(11) shall abide by the provisions of the Act and the rules, regulations and orders made there under and the conditions of his licence;
(12) shall comply with all lawful orders issued from time to time by the Commissioner, the Collector or the Superintendent.
1[45 A. The wholesale licensee shall maintain accounts of denatured spirit in Form D. S. XXVI. and daily sales register in Form D.S.XXVII. The monthly returns shall be furnished by the licensee to the District State Excise Officer in Form D.S.XXVIII.
45 B. The retail denatured spirit licensee shall maintain accounts of denatured spirit in Form D.S.XXIX, and daily sales register in Form D.S.XXX. The monthly returns shall be furnished by the licensee to the District State Excise Officer in Form D.S.XXXI.]1
46.
The privileges of purchase and possession of ordinary denatured spirit granted under the licence to the wholesale licensee or the retail licensee shall extent only so far as they are incidental to its sale at the licensed premises.
घाऊक परवानाधारक किंवा किरकोळ परवानाधारकाला परवान्याअंतर्गत दिलेले सामान्य विप्रकृत मद्यार्काच्या खरेदी आणि ताब्याचे विशेषाधिकार विक्रीच्या उद्देशासाठी आवश्यक असेपर्यंतच विस्तारित असतील.
दारू विक्री करण्याचा licence असेल, तर तुम्ही फक्त विक्रीसाठी आवश्यक असेल तितकाच दारू खरेदी आणि ताब्यात ठेवू शकता — दुसऱ्या कामासाठी नाही.
---
**विस्तृत समजावून:**
• **licence धारकांना कोण मिळतात?** — घाऊक licence किंवा किरकोळ licence असलेल्या दुकानदारांना.
• **विशेषाधिकार म्हणजे काय?** — तुम्हाला दारू खरेदी करण्याचा आणि दुकानात ठेवून ताब्यात असण्याचा अधिकार.
• **पण मर्यादा आहे:** — हा अधिकार फक्त **दारूची विक्री करण्यासाठी** इतका मर्यादित आहे.
• **उदाहरण:** जर तुमच्याकडे whisky विक्री करण्याचा licence आहे, तर तुम्ही विक्रीसाठी whisky स्टॉक करू शकता. पण तुम्ही त्या दारूचा स्वतः वापर करू शकत नाही, किंवा दुसऱ्या गोदामात साठ ठेवू शकत नाही.
• **साधारण विप्रकृत दारू (Denatured Spirit)?** — हे तोय दारू आहे, पण त्यात काहीतरी मिश्रण केलेले असते जेणे करून हे पिण्यासाठी विषारी बनते. त्याचा उपयोग केवळ औद्योगिक किंवा यांत्रिक कामांसाठी होतो.
• **शक्तीचे उल्लंघन?** — जर तुम्ही licence च्या शर्तीलाच विरुद्ध दारू ठेवले किंवा विक्रीशिवाय दुसऱ्या कारणासाठी ताब्यात गेल्यास दंड होऊ शकतो.
47.
Notwithstanding anything contained in rule 36, the Collector may, with the previous permission of the Commissioner, permit any wholesale licensee 3[or retail licensee]3 to sell 3[specially denatured spirit]3 as a special case by making an endorsement to that effect on the licence, and the provisions of rules 38 to 46 and Form D.S.VI, 3[D.S.VII]3 shall, so far as may be, apply to the sale of such spirit.
TRANSPORT
नियम ३६ मध्ये काहीही असले तरी, जिल्हाधिकारी, आयुक्तांच्या पूर्व परवानगीने, कोणत्याही घाऊक परवानाधारक किंवा किरकोळ परवानाधारकाला विशेष विप्रकृत मद्यार्क विकण्याची परवानगी देऊ शकतात.
