1949 : Bom. XXVI Maharashtra Prohibition Act 17
30. [Licence for possession of denatured or rectified spirit and alcohol for industrial or medical purposes]. Deleted by Bom. 22 of 1960 s.15. औद्योगिक किंवा वैद्यकीय प्रयोजनांकरिता विप्रकृत किंवा शुद्ध केलेले मद्यसार व मद्यार्क जवळ बाळगण्यासाठी लायसन सन 1960 चा मुंबई अधिनियम क्रमांक 22, कलम 15 अन्वये हे कलम वगळण्यात आले.
औद्योगिक किंवा वैद्यकीय प्रयोजनांकरिता विप्रकृत किंवा शुद्ध केलेले मद्यसार व मद्यार्क जवळ बाळगण्यासाठी लायसन सन 1960 चा मुंबई अधिनियम क्रमांक 22, कलम 15 अन्वये हे कलम वगळण्यात आले.
---
**विस्तृत स्पष्टीकरण:**
• **कलम 30 काय होते?** — हे कलम औद्योगिक आणि वैद्यकीय कामाकरिता डिनेचर्ड स्पिरिट किंवा रेक्टिफाइड स्पिरिट (दारू पदार्थ) घरी किंवा कार्यालयात ठेवण्याचा लायसन देण्याबद्दल होते.
• **कब रद्द झाले?** — सन १९६० मध्ये मुंबई अधिनियम क्रमांक 22 च्या कलम 15 द्वारे हे कलम काढून टाकण्यात आले.
• **आजकाल त्याचा अर्थ?** — आज हे कलम मृत आहे. जर कोणीही औद्योगिक किंवा वैद्यकीय कारणाने डिनेचर्ड स्पिरिट ठेवायचा असेल, तर त्याला आजचे कायदे अनुसरून नवीन परवानगी घ्यावी लागेल — या पुरातन कलमाचा वापर करू शकत नाहीत.
• **साधा उदाहरण:** जसे पुस्तकातील खाली-ओडली पृष्ठ — ते वाचायचे नाहीत, त्याला कोणी भरसा देत नाहीत.
31. Licences for purchase, etc., of liquor for manufacture of articles mentioned in section 24A कलम 24-अ मध्ये नमूद केलेले पदार्थ तयार करण्याकरिता, दारू खरेदी करणे वगैरेसाठी लायसन.
Provided that, where any intoxicant or hemp, or article containing such intoxicant or hemp, has been obtained by any person for a bona fide medicinal purpose, from any person or institution licensed to sell the same under this section, it shall not be necessary for such person to obtain a licence for the possession, purchase, consumption or use thereof :
Provided further that, no licence shall be necessary for the possession of denatured spirit to the extent of such quantity as may be prescribed.
राज्य शासनास नियम करून किंवा लेखी आदेश देऊन, कलम 24-अ मध्ये नमूद केलेला कोणताही पदार्थ तयार करण्याकरिता कोणत्याही प्रकारची दारू किंवा मद्यार्क खरेदी करण्यासाठी, जवळ बाळगण्यासाठी किंवा वापरण्यासाठी विहित करण्यात येतील अशा शर्तीवर लायसन देण्यास एखाद्या अधिका-यास प्राधिकृत करता येईल.
**विस्तार:**
• **कोण लायसन देऊ शकतो?** राज्य शासनाच्या अनुमतीने एक नियुक्त अधिकारी हे लायसन देणे मंजूर करू शकतो.
• **कायासाठी दारू हवी?** कलम 24A मध्ये नमूद केलेल्या पदार्थांच्या निर्मितीसाठी — उदा. औषध, सुगंध (perfume), रंग, किंवा इतर औद्योगिक उत्पादने.
• **किती परवानगी?** दारू खरेदी करणे, घेऊन ठेवणे आणि त्याचा वापर — सर्व तीन गोष्टींसाठी लायसन आवश्यक आहे.
• **शर्तींनुसार:** शासनाने ठरविलेल्या शर्तींचे पालन करावे लागेल.
हा नियम **कानूनी आणि औद्योगिक उद्देशांसाठी** दारूचा वापर मंजूर करणारा अपवाद आहे.
31A. 2The State Government may, by rules or an order in writing authorise an officer to grant licences for the purchase, possession or use of any liquor or of alcohol for the manufacture of any article mentioned in section 24A on such conditions as may be prescribed.2
32. Licence for Tapping Neera नीरेसाठी झाड छेदण्याचे लायसन.
राज्य शासनास, नियम करून किंवा लेखी आदेश देऊन, नीरा म्हणून विकण्याकरिता किंवा, सेवन करण्याकरिता अथवा गूळ किंवा मादक नसलेला कोणताही इतर पदार्थ तयार करण्याकरिता कोणतीही ताडाची झाडे छेदण्यासाठी आणि त्यापासून रस काढण्यासाठी लायसन देण्यास एखाद्या अधिका-यास प्राधिकृत करता येईल ; आणि असे लायसन देण्यात आल्यावर, ज्या व्यक्तीच्या मालकीची ती झाडे आहेत किंवा ती जिच्या ताब्यात आहेत अशा व्यक्तीस, ती झाडे छेदण्यासाठी किंवा त्यापासून ताडी काढून घेण्यासाठी परवानगी देता येईल.
**विस्तार:**
**हा कायदा काय सांगतो:**
• राज्य शासन आपल्या नियमांद्वारे किंवा लेखी आदेशाद्वारे एका अधिकाऱ्यास अधिकार देऊ शकते.
• तो अधिकारी नीरा (ताडाचा शुद्ध रस) तयार करण्यासाठी ताडाची झाडे छेदण्याचे लायसन देऊ शकतो.
• नीरा विकण्यासाठी किंवा खाण्यासाठी किंवा गूळ बनवण्यासाठी हा लायसन दिला जाऊ शकतो.
• लायसन इतर मादक नसलेल्या वस्तूंसाठीही दिला जाऊ शकतो.
**महत्वाचे मुद्दे:**
• ज्या व्यक्तीची ताडाची झाडे आहेत (मालक) किंवा ज्याच्या ताब्यात आहेत, अशा व्यक्तीस लायसनाच्या आधारे झाडे छेदण्याची परवानगी मिळते.
• पण हा लायसन **फक्त नीरा आणि गूळ** साठी आहे — ताडी (intoxicant) बनवण्यासाठी नाही.
• मतलब: शासन मंजूरी दिली, तर नीरा बनवू शकता — पण ताडी नाही!