minor) व्यक्तीला नोकरनामा दिता येत नाही.

**(2) कागदपत्रे कसे राखायचे?**
• तुम्ही transport passes, दुकानातील cash memo (रसीद), खरेदीदारांच्या स्वाक्षरी — हे सब कागदपत्र राखायचे.
• ही कागदे **1 वर्षपर्यंत सुरक्षित ठेवायचीत**.

**(3) कोण तपासणी करू शकतो?**
• Commissioner, Collector, अन्य अधिकारी कोणत्याही वाजवी वेळी तुमचे खाते, कागदपत्रे आणि stock पाहू शकतात.
• तुम्हाला सर्व कागदपत्रे तयार ठेवायचीत.

**(4) Visit Book ठेवायचा**
• तुमच्या shop/warehouse मध्ये एक visit book ठेवायचा (पुस्तक).
• जेव्हा अधिकारी तपासणीसाठी येतील, तेव्हा ते त्यांचे नाव आणि तारीख लिहून जातील.

**(5) License transfer करू शकता का?**
• नाही! तुम्ही license Collector यांची परवानगीशिवाय दुसऱ्याला विकू शकत नाही किंवा उपलेट देऊ शकत नाही.

**(6) Partnership बदलायचा असेल?**
• नई partnership करायची असेल, तर Collector यांना लगेच सांगायचे.
• Partnership हे license मध्ये दर्ज करायचे.

**(7) सरकारी आदेश पाळायचे**
• Commissioner किंवा Collector यांचे सर्व कायदेशीर आदेश तुम्हाला पाळायचेत.

---

**संक्षेप:** परवानाधारक म्हणजे सरकारचा मुखबीर! तुम्हाला कागदपत्रे दाखवायचीत, अधिकार्यांचे आदेश पाळायचे, आणि सर्व काही पारदर्शकपणे चालवायचे.

6. Grant of wholesale or retail license घाऊक किंवा किरकोळ परवाना देणे

In receipt of the application under rule 5, the Collector shall make such inquiries as he deems necessary, and if he is satisfied that there is no objection to grant the licence applied for, he shall grant the applicant a retail licence in Form D.S.P. 3 1[on payment of a fee (inclusive of consideration) of Rs. 200]1 and a wholesale licence in Form D.S.R2 2[on payment of a fee (inclusive of consideration)]2 according to the following scale, that is to say:—

  1. where the total quantity allowed for sale during the year does not exceed 70,000 litres 3[Rs. 1,000]3.
  2. where the total quantity allowed for sale during the year exceeds 70,000 litres but does not exceed 1,40,000 litres- 4[Rs. 2,000]4; and
  3. where the total quantity allowed for sale during the year exceeds 1,40,000 litres- 5[Rs. 5,000]5.
सोपी मराठी (सरळ भाषेत स्पष्टीकरण)
थोडक्यात:
Collector ला अर्ज मिळाल्यावर तपास करायचा आहे. जर सर्व काही ठीक असेल तर तो किरकोळ किंवा घाऊक licence देतो, आणि तुम्हाला fee भरावे लागतो.

---

**तपशील:**

**Collector चा काय करावेबाबत:**
• अर्ज मिळाल्यावर Collector ला आवश्यक तपास करावे लागतात.
• तपासणीत असे पाहावे की licence देण्याची कोणतीही हरकत तर नाही.
• जर सर्व काही योग्य असेल तर licence मंजूर करावे.

---

**किरकोळ licence (Retail):**
• Form D.S.P. 3 मध्ये licence दिली जाते.
• Fee: **₹200** (हा एकच फी आहे, सर्वांसाठी समान).

---

**घाऊक licence (Wholesale):**
• Form D.S.P. 2 मध्ये licence दिली जाते.
• Fee हे तुम्ही एका वर्षात किती मात्रा विकण्यास परवानगी घेता यावर अवलंबून असते:

**(a) ७०,०००** लिटर पर्यंत विक्री करायचे असेल → **₹१,०००** fee

**(b) ७०,००० ते १,४०,०००** लिटर विक्री करायचे असेल → **₹२,०००** fee

**(c) १,४०,००० लिटरपेक्षा** जास्त विक्री करायचे असेल → **₹५,०००** fee

---

**महत्वाचे:**
• विकृत केलेल्या (denatured) मद्यसारयुक्त पदार्थांची विक्री **केवळ licence असणाऱ्या व्यक्तींनाच** करता येते.
• हे नियमांच्या सर्व शर्तींनुसार करावे लागते.

