The word "buy" with its grammatical variations shall be construed accordingly;
(43) "spirit" means any liquor containing alcohol and obtained by distillation (whether it is denatured or not);
(44) "sweet toddy or nira or neera" means unfermented juice drawn from a coconut, brab, date or any kind of palm tree into receptacles treated in the prescribed manner so as to prevent fermentation;
2(45) "territorial waters" with reference to the State, means any part of the open sea within a distance of six nautical miles measured from the appropriate base line according to the President's proclamation published in this behalf in the Government of India, Ministry of External Affairs, Notification No. SRO-669, dated the 22nd March 1956, or such other distance as may be fixed from time to time by the President hereafter;2
(46) "toddy" means fermented or unfermented juice drawn from a coconut, brab, date or any kind of palm tree and includes sweet toddy or nira or neera;
(47) "to tap" means to prepare any part of a tree, or to use any means, for the purpose of causing juice to exude from the tree;
3(47A) "tourist" means a person who is not a citizen of India and who is either born or brought up or domiciled in any country outside India, but who visits India on a tour for a temporary period;3
3(47B) "tourist permit" means a permit granted under section 46-A3;
(48) "trade and import licence" means a licence granted under section 33;
(49) "transport" means to move from one place to another within the 4State4;
(50) "vendor's licence" means a licence granted under section 34;
(51) "visitor's permit" means a permit granted under section 46;
5(52) any reference to the Code of Criminal Procedure, 1898, the Bombay Village Panchayats Act, 1933, or the Bombay Police Act, 1951, includes a reference to any law corresponding to those Acts, respectively, in force in any part of the State.5
CHAPTER II
3. Commissioner of Prohibition and Excise. आयुक्त दारूबंदी व उत्पादनशुल्क.
7Commissioner of Prohibition and Excise7 3. The 6State6 Government may, by notification in the Official Gazette, appoint an officer to be called the 7Commissioner of Prohibition and Excise7, who subject to the control of the 6State6 Government and subject to such general or special orders as the 6State6 Government may from time to time
राज्य शासनास, राजपत्रात प्रसिद्ध केलेल्या अधिसूचनेद्वारे आयुक्त, दारूबंदी व उत्पादन शुल्क या नावाचा एक अधिकारी नेमता येईल. असा अधिकारी राज्य शासनाच्या नियंत्रणास अधीन राहून व राज्य शासन वेळोवेळी जे सर्वसाधारण किंवा विशेष आदेश देईल त्यास अधीन राहून, या अधिनियमाच्या तरतुदींन्वये किंवा तद्नुसार सोपविलेल्या अधिकारांचा वापर करील आणि तद्न्वये किंवा तद्नुसार सोपविलेली कर्तव्ये व कामे पार पाडील. तसेच तो या अधिनियमाच्या अंमलबजावणीच्या बाबतीत देखरेख ठेवील व त्याच्या तरतुदी सामान्यत: पार पाडील :
परंतु, महाराष्ट्र संचालक, दारूबंदी व उत्पादनशुल्क (पदनामातील बदल) अधिनियम, 1973 याच्या प्रारंभाच्या निकटपूर्वी, संचालक, दारूबंदी व उत्पादनशुल्क याचे पद धारण करणारी व्यक्ती ही राज्याचा, आयुक्त, दारूबंदी व उत्पादनशुल्क असेल आणि राज्य शासन अन्यथा निदेश देईपर्यंत ती ते पद धारण करील.
राज्य शासन एक आयुक्त नेमतो जो दारू व उत्पादन शुल्क संबंधी सर्व काम संभाळतो आणि या कायद्याची अंमलबजावणी करतो.
---
विस्तृत माहिती:
**आयुक्त कोण आणि कसा नेमला जातो?**
- राज्य शासन राजपत्रात (सरकारी वर्तमानपत्रात) जाहिरात करून एक अधिकारी नेमतो.
- या अधिकाऱ्याला "आयुक्त, दारूबंदी व उत्पादनशुल्क" असे नाव दिले जाते.
**आयुक्तांची जबाबदारी काय आहे?**
- तो राज्य शासनाच्या नियंत्रणात काम करतो — म्हणजे शासन जे आदेश देतो तो पार पाडतो.
- या दारू बंदीचा कायदा ठीक-ठाक लागू व्हावा यासाठी तो काम करतो.
- दारू संबंधी सर्व परवाने, दंड, तपास आणि अन्य कामे संभाळतो.
**शक्तियां आणि कर्तव्ये:**
- कायद्यानुसार आयुक्तांना दिलेल्या सर्व शक्तियांचा वापर करतो.
- दारूबंदी व उत्पादन शुल्क विभागाची संपूर्ण देखरेख करतो.
- सर्व कार्यालय, कर्मचारी आणि काम पर्यवेक्षण करतो.
**विशेष नियम (१९७३ नंतर):**
- १९७३ पूर्वी "संचालक, दारूबंदी व उत्पादनशुल्क" या नावाचे जे अधिकारी होते, तेच राज्याचे पहिले आयुक्त बनले.
- शासन अन्य आदेश देईपर्यंत तो त्या पदावर राहिला.
**सोप्या भाषेत:** आयुक्त म्हणजे दारू आणि कर संबंधी सर्व कामांचा मुख्य अधिकारी जो शासनाच्या आदेशानुसार काम करतो.