Maharashtra Excise Manual
Page 128 of 1109

1. Short title शीर्षक

(19) Amended by GN., II. D. No. NER. 0881/139(J)PRO-3, dated 12th June 1984 (M.G,Pt.IV-B,p.924).
Amended by GN., II. D. No. NER. 0881/139(J)PRO-3, dated 12th June 1984 (M.G,Pt.IV-B,p.924).

(20) Amended by G N., H. D. No. NER. 0285/1/PRO-3, dated 5th December 1985. (M. G, Pt. 1V-B, p. 2894).
Amended by G N., H. D. No. NER. 0285/1/PRO-3, dated 5th December 1985. (M. G, Pt. 1V-B, p. 2894).

(21) Amended by G. N., H. D. No. 0285/1/PRO-3, dated 15,h April 1989. (M. G, Pt. IV-B, p. 543).
Amended by G. N., H. D. No. 0285/1/PRO-3, dated 15,h April 1989. (M. G, Pt. IV-B, p. 543).

(22) Amended by GN., H. D.No. NER. 0285/l/PRO-3f dated 16,h February 1991. (M. G, Pt. IV-B, p. 317).
Amended by GN., H. D.No. NER. 0285/l/PRO-3f dated 16,h February 1991. (M. G, Pt. IV-B, p. 317).

(23) Amendedby GN..H.D. No. NER. 0265/J/EXC-3, dated IM October 1992. (M. G, PLIV-B, p.).
Amendedby GN..H.D. No. NER. 0265/J/EXC-3, dated IM October 1992. (M. G, PLIV-B, p.).

(24) Amendedby G N., H. D. No. NER. 0285/1/EX&3, dated 7th February 1994. (M. G, Pt.IV-B, p. 294).
Amendedby G N., H. D. No. NER. 0285/1/EX&3, dated 7th February 1994. (M. G, Pt.IV-B, p. 294).

In exercise of the powers conferred by Section 143 of the Bombay Prohibition Act, 1949 (Bom. XXV of 1949), and in supersession of Government Notification in the Revenue Department No. 3838/45, dated the 21st January 1949, the Government of Bombay is pleased to make the following rules, namely:

1. Short title शीर्षक

सोपी मराठी (सरळ भाषेत स्पष्टीकरण)
थोडक्यात:
हे नियम "मुंबई नीरा नियम, १९५१" असे ओळखले जातात.

---

**विस्तृत समजावूण:**

• हा rule फक्त या नियमांचे नाव सांगतो.

• "नीरा" म्हणजे ताडाचा किंवा नारळाचा रस (हलकी दारू).

• मुंबई (तब्बल) राज्यात नीरा विक्रय करणे, ठेवणे आणि उत्पादन करणे या सबंधात काय नियम आहेत, हे या नियमांमध्ये लिहिले आहे.

• हे नियम १९५१ साली बनवले गेले होते.

• जेव्हा कोई या नियमांचा हवाला देईल, तर ते "Bombay Neera Rules, 1951" असे म्हणतील.

**आणखी साधेपणे:**
जसे एका व्यक्तीचे नाव असते (उदा., राज, प्रिया), तसेच या कायद्याचे नाव "मुंबई नीरा नियम, १९५१" आहे — बस इतकेच!

2. Definitions व्याख्या

(a) "Act" means the ®[Bombay Prohibition Act, 1949]®

(A) "Form" means a form appended to these rules;

(c) MInspectorof Prohibition and Excise** includes a 1 [Sub-Inspector ofProhibition and Excise in charge of a taluka, Tahsil, Petha or Mahal] or any other officer specially appointed for the purpose;

(d) "licence" means a licence granted under these rules;

2 [(网'Neera of standard quality** means the Neera which is一

  1. (/) transparent,
  2. (GO syrupy,
  3. (iii) sweet in smell and taste,
  4. (iv) without the slightest foam on its surface,
  5. (v) without any tings, and
  6. (vQ without any acid or alcoholic fermentation;]

(e) "tree" means a neera-producing tree.

सोपी मराठी (सरळ भाषेत स्पष्टीकरण)
थोडक्यात:
Rule 2 हा नियम या सर्व नियमांमध्ये कोणकोणत्या शब्दांचा अर्थ काय असेल हे सांगतो.