---
**विस्तृत समजावणी:**
• **कोण परवानगी देतो?** - जिल्हाधिकारी (Collector) परंतु आयुक्त (Commissioner) यांच्या परवानगीशिवाय नाही।
• **कोणाला परवानगी मिळते?** - घाऊक दारूविक्रेता (wholesale licensee) किंवा किरकोळ दारूविक्रेता (retail licensee)।
• **काय विकू शकतात?** - "विशेष विप्रकृत मद्यार्क" म्हणजे खास प्रकारची दारू जी विशेष उद्देशांसाठी बनविली जाते (उदा., औद्योगिक वापर किंवा रासायनिक उद्देश)।
• **हे कसे होते?** - Collector licence मध्ये एक नोंद (endorsement) करून हे काम करतो। म्हणजे तुमच्या licence मधून "या व्यक्तीला विशेष दारू विकण्याची परवानगी आहे" असे लिहून दिलं जातं।
• **नियमांचा पालन** - जेव्हा हे विशेष दारू विकले जातं तेव्हा नियम 38 ते 46 आणि निर्धारित Form (D.S. VI, D.S. VII) यांचे पालन करावं लागतं। म्हणजे साधारण दारू विक्रयासारखेच नियम लागू होतात।
• **विशेष परिस्थिती** - हे Rule 36 चे अपवाद आहे। म्हणजे सामान्य नियमांतून बाहेर गेलेल्या विशेष परिस्थितीत असा अनुमती दिली जाऊ शकते।
**सरळ भाषेत:** आयुक्तांची मंजुरी मिळालीच तर तुमच्या दारुचे license मध्ये एक टिप्पणी करून तुम्हाला विशेष दारू विकू दिलं जाऊ शकतं।
48.
Except as permitted by his licence or permit, no person shall transport denatured spirit without a pass.
त्याच्या परवान्याद्वारे किंवा परमिटद्वारे परवानगी वगळता, कोणतीही व्यक्ती पासशिवाय विप्रकृत मद्यार्काची वाहतूक करणार नाही.
---
**विस्तृत स्पष्टीकरण:**
**Rule 48 काय म्हणतो:**
• विप्रकृत दारू (denatured spirit) = हा एक विशेष प्रकारचा औद्योगिक दारू आहे, ज्यामध्ये जहर मिसळलेला असतो. याचा वापर पेंट, सफाई किंवा औद्योगिक कामासाठी होतो — पिण्यासाठी नाही.
• **Pass = परवाना** — जर तुम्हाला विप्रकृत दारू एका जागेतून दुसऱ्या जागेवर हलवायचं असेल, तर तुम्हाला Collector किंवा संबंधित अधिकारीकडून **pass** (परवाना) मिळवून घेणं गरजेचं आहे.
• **Exception (अपवाद):** जर तुमच्याकडे आधीच **licence** (दीर्घकालीन परवाना) किंवा **permit** (अस्थायी परवाना) असेल, तर तुम्ही त्याच शर्तीनुसार दारू हलवू शकता — अलग pass घेण्याची गरज नाही.
**सोप्या उदाहरणाने:**
उदा., जर तुमच्याकडे दारूचा दुकान license आहे, तर तुम्ही licence मध्ये दिलेल्या नियमांनुसार दारू हलवू शकता. पण जर licence नाही, तर हरेक वेळी नवीन pass लागेल.
**दंड:** Pass विना दारू हलवल्यास अधिकारी तुमचा दारू जप्त करू शकतात आणि दंड ठोठावू शकतात.
49.
Any person desiring to transport denatured spirit shall apply for a pass in that behalf to the Collector or any other officer authorised to grant such pass. The application shall be in the following form:
From
Licence No
Dated this
We have to request you to kindly grant us a transport pass to supply 2[litres]2 /bottles of ordinary denatured spirit to
........................................................... at and oblige.
The countersigned requisition is attached hereto.
Thanking you,
Yours faithfully;
विप्रकृत मद्यार्काची वाहतूक करू इच्छिणारी कोणतीही व्यक्ती त्या संबंधात पाससाठी जिल्हाधिकारी किंवा असा पास मंजूर करण्यास अधिकृत इतर अधिकाऱ्याकडे अर्ज करेल.
