16-G

¹16-E The officer-in-charge of the Government distillery or warehouse or of any licensed distillery or warehouse shall, on each occasion on which he issues duty-free rectified spirit, make an entry in that behalf in the order of exemption presented to him, and also in the copy of such order received by him, and thereafter return the order to the holder there of The holder of the order of exemption shall not remove any rectified spirit from the Government distillery or warehouse or any licensed distillery or warehouse unless the quantity issued to him therefrom has been entered in the order of exemption by the Officer-in-charge of the distillery or warehouse.¹

Duty-free rectified spirit obtained on behalf of an institution or a museum or picture gallery shall be kept in a special compartment under lock and key in the institution or museum or picture gallery for which it is obtained and all issues there of from the said compartment shall be made in the presence of a responsible officer the institution or a museum or picture gallery or in the presence of any other officer authorised in that behalf by the head of the institution or a museum or picture gallery.

संस्था किंवा संग्रहालय किंवा चित्र दालनाच्या वतीने प्राप्त केलेला शुल्कमुक्त शुद्ध मद्यार्क संस्था किंवा संग्रहालय किंवा चित्र दालनातील विशेष कप्प्यात कुलूपबंद ठेवला जाईल.

सोपी मराठी (सरळ भाषेत स्पष्टीकरण)

थोडक्यात: संस्था, संग्रहालय किंवा कला दालनाने शुल्क न देता मिळवलेल्या शुद्ध मद्यार्कला विशेष लॉक्ड कक्षात सुरक्षितपणे ठेवावे लागते.

विस्तृत माहिती:

**शुद्ध मद्यार्क कसे ठेवावे:**
• संस्था/संग्रहालय/चित्र दालनाला शुल्क न देता ("duty-free") शुद्ध मद्यार्क देण्यात आवू शकते.
• हे मद्यार्क त्या संस्थेच्या इमारतीत एक विशेष कक्ष (compartment) मध्ये ठेवावे लागते.
• हा कक्ष नेहमी कुलूपबंद (लॉक) असावा — कोण रीतीने हवेवर उघडता कामा नये.

**मद्यार्क काढून वापरताना:**
• जेव्हा त्या कक्षातून मद्यार्क काढायचा असेल, तेव्हा एक जबाबदार अधिकारी (responsible officer) उपस्थित असावा.
• हा अधिकारी संस्थेचा असू शकतो किंवा संस्थेच्या प्रमुखाने अधिकृत केलेला (authorized) दुसरा अधिकारी असू शकतो.
• एकटा कोणीही कक्ष उघडून मद्यार्क घेऊ शकत नाही.

**उदा.:** एका संग्रहालयाला केमिकल संरक्षणासाठी शुद्ध मद्यार्क लागतो. तर तो एक लॉक्ड कक्षात ठेवला जाईल. जेव्हा त्यांना सुदूरक्षण कामासाठी तो काढायचा असेल, तेव्हा संग्रहालयचा कोणी जबाबदार व्यक्ती किंवा त्यांचा परवानगीप्राप्त अधिकारी उपस्थित असावा.

**हेतू:** सरकार हे सुनिश्चित करते की शुल्क न देता दिलेल्या मद्यार्कचा दुरुपयोग (विक्री, नशेसाठी वापर) न होऊ जाऊ.

16-H

Duty-free rectified spirit obtained on behalf of an institution or a museum or picture gallery shall not be used in any premises other than that of the institution or a museum or picture gallery for which it is obtained and fbr any purpose other than that which is specified in the order of exemption.

संस्था किंवा संग्रहालय किंवा चित्र दालनाच्या वतीने प्राप्त केलेला शुल्कमुक्त शुद्ध मद्यार्क प्रामाणिक उद्देशाशिवाय इतर कोणत्याही परिसरात वापरला जाणार नाही.

सोपी मराठी (सरळ भाषेत स्पष्टीकरण)

थोडक्यात: शुल्कमुक्त दारू फक्त त्या संस्थेत वापरली जाऊ शकते ज्याला मंजूरी दिली आहे, इतरत्र किंवा इतर कामांसाठी नाही.

---

**तुम्हाला समजून घेणे गरजेचे:**

• संस्था, संग्रहालय किंवा चित्रकलेचे प्रदर्शन गृह (म्हणून म्युजिअम) यांना शुल्क न देता शुद्ध दारू (rectified spirit) मिळू शकते.

• हा दारू फक्त **त्या ठिकाणीच** वापरला जाऊ शकतो जिथे ती संस्था आहे — घरी, दुकानात किंवा इतरत्र नेले जाऊ शकत नाही.

• उदा., जर कोणत्या म्युजिअमला दारू दिली आहे तर ती फक्त त्या म्युजिअमच्या इमारतीत वापरली जाईल.

• दारू **फक्त मंजूर केलेल्या कामांसाठी** वापरली जाऊ शकते — जसे संरक्षण (preservation), साफ-सफाई, किंवा research.

• जर कोई अन्य कामात वापरले किंवा बाहेर नेले तर कायद्याचा भंग होतो.

**साधारण भाषेत:** हा नियम सांगतो की — "तुम्हाला फ्री दारू दिली आहे, पण फक्त तुमच्या संस्थेत आणि मंजूर केलेल्या कामांसाठीच वापरा. इतरत्र घेऊन जाऊ नका किंवा इतर कामात वापरू नका."

