13. Importer to bear all costs and risks of conveyance आयातदार सर्व खर्च आणि वाहतुकीचे जोखीम सहन करेल
The cost of conveying the consignment of the spirituous preparation to the place of import and all risks incidental to such conveyance shall be borne by the importer.
Procedure for export of spirituous preparations
मद्यसारयुक्त सिद्धपदार्थाची खेप आयातीच्या ठिकाणी नेण्याचा खर्च आणि अशा वाहतुकीशी संबंधित सर्व जोखीम आयातदार सहन करील.
विस्तृत समजावणी:
**याचा अर्थ काय?**
जर तुम्ही परदेशातून दारु आयात करत असाल, तर:
• दारुची खेप परदेशातून महाराष्ट्रात आणण्याचा सर्व खर्च तुम्हाला द्यावा लागतो — जसे जहाज भाडे, ट्रॅन्सपोर्ट, पॅकेजिंग इत्यादी।
• रस्त्यात किंवा वाहतुकीदरम्यान जर काही नुकसान होईल तर त्याचाही जोखीम तुम्हाला सहन करावा लागतो।
• उदा., जर दारु आणताना डिब्बे टूट जातील, रस्त्यात चोरी होईल, किंवा खराब होईल — या सर्वचा नुकसान तुम्हीच भरावा लागेल।
**व्यावहारिक उदाहरण:**
तुम्ही विदेशातून 1000 बाटल्या दारु आयात करत आहाट। शिपिंग कंपनीला ₹50,000 भरावे लागतात, इन्स्योरन्स ₹10,000 लागते, आणि कस्टम्स क्लीयरन्स ₹5,000 खर्च आहे — हा सर्व खर्च आयातदार (तुम्ही) भरता।
रस्त्यात जर 100 बाटल्या टूट जातील तर त्या बाटल्यांचाही नुकसान तुम्हीच सहन करता।
**मुद्दा:** आयातदार हा माल आणण्याचा मालक आणि जबाबदार असल्यामुळे त्याचे सर्व खर्च आणि जोखीम तो स्वतः उठावतो।
14. Exporter to obtain a permit from the Excise Officer at the importing place निर्यातदाराने आयातीच्या ठिकाणी उत्पादन शुल्क अधिकाऱ्याकडून परवानगी घेणे
Any person who holds a licence or permit under the Act for the sale or possession of spirituous preparation or is permitted to possess or sell spirituous preparation under the Act and who desires to export any spirituous preparation (hereinafter referred to as "exporter") to any other part of India shall first obtain a permit or No-objection certificate from the Collector or the Excise Officer at the importing place authorising him to export such spirituous preparation to that place.
अधिनियमाखाली मद्यसारयुक्त सिद्धपदार्थाच्या विक्रीसाठी किंवा कब्जासाठी परवाना किंवा अनुज्ञापत्र धारण करणारी किंवा अधिनियमाखाली मद्यसारयुक्त सिद्धपदार्थ ठेवण्यास किंवा विकण्यास परवानगी असलेली कोणतीही व्यक्ती जी भारताच्या इतर कोणत्याही भागात कोणताही मद्यसारयुक्त सिद्धपदार्थ निर्यात करू इच्छित असेल (यापुढे ज्यास "निर्यातदार" असे संबोधण्यात येईल) तिने प्रथम आयातीच्या ठिकाणच्या जिल्हाधिकारी किंवा उत्पादन शुल्क अधिकाऱ्याकडून असा मद्यसारयुक्त सिद्धपदार्थ त्या ठिकाणी निर्यात करण्यास प्राधिकृत करणारे अनुज्ञापत्र किंवा ना-हरकत प्रमाणपत्र प्राप्त करावे.
दारु (spirituous preparation) एका जिल्ह्यातून दुसऱ्या जिल्ह्यात पाठवायचं असेल तर पाठवणाऱ्या व्यक्तीने आधी मिळणाऱ्या ठिकाणच्या Collector किंवा Excise Officer कडून परवानगी घेणे आवश्यक आहे.