---

**विस्तार:**

**(a) "अधिनियम" = मुंबई दारूबंदी अधिनियम, १९४९**
जेव्हा या नियमांमध्ये "अधिनियम" हा शब्द वापरला जातो, तेव्हा त्याचा अर्थ १९४९ चा दारूबंदी कायदा आहे.

**(b) "नमुना" = या नियमांना जोडलेला कागद**
नियमांच्या शेवटी दिलेले नमुने (जसे अर्ज फॉर्म, आवेदन फॉर्म) या शब्दाला आते.

**(c) "दारूबंदी निरीक्षक" = सरकारचा प्रभारी अधिकारी**
यात तालुका/पेठा स्तरावरील उप-निरीक्षक किंवा या कामासाठी विशेषत: नियुक्त केलेला कोणताही अधिकारी समाविष्ट आहे. हा अधिकारी कायदा पाळणी करतो.

**(d) "परवाना" = या नियमांनुसार दिलेली परवानगी**
उदा., जर तुम्हाला नीरा विक्रय करायचा असेल तर तुम्हाला सरकारकडून परवाना घ्यावा लागतो.

**(da) "प्रमाणित दर्जाची नीरा" = योग्य गुणवत्तेची नीरा**
नीरा चांगल्या दर्जाची मानली जाते जर ती:
- पारदर्शक असेल (स्वच्छ)
- पाकासारखी घनरूप असेल
- गंध व चवीला गोड असेल
- पृष्ठभागावर फेस (फुगे) न असेल
- रंग नसेल
- खमीर किंवा अल्कोहल न असेल

**(e) "वृक्ष" = नीरा देणारा झाड**
ताड, नारळ किंवा असे झाड जे नीरा देते याला "वृक्ष" म्हणतात.

3. Application for licence परवान्यासाठी अर्ज

(i) to tap trees and draw neera therefrom—

  1. (a) for the manufacture ofgur or any other article which is not an intoxicant, or
  2. (b) for the supply of neera—
  1. (0 to persons licensed to manufacture gur or any other article which is not an intoxicant fix)m neera; or
  2. (0) to persons licensed to sell neera by retail for consumption on premises, or
सोपी मराठी (सरळ भाषेत स्पष्टीकरण)
थोडक्यात:
नीरा काढायचा किंवा विकायचा असेल तर जिल्हाधिकाऱ्यांकडे एक महिना आधी परवान्यासाठी अर्ज करावा लागतो.

---

विस्तृत माहिती:

**कोण अर्ज करू शकतो?**

• ज्या व्यक्तीला वृक्ष ठोकून नीरा काढून गूळ किंवा इतर मादक नसलेल्या वस्तू बनवायच्या असतील
• ज्यांना नीरा इतर परवानाधारक लोकांना (गूळ बनवणारे किंवा नीरा विकणारे) पुरवायचा असतो
• ज्यांना नीरा दुकानात वापरकरूंना विकायचा असतो
• ज्यांना घरीच नीरा पिायचा असतो (यासाठी Prohibition Commissioner यांची पूर्व परवानगी लागते)

**अर्ज कसा करावा?**

• वृक्ष ठोकण्याच्या किंवा विक्रीच्या तारखेपूर्वी **किमान 1 महिना आधी** जिल्हाधिकाऱ्यांकडे अर्ज करावा
• अर्जाचा नमुना (form) नियमांमध्ये दिलेल्या रूपातील असावा
• जर शासकीय जमिनीवरील वृक्ष ठोकायचा असेल तर शासकीय विभागाचे परवानगीचे प्रमाणपत्र जोडावे

**जिल्हाधिकाऱ्यांचा निर्णय:**

• परवाना **मंजूर करू** किंवा **नाकारू** शकतात
• नाकार दिल्यास कारणे लेखी नोंद करावीत
• अर्ज मिळाल्यानंतर **साधारणतः 1 महिन्यात** परवाना देऊ शकतात
• विशेष कारणांसाठी 1 महिन्यानंतरही देऊ शकतात (कारणे लेखी असावीत)