context,―
- 1Act1 means the 2[Bombay Prohibition Act, 1949 (Bom. XXV of 1949)2;
- " Adivasi Co-operative Society " means and includes a society registered under the Maharashtra Co-operative Societies Act, 1960 (Mah. XXIV of 1961), in which all or majority of the members are tribals ;
- " duty " means duty levied under section 109 of the Act;
- " Form " means a form appended to these rules ;
- " Licensed shop " means the shop in which a licensee has been licensed to sell toddy under his licence ;
- " Licensee " means the holder of a licence ;
- " Superintendent" means the Superintendent of Prohibition and Excise of the district in which licensed shop is located ;
- " Toddy " means fermented juice drawn from a coconut, brab date or any kind of palm tree containing not more than 5 per cent, alcohol by volume but does not include sweet toddy, nira or neera ;
- " Tribal area " means the area specified in the Schedule appended to these rules;
- words and expressions used in these rules but not defined in these rules shall have the meaning respectively assigned to them in the Act.
PART II
Regulation of sale of Toddy
3. Prohibition of sale of toddy except under a licence परवान्यावाचून ताडी विक्रीस मनाई
No Person shall sell toddy in any Tribal area except under a licence.
कोणतीही व्यक्ती परवान्यावाचून कोणत्याही आदिवासी क्षेत्रात ताडी विकणार नाही.
सोपी मराठी (सरळ भाषेत स्पष्टीकरण)
**थोडक्यात:** आदिवासी क्षेत्रात ताडी विकण्यासाठी सरकारकडून licence असणे गरजेचे आहे — बिना licence विकणे कायद्याने गुन्हा आहे.
---
**सविस्तर समजावून सांगतो:**
• **ताडी म्हणजे काय?** ताडाच्या झाडावरून काढलेला रस (नारियल, खजूर, शुंड इ. झाडांचा रस). हा आदिवासी भागात पारंपरिकपणे विकला जातो.
• **licence म्हणजे काय?** हे सरकारचे अनुमतिपत्र आहे. जर तुम्हाला ताडी विकायचे असेल तर तुम्हाला Collector किंवा प्रशासनकडून licence घेणे गरजेचे आहे.
• **कोणत्या ठिकाणी लागू होते?** हा नियम फक्त **आदिवासी क्षेत्रात** लागू होतो. महाराष्ट्रातील आदिवासी इलाकात ताडी विकणे हा कायदा आहे.
• **बिना licence विकणे होणार नाही:** जर कोणी licence न घेता ताडी विकतात तर हे कायदेविरोधी आहे. यासाठी दंड, जरिवाना किंवा तुरुंगवास होऊ शकतो.
• **licence घेण्यासाठी:** तुम्हाला प्रशासनकडे अर्ज करावा लागतो, शर्तींचे पालन करावे लागते आणि fee भरावी लागते.
• **व्यावहारिक उदाहरण:** उदा., जर तुम्हाला गडचिरोली किंवा अमरावती या आदिवासी भागात ताडीची दुकान उघडायची असेल तर पहिले licence घ्या, नाहीतर गुन्हा होईल.
यांत्री: हा कायदा आदिवासी लोकांच्या परंपरागत व्यवसायावर नियंत्रण ठेवून सरकारी नियंत्रण आणि कर वसुली सुनिश्चित करण्यासाठी बनवला आहे.
---
**सविस्तर समजावून सांगतो:**
• **ताडी म्हणजे काय?** ताडाच्या झाडावरून काढलेला रस (नारियल, खजूर, शुंड इ. झाडांचा रस). हा आदिवासी भागात पारंपरिकपणे विकला जातो.
• **licence म्हणजे काय?** हे सरकारचे अनुमतिपत्र आहे. जर तुम्हाला ताडी विकायचे असेल तर तुम्हाला Collector किंवा प्रशासनकडून licence घेणे गरजेचे आहे.
• **कोणत्या ठिकाणी लागू होते?** हा नियम फक्त **आदिवासी क्षेत्रात** लागू होतो. महाराष्ट्रातील आदिवासी इलाकात ताडी विकणे हा कायदा आहे.
• **बिना licence विकणे होणार नाही:** जर कोणी licence न घेता ताडी विकतात तर हे कायदेविरोधी आहे. यासाठी दंड, जरिवाना किंवा तुरुंगवास होऊ शकतो.
• **licence घेण्यासाठी:** तुम्हाला प्रशासनकडे अर्ज करावा लागतो, शर्तींचे पालन करावे लागते आणि fee भरावी लागते.
• **व्यावहारिक उदाहरण:** उदा., जर तुम्हाला गडचिरोली किंवा अमरावती या आदिवासी भागात ताडीची दुकान उघडायची असेल तर पहिले licence घ्या, नाहीतर गुन्हा होईल.
यांत्री: हा कायदा आदिवासी लोकांच्या परंपरागत व्यवसायावर नियंत्रण ठेवून सरकारी नियंत्रण आणि कर वसुली सुनिश्चित करण्यासाठी बनवला आहे.
4. Application for licence परवान्यासाठी अर्ज
Any person, being a tribal or an Adivasi Co-operative Society, where individual tribal is not coming forward to sell toddy by retail in any Tribal area, shall apply in Form T. R. T D.-1 appended to these rules, to the State Government for licence in Form T. R. T. D.-2 through the Collector of the district in which he desires to locate the licensed premises for selling toddy. The application shall be accompanied by a chalan evidencing payment of a fee of rupees fifteen for such application.