विस्तृत समजावून:
**कोण हे करू शकतो?**
• ज्या व्यक्तीकडे दारु विकण्याचा licence किंवा permit आहे
• किंवा कायद्यानुसार दारु रखडवण्यास किंवा विकण्यास परवानगी आहे
**काय करावे लागते?**
• दारु एका ठिकाणातून दुसऱ्या ठिकाणी (भारताच्या कुठलाही भाग) पाठवायचं असेल तर
• आधी त्या ठिकाणच्या Collector किंवा Excise Officer कडून परवानगी घेणे आवश्यक आहे
**परवानगी म्हणजे काय?**
• Permit (अनुज्ञापत्र) किंवा No-objection certificate (ना-हरकत प्रमाणपत्र)
• या दोघांपैकी कोणीतरी एक दस्तऐवज
**उदा.:**
जर तुमच्याकडे मुंबईत दारु विकण्याचा licence आहे आणि तुम्हाला पुणे जिल्ह्यात दारु पाठवायचं आहे, तर पहिले तुम्हाला पुण्याच्या Collector किंवा Excise Officer कडून परवानगी घेणे अनिवार्य आहे.
**महत्वाची गोष्ट:**
यामुळे सरकारला पता चलतो की दारु कुठून कुठे जात आहे आणि नियंत्रण राहतो।
15. Application for Export Pass निर्यात पाससाठी अर्ज
In receipt of such permit, the exporter shall apply in Form S.P./A-2, for an export pass, to the Collector or any other officer duly authorised in this behalf along with the said permit.
असे अनुज्ञापत्र प्राप्त झाल्यावर, निर्यातदार उक्त अनुज्ञापत्रासह जिल्हाधिकारी किंवा या संबंधात सम्यकरित्या प्राधिकृत कोणत्याही अन्य अधिकाऱ्याकडे निर्यात पाससाठी नमुना S.P./A-2 मध्ये अर्ज करील.
विस्तारित समजावणी:
• **Export Pass म्हणजे काय?**
दारू (spirituous preparations) दुसऱ्या राज्यात किंवा देशात पाठवायचा असेल तर सरकारी परवानगी असणे आवश्यक असते. या परवानगीला Export Pass म्हणतात.
• **प्रथम permit घेणे जरुरी:**
निर्यातदार (ज्याला दारू पाठवायचे आहे) हा खरेदी-विक्रय करायचा आहे हे दर्शवणारा permit आधी घेतला असायला हवा.
उदा., जर तुमच्या गोदामात दारू आहे आणि तुम्हाला ती दुसऱ्या जिल्ह्यात पाठवायची आहे, तर पहिले permit घ्यावा.
• **Form S.P./A-2 भरणे:**
Permit मिळाल्यानंतर तुम्हाला Government ने निश्चित केलेला नमुना S.P./A-2 मध्ये अर्ज करावा लागतो.
या form मध्ये दारूचे तपशील, मात्रा, गंतव्य इत्यादी दिले जातात.
• **कोणाकडे अर्ज करावा:**
• **Collector** (जिल्हाधिकारी) — किंवा
• कोणताही **authorized officer** — अर्थात ज्याला Collector ने हा अधिकार दिला असेल
• **अर्जाच्या साथ काय जोडावे:**
तुमचा permit (जो आधी घेतला आहे) हा अर्जाच्या साथ जोडावा लागतो.
**सोप्या शब्दांत:** Permit → Form भरून → Collector कडे → Export Pass मिळवा → दारू पाठव.
16. Issue of Export Pass निर्यात पास जारी करणे
On receipt of the application under rule 15, the Collector or the officer authorised in that behalf shall make such inquiries as he may deem necessary, and if he sees no objection grant him an export pass in Form S.R 2 on payment of a fee of Re. 1
Every pass granted under this rule shall be in four parts which shall be deal with as under—
- PART I shall be retained on the record of the office of the Collector or the Officer granting the pass ;
- PART II shall be handed over to the applicant;
- PART III shall be handed over to the applicant who shall send it along with the consignment to the person receiving spirituous preparations at the importing place;
- PART IV shall be sent by post to the Collector or the Excise Officer of the importing place with a request to endorse thereon the quantity of spirituous preparation in Bulk Gallon and Proof Gallon received at the importing place and to return it to the Collector or the Officer who issued the export pass.