विप्रकृत मद्यार्क (denatured spirit) एका जागेहून दुसऱ्या जागेला वाहून नेण्यासाठी Collector किंवा अधिकृत अधिकाऱ्याकडून transport pass घेणे आवश्यक आहे.
---
**विस्तृत स्पष्टीकरण:**
**हे नियम कोणासाठी आहे?**
जर तुम्हाला विप्रकृत मद्यार्क (denatured spirit) एका ठिकाणाहून दुसऱ्या ठिकाणाला वाहून नेायचे असेल, तर तुम्हाला सरकारी परवानगी (transport pass) लागणार आहे.
**परवानगी कसे मिळवायची?**
• तुम्हाला **Collector** किंवा **त्यांच्या अधिकृत अधिकाऱ्याकडे** अर्ज (application) करावा लागेल
• अर्जावरून असे माहिती असली पाहिजे:
- तुमचा licence नंबर
- किती लिटर किंवा बाटल्या विप्रकृत मद्यार्क वाहून नायची आहे
- कोठून कोठे वाहून नायचे आहे (उदा., आपला गोदाम → ग्राहकाची दुकान)
- वाहतूकीचा उद्देश्य (काय काम करायचे)
**अर्जात काय चाहिये?**
• तुमचे licence विवरण
• वाहून नायच्या मद्यार्काचे प्रमाण (litres किंवा bottles)
• गंतव्य स्थान (कोणाच्या कडे जाणार आहे)
• तुमचा आणि संबंधित व्यक्तीचा स्वाक्षर (countersigned requisition)
**सरल शब्दांत:**
दारूची वाहतूक करताना आपल्याला सरकारी "green light" मिळणे गरजेचे आहे. बिना या परवानगीचे वाहून नेणे कायदेविरुद्ध आहे.
50.
If the Collector or the officer authorised to grant such passes, after making such inquiries as be deems necessary, is satisfied that there is no objection to grant the pass applied for, he may grant the applicant a pass in Form D. S. IX. The pass shall be in 4[4]4 parts and shall be dealt with as under:
जिल्हाधिकारी किंवा असे पास मंजूर करण्यास अधिकृत अधिकाऱ्याने, त्याला आवश्यक वाटतील अशा चौकशा केल्यानंतर, अर्जित पास मंजूर करण्यास कोणतीही आक्षेप नसल्याची खात्री झाल्यास, तो पास मंजूर करू शकेल.
Denatured spirit (खराब दारू) एका जागेहून दुसऱ्या जागेवर नेण्यासाठी Collector किंवा अधिकृत अधिकारी Form D.S. IX मध्ये 4 भागांचा pass देतात.
विस्तृत माहिती:
**Pass कोणी मिळतो?**
जर Collector किंवा अधिकृत अधिकारीला चौकशी केल्यानंतर संतोष आला की कोणतीही समस्या नाही, तर तुम्हाला pass दिला जातो.
**Pass ४ भागांमध्ये विभागलेला असतो:**
• **Part I** – State Excise Officer च्या कार्यालयात रेकॉर्ड केला जातो (ज्याने pass दिलेला)
• **Part II** – ज्या व्यक्तीकडे denatured spirit आहे त्या licence-holder ला पाठवला जातो
• **Part III** – जो माल नेणारा आहे (transporter) तो घेतो आणि खरेदी केलेल्या (purchaser) premises मध्ये रेकॉर्ड केला जातो
• **Part IV** – Spirit ज्या जागेला नेली जाणार आहे त्या State Excise Officer ला पाठवला जातो
**महत्वाचा नियम:**
Maharashtra मधील कोणत्याही distillery, bonded warehouse, bonded laboratory किंवा bonded manufactory मधून spirit नेण्यासाठी तुम्हाला **30 पैसे प्रति लिटर** (administrative fee) भरावे लागते.
उदा., जर तुम्ही 100 लिटर spirit नेत असाल तर 30 रुपये fee भरावे लागेल.
**फक्त Exception:** Custom House, Port, Land Custom Station किंवा Airport मधून नेण्याचा भिन्न नियम असू शकतो.