7. Duration of licence परवान्याचा कालावधी

No licence under these Rules shall be granted for a period beyond 30th day of September next following the date of commencement of the licence.

सोपी मराठी (सरळ भाषेत स्पष्टीकरण)
थोडक्यात: दारू (denatured spirituous preparation) बनवणारे किंवा विक्रय करणारे व्यक्तीला दिलेला licence सर्वाधिक 30 सप्टेंबर पर्यंत वैध असतो.

विस्तारित समजावणी:

**licence किती काळासाठी मिळतो?**
- licence ज्या दिवशी मिळतो त्या दिवसापासून ते पुढील वर्षाच्या 30 सप्टेंबर पर्यंत हा licence वैध असतो.
- उदा., जर तुम्हाला 15 जानेवारी 2024 ला licence मिळाले, तर तो 30 सप्टेंबर 2024 पर्यंत वैध आहे.

**licence मंजूर करण्याचे अटी:**
- licence देण्यापूर्वी सक्षम प्राधिकारी (Collector किंवा Commissioner) योग्य तपास-परीक्षा करतात.
- तपास करून ते हे पाहतात की तुमच्या कारखान्यातील सुविधा, स्वच्छता आणि नियमांचे पालन योग्य आहे की नाही.

**शुल्क भरावे लागतो:**
- licence मिळण्याआधी तुम्हाला नियमांनुसार ठरविलेली fee भरावी लागते.
- तरच प्राधिकारी licence मंजूर करतात.

**मुख्य बातमी:**
- हा licence एक वर्षासाठी वैध असतो (30 सप्टेंबरला संपतो).
- परत नवीन licence व्हावयाचा असेल तर पुन्हा अर्ज करावा लागतो आणि शुल्क भरावे लागते.

7A. Renewal of Licence.

Any licence granted under rule 6 shall be renewed for a period not exceeding one year on payment of application fee of Rs. 5 and licence fee prescribed in rule 6, unless there is reason to believe that there has been a breach of any of the terms and conditions of the licence and/or that the licensee has not been working the licence properly.

GENERAL LICENCE CONDITIONS

8. Place of Storage साठवण्याचे ठिकाण

The licencee shall not keep or store denatured spirit or denatured spirituous preparations in any place other than the licensed premises or a godown which has been approved by the Collector.

सोपी मराठी (सरळ भाषेत स्पष्टीकरण)
**थोडक्यात:** परवानाधारकाने denatured spirit किंवा denatured spirituous preparations केवळ licence असलेल्या जागेवर किंवा Collector यांनी मंजूर केलेल्या warehouse मधेच ठेवू शकते.

---

**विस्तृत समजावणी:**

**काय म्हणतात?**
• जर तुमच्याकडे denatured spirit (विकृत केलेली स्पिरिट) बनवण्याचा licence असेल, तर तुमची उत्पादन, साठवणूक आणि विक्री केवळ **licensed shop/factory** मधेच करता येते.

• तुमची दारू इतर कोणत्याही ठिकाणी ठेवू शकत नाही — जसे तुमच्या घरी, दुकानाच्या मागे कोणत्या खोलीत, किंवा कोणत्याही इतर building मध्ये.

**Collector ची परवानगी का लागते?**
• जर तुम्हाला अतिरिक्त warehouse की storage space चाहिज असेल, तर त्याला पहिलाच **Collector** पासून मंजूरी घेऊन नंतरच वापरू शकता.

• Collector हे सुनिश्चित करतात की तो warehouse सुरक्षित आहे, कायद्याच्या नियमांचे पालन करतो, आणि वातावरण दूषित होत नाही.

**दंड?**
• या नियमाचे उल्लंघन केल्यास तुम्हाला licence रद्द होऊ शकता आणि भारी दंड लागू शकतो.

**सोपी भाषेत:**
तुमचा denatured spirit फक्त त्याच ठिकाणी ठेवा जिथे तुम्हाला licence आहे — बाकी कुठलीही छुप्या जागी नाही!

9. Location of licensed premises or godown.

Except with the previous permission of the Collector, the licensed premises or the godown shall not be located in the same premises where any other shop for the sale of potable spirits, rectified spirit, medicated wines, tinctures or for the sale of food or drink for consumption on the premises is situated.