17. Removal of spirituous preparation under excise escort मद्यसारयुक्त सिद्धपदार्थाची वाहतूक अबकारी पथरक्षणामध्ये करणे
Where the spirituous preparation which is to be exported is removed whether wholly or partly by road through the limits of the State of Maharashtra, the holder of the pass shall, on being required by the Collector or the aforesaid officer so to do, remove such spirituous preparation through such limits under excise escort and shall pay in advance the cost of the escort fixed by the Collector or the aforesaid officer in this behalf.
जेथे निर्यात करावयाचा मद्यसारयुक्त सिद्धपदार्थ संपूर्णपणे किंवा अंशतः रस्त्याने महाराष्ट्र राज्याच्या सीमेतून काढला जातो, तेथे पासधारक, जिल्हाधिकारी किंवा उपरोक्त अधिकाऱ्यांनी तसे करण्याची आवश्यकता विहित केल्यास, असा मद्यसारयुक्त सिद्धपदार्थ अबकारी पथरक्षणाखाली अशा सीमेतून काढील आणि जिल्हाधिकारी किंवा उपरोक्त अधिकाऱ्यांनी या संबंधात निश्चित केलेला पथरक्षणाचा खर्च आगाऊ भरील.
दारू निर्यात करताना राज्याच्या सीमेतून रस्त्याने घेऊन जाणे पडले तर Collector च्या परवानगीने सरकारी पथरक्षक (excise escort) सोबत नेणे बंधनकारक आहे आणि त्याचा खर्च आगाऊ भरावा लागतो.
---
विस्तृत समजावून सांग:
**काय म्हणता आहे हा नियम?**
• जर तुम्हाला दारू (spirituous preparation) राज्याबाहेर निर्यात (export) करायचे असेल आणि ते महाराष्ट्र राज्याच्या सीमेतून रस्त्याने घेऊन जाणे पडले तर Collector किंवा excise अधिकारी तुम्हाला सरकारी पथरक्षण (excise escort) देऊ शकतात.
• अगर तुम्हाला pass (परवाना) आहे तरी Collector तुम्हाला आदेश देऊ शकतो की दारू हे सरकारी रक्षकांच्या सोबत नेहमी घेऊन जा.
**तुम्हाला काय करावे लागते?**
• जर Collector आदेश दिला तर तुम्हाला अबकारी पथरक्षकांसह दारू वाहून नेणे अनिवार्य आहे.
• पथरक्षकांचा सर्व खर्च (वेतन, वाहन इत्यादी) तुम्हाला आगाऊ म्हणजे पहिल्याच भरावा लागतो.
• खर्चाची रक्कम Collector किंवा excise अधिकारी निश्चित करतात.
**व्यावहारिक उदाहरण:**
उदा., तुमच्याकडे महाराष्ट्रातून 1000 लिटर दारू गोवा भेजायचे आहे आणि ते रस्त्याने जायचे आहे, तर तुम्हाला सरकारी रक्षक सोबत नेणे बंधनकारक आहे आणि त्याचा खर्च (मान्या ₹5000) आगाऊ भरावा लागतो.
18. Exporter to obtain Certificate-2 and deliver it to Collector or officer issuing Pass निर्यातदाराने प्रमाणपत्र-2 मिळवावे आणि ते जिल्हाधिकारी किंवा पास जारी करणार्या अधिकाऱ्याला द्यावे
The exporter shall, on the consignment of the spirituous preparations reaching its destination, obtain a certificate in Form "Certificate-2", annexed to Part II of the pass from the Excise Officer at the importing place and deliver it immediately to the Collector or officer who issued the pass.