16-I

²Every person holding an order of exemption shall, on demand by an ofYicer duly empowered under Section 77 of the Act, Produce the same fbr inspection.²

Purchase and transport

सूट आदेश धारण करणारी प्रत्येक व्यक्ती कायद्याच्या कलम ७७ अंतर्गत अधिकृत अधिकाऱ्याने मागणी केल्यावर तपासणीसाठी तो सादर करेल.

फुट नोट: ²

सोपी मराठी (सरळ भाषेत स्पष्टीकरण)

थोडक्यात: जर तुमच्याकडे दारू बनवण्याचा किंवा विक्रयाचा सूट (exemption) आहे, तर सरकारी अधिकाऱ्यांना तो दाखवावा लागेल.

विस्तृत समजावून सांगते:

**कोण ही Rule लागू होते?**
- ज्या व्यक्तीकडे exemption order आहे (म्हणजे सरकारने दारू बनवायचा किंवा विक्रीचा परवाना दिलेला आहे)

**काय करावे लागते?**
- जेव्हा Collector किंवा कायद्याच्या कलम 77 अंतर्गत अधिकृत सरकारी अधिकारी तुमच्या exemption order ची तपासणी करू इच्छिततात, तर तुम्हाला तो तुरंत सादर करावा लागेल.

**उदाहरण:**
उदा., जर तुम्हाला रिक्टिफाईड स्पिरिट (दारू) बनवण्याचा exemption आहे आणि Collector तुमचा दौरा करून तो आदेश दाखवायला म्हणेल, तर तुम्हाला तो कागजपत्र तुरंत दाखवावे लागेल.

**फायदा:**
- यातून सरकारचे नियंत्रण राहते
- अवैध दारू व्यवसाय रोखला जातो

**दंड:**
- अगर तुम्ही तो order दाखवला नाही किंवा लपवला, तर कायद्यात गुन्हेगारी केस होऊ शकते.

हा नियम साधेपणे म्हणता: **तुमचा exemption order तुमचे "परवाना" आहे — तो दाखवायला सज्ज ठेवा.**

17. Filing requisition to purchase Rectified Spirit शुध्द मद्यार्क खरेदी करण्यासाठी अर्ज दाखल करणे

Any licensee desiring to purchase and transport rectified spirit so purchased shall submit a requisition in Form R.S.IH signed by himself to the Local Inspector of Prohibition and Excise as provided by rule 18:

Provided that no such requisition shall be necessary for the purchase of rectified spirit by a licensee holding a licence in Form R.S.12 ²or by a licensee holding a licence in Form R.S.II to whom an order of exemption under rule 16B has been issued².

शुद्ध मद्यार्क खरेदी आणि वाहतूक करू इच्छिणारा कोणताही परवानाधारक तरतुदीनुसार स्थानिक दारूबंदी आणि उत्पादन शुल्क निरीक्षकाकडे R.S.III नमुन्यात स्वतः स्वाक्षरीत मागणी सादर करेल.

फुट नोट: ²

सोपी मराठी (सरळ भाषेत स्पष्टीकरण)

थोडक्यात: जर तुम्हाला शुद्ध मद्यार्क (rectified spirit) खरेदी करायचे असेल तर तुम्हाला Local Inspector of Prohibition and Excise यांना एक अर्ज (Form R.S.III) देखील भरून द्यावा लागतो.

---

विस्तृत समजावणी:

**मुख्य नियम:**
• अगर तुम्हाला शुद्ध मद्यार्क खरेदी करून त्याची वाहतूक करायची आहे, तर तुम्हाला स्थानिक दारूबंदी निरीक्षकाकडे Form R.S.III नावाचा अर्ज भरून देणे अनिवार्य आहे.

• हा अर्ज तुम्हाला स्वतः हस्ताक्षर करून देखील भरावा लागतो — कोणी दुसरा केवळ नाव लिहू शकत नाही.

**अपवाद (कधी अर्ज द्यायचा नाही):**
• अगर तुमच्याकडे **Form R.S.I** मध्ये licence आहे, तर तुम्हाला हा अर्ज भरू नये लागत.

• अगर तुमच्याकडे **Form R.S.II** मध्ये licence आहे आणि तुम्हाला Rule 16B नुसार **exemption order** मिळालेले आहे (म्हणजे विशेष परवानगी), तर तुम्हाला हा अर्ज भरू नये लागत.

---

**सोप्या भाषेत:**
जर तुम्हाला शुद्ध मद्यार्क खरेदी करायचे आहे, तर आपल्या निरीक्षकाला अर्ज द्या. पण काही विशेष परवाने असल्यास हे अर्ज देण्याची गरज नाही.

18. Requisition - Form RSIII मागणी

The Inspector of Prohibition and Excise shall, on demand by the applicant, supply him with a requisition Form in R.S.IH in quadruplicate.
The applicant shall fill in all the four parts of the requisition form and submit it to the Inspector

19. Countersign of the officer on requisition मागणीवर अधिकार्‍याची प्रतिसही

On receipt of the requisition under rule 18, the Inspector of Prohibition and Excise shall make such inquiries as he deems necessary and ifhe is satisfied that there is no objection to allow the purchase of rectified spirit, he may countersign the requisition.
The four parts of the requisition shall be dealt with as under
- Part I shall be kept on the record of the Inspector of Prohibition and Excise:
- Part II shall be handed over to the applicant:
- Part III shall be sent to the person holding a sale licence or the Warehouse or Distillery Officer; as the case may be, from whom the rectified spirit is to be purchased; and
- Part IV shall be forwarded to the Inspector of Prohibition and Excise in whose jurisdiction the licensed premises of the said person or the warehouse or distillery, as the case may be, is situated.