कोणतीही व्यक्ती, आदिवासी असलेली किंवा आदिवासी सहकारी संस्था, जेथे वैयक्तिक आदिवासी कोणत्याही आदिवासी क्षेत्रात किरकोळ विक्रीने ताडी विकण्यासाठी पुढे येत नाही, ती या नियमांना जोडलेल्या नमुना टी.आर.टी.डी.-१ मध्ये, ज्या जिल्ह्यात तो ताडी विक्रीसाठी परवानाप्राप्त परिसर ठेवू इच्छितो त्या जिल्ह्याच्या जिल्हाधिकाऱ्यांमार्फत नमुना टी.आर.टी.डी.-२ मध्ये परवान्यासाठी राज्य शासनास अर्ज करेल. अर्जासोबत अशा अर्जासाठी पंधरा रुपये शुल्क भरल्याचे दर्शविणारे चलन जोडले जाईल.
सोपी मराठी (सरळ भाषेत स्पष्टीकरण)
थोडक्यात: ताडी विक्रीचा licence घेण्यासाठी आदिवासी व्यक्ती किंवा आदिवासी सहकारी संस्था Collector माध्यमातून application देऊ शकतात, आणि त्याला ₹15 fee भरावा लागतो.
विस्तार:
**कोण अर्ज करू शकतो?**
• आदिवासी व्यक्ती (कोणतीही आदिवासी)
• आदिवासी सहकारी संस्था (सहकारी संघटना)
• ही शर्त आहे की आदिवासी क्षेत्रात ताडी विक्रीसाठी अगर वैयक्तिक आदिवासी पुढे येत नाही तर संस्था अर्ज करू शकते
**अर्ज कसा देऊ?**
• Form T.R.T.D.-1 (अर्जाचा नमुना) भरून देणे आवश्यक आहे
• हा अर्ज जिल्ह्याच्या **Collector** कडे देणे आहे
• Collector ज्या जिल्ह्यात तुमचा ताडी विक्रीचा दुकान असणार आहे त्या जिल्ह्यातील असावे
**कोणत्या परवान्याचा माग घालायचा?**
• Form T.R.T.D.-2 (licence चा नमुना) मागवायचा आहे
**Collector माध्यमातून कुठे जाते?**
• शेवटी अर्ज **राज्य शासन** ला जाऊन पोहोचतो
**किती fee आहे?**
• अर्जासोबत **₹15 (पंधरा रुपये)** भरावे लागतात
• Chalan (रसीद) हवी असते जी fee भरल्याचा पुरावा आहे
**साराांश:** आदिवासी व्यक्ती किंवा संस्था Collector कडून Form T.R.T.D.-1 आणि T.R.T.D.-2 सोबत ₹15 fee देऊन licence अर्ज करू शकतात.
विस्तार:
**कोण अर्ज करू शकतो?**
• आदिवासी व्यक्ती (कोणतीही आदिवासी)
• आदिवासी सहकारी संस्था (सहकारी संघटना)
• ही शर्त आहे की आदिवासी क्षेत्रात ताडी विक्रीसाठी अगर वैयक्तिक आदिवासी पुढे येत नाही तर संस्था अर्ज करू शकते
**अर्ज कसा देऊ?**
• Form T.R.T.D.-1 (अर्जाचा नमुना) भरून देणे आवश्यक आहे
• हा अर्ज जिल्ह्याच्या **Collector** कडे देणे आहे
• Collector ज्या जिल्ह्यात तुमचा ताडी विक्रीचा दुकान असणार आहे त्या जिल्ह्यातील असावे
**कोणत्या परवान्याचा माग घालायचा?**
• Form T.R.T.D.-2 (licence चा नमुना) मागवायचा आहे
**Collector माध्यमातून कुठे जाते?**
• शेवटी अर्ज **राज्य शासन** ला जाऊन पोहोचतो
**किती fee आहे?**
• अर्जासोबत **₹15 (पंधरा रुपये)** भरावे लागतात
• Chalan (रसीद) हवी असते जी fee भरल्याचा पुरावा आहे
**साराांश:** आदिवासी व्यक्ती किंवा संस्था Collector कडून Form T.R.T.D.-1 आणि T.R.T.D.-2 सोबत ₹15 fee देऊन licence अर्ज करू शकतात.
5. Grant of Licence परवाना देणे
- On receipt of an application under rule 4, the Collector shall verify the particulars given therein and also make such other enquiries as the deems necessary and which are incidental to the grant of the licence and also satisfy himself that the premises proposed for location of the shop for selling toddy are in conformity with the provisions of the rules and the instructions issued by the State Government or the Commissioner from time to time. He shall then forward the application to the State Government with his remarks.
- On receipt of the application under sub-rule (1) the State Government may subject to the provisions of this rule, after making such enquiries as it deems fit and after it is satisfied that there is no objection to grant the licence applied for, on payment by the applicant of the licence fee as prescribed in sub-rule (3), by order direct the Collector to grant the licence in Form T. R. T. D-2 to the applicant and shall forward a copy of such order to the Commissioner. Thereupon, a licence in Form T. R. T. D.-2 shall be issued by the Collector of the district in which the applicant desires to locate his licensed premises. A duplicate copy of the licence shall be forwarded by the Collector to the State Government for its record and the third copy of the licence shall be kept by the Collector on his record.
1