निर्यातदार, मद्यसारयुक्त सिद्धपदार्थांची खेप तिच्या गंतव्यस्थानी पोहोचल्यावर, आयात स्थानावरील उत्पादन शुल्क अधिकाऱ्याकडून पासच्या भाग II ला जोडलेल्या "प्रमाणपत्र-२" नमुन्यातील प्रमाणपत्र प्राप्त करील आणि ते पास जारी करणाऱ्या जिल्हाधिकारी किंवा अधिकाऱ्यांकडे तात्काळ सुपूर्द करील.
---
**विस्तृत समजावून:**
• **काय करावे?** जेव्हा तुमची दारूची खेप (मद्यसारयुक्त पदार्थ) दूसऱ्या जिल्ह्यात किंवा ठिकाणी पोहोचते, तेव्हा तुम्हाला "Certificate-2" हे प्रमाणपत्र मिळवावे लागते.
• **कुणीकडून?** आयातकर्त्याच्या जिल्ह्यातील **Excise Officer** (उत्पादन शुल्क अधिकारी) यांचीकडून हे प्रमाणपत्र घ्यावे लागते.
• **प्रमाणपत्र कसे मिळते?** तुमचा pass (परवानगी) जे दिली त्याच्या **Part II** मध्ये "Certificate-2" चा form (नमुना) दिला असतो. तेच भरून Excise Officer यांच्याकडे जमा करावे.
• **कधी सुपूर्द करावे?** हे प्रमाणपत्र तात्काळ म्हणजे देरीने विना **Pass दिलेल्या Collector किंवा अधिकार्यांकडे पाठवावे लागते.**
• **का जरुरी आहे?** याने सरकारला खेप योग्यरित्या गंतव्यास पोहोचली हे माहिती मिळते.
**उदा.:** तुम्ही मुंबईतून नाशिकला दारू पाठवत आहात. गंतव्यास खेप पोहोचल्यावर नाशिक Excise Officer कडून Certificate-2 घेऊन, मुंबई Collector कडे लगेच पाठवावे.
19. General संकीर्ण
Notwithstanding anything contained in these Rules, no pass under these rules shall be necessary for the import or export of any spirituous preparation which is imported or exported under an import or export licence granted under the Bombay Spirituous Preparations (Inter-State Trade and Commerce) Control Rules, 1955.
या नियमांत काहीही अंतर्भूत असले तरी, मुंबई मद्यसारयुक्त सिद्धपदार्थ (आंतरराज्य व्यापार आणि वाणिज्य) नियंत्रण नियम, १९५५ अन्वये मंजूर केलेल्या आयात किंवा निर्यात परवान्याखाली आयात किंवा निर्यात केल्या जाणाऱ्या कोणत्याही मद्यसारयुक्त सिद्धपदार्थाच्या आयातीसाठी किंवा निर्यातीसाठी या नियमांखाली कोणत्याही पासची आवश्यकता नसेल.
विस्तारित समजावणी:
• **मुख्य बिंदू:** दारू (spirituous preparation) आयात किंवा निर्यात करताना दोन वेगवेगळे नियम आहेत — एक १९५५ चा जुना आणि एक १९६३ चा नवीन।
• **काय सांगतेय Rule 19:** जर तुम्हाला १९५५ च्या नियमांअंतर्गत पूर्वीपासून import/export licence मिळालेला आहे, तर १९६३ च्या नियमांअंतर्गत नवीन pass घेण्याची गरज नाही।
• **सरळ उदाहरण:** तुमच्याकडे मागे १९५५ च्या नियमानुसार दारू निर्यात करण्याची परवानगी आहे। तर १९६३ च्या नवीन नियमांमध्ये आम्ही तुम्हाला "दोन्ही pass घ्या" असे सांगणार नाही — एकच licence पुरेसे आहे।
• **हेतू:** कागदपत्रांचा गोंधळ दूर करण्यासाठी हा नियम आहे। एकदा तुमच्याकडे पूर्वीचा licence असेल, तर तुम्ही त्याचच वापर करू शकता।
**लक्षात घ्या:** हा नियम फक्त त्यांच्यासाठी आहे ज्यांच्याकडे १९५५ चा licence आहे। नवीन आयात/निर्यात करणाऱ्यांना १९६३ च्या नियमांनुसार परवानगी घ्यावी लागेल।