108. Penalty for import of intoxicant, etc. without payment of duty. शुल्क दिल्यावाचून मादक द्रव्य इत्यादी आयात करणे, निर्यात करणे, इत्यादी साठी शास्ती.
1[108. Whoever, holding a licence, permit, pass or authorization under this Act, imports, exports, transports, possesses, sells or manufactures any intoxicant without payment of duty or fee provided for under this Act shall, on conviction, in addition to the duty or fee required to be paid by him under this Act, be punished,—
(a) for the first offence, with imprisonment for a term which may extend to one year and with fine which shall not be less than three times of the amount of the duty or fee evaded by him;
(b) for the second offence, with imprisonment for a term which may extend to eighteen months and with fine which shall not be less than four times of the amount of the duty or fee evaded by him;
(c) for the third or subsequent offence, with imprisonment for a term which may extend to two years and with fine which shall not be less than five times of the amount of the duty or fee evaded by him].
या अधिनियमानुसार लायसन, परवाना, पास किंवा प्राधिकारपत्र धारण करणारी जी कोणतीही व्यक्ती, या अधिनियमान्वये तरतूद केल्याप्रमाणे, शुल्क किंवा फी दिल्यावाचून, कोणतेही मादक द्रव्य आयात करील, निर्यात करील, त्याचे परिवहन करील, ते जवळ बाळगील, त्याची विक्री करील किंवा ते तयार करील, तिला, सिद्धापराध ठरविण्यात आले असता तिने या अधिनियमान्वये भरणे भाग असलेल्या शुल्काच्या किंवा फीच्या रकमेव्यतिरिक्त,-
(अ) पहिल्या अपराधाबद्दल, एक वर्षापर्यंत वाढविता येऊ शकेल इतक्या मुदतीच्या कारावासाची आणि तिने चुकविलेल्या शुल्काच्या रकमेच्या किंवा फीच्या तिपटीहून कमी नसेल इतक्या द्रव्यदंडाची शिक्षा होईल ;
(ब) दुस-या अपराधाबद्दल, अठरा महिन्यांपर्यंत वाढविता येऊ शकेल इतक्या मुदतीच्या कारावासाची आणि तिने चुकविलेल्या शुल्काच्या किंवा फीच्या रकमेच्या चारपटीहून कमी नसेल इतक्या द्रव्यदंडाची शिक्षा होईल;
(क) तिस-या किंवा त्यानंतरच्या अपराधाबद्दल, दोन वर्षांपर्यंत वाढविता येऊ शकेल इतक्या मुदतीच्या कारावासाची आणि तिने चुकविलेल्या शुल्काच्या किंवा फीच्या रकमेच्या पाचपटीहून कमी नसेल इतक्या द्रव्यदंडाची शिक्षा होईल.
जर तुमच्याकडे दारू/मादक द्रव्य का-या legal licence असेल तरीही, duty/fee न देता ते आयात, निर्यात किंवा विक्री केल्यास कारावास आणि दंड होतो — अपराध जितका पुनरावृत्ती होतो तितका कठोर शिक्षा.
---
विस्तारित समजावणी:
Rule 108 काय म्हणतो?
जर कोणी व्यक्तीकडे दारू व्यवसायाचा legitimate licence किंवा permit असेल तरीही, सरकारी duty (कर) आणि fee (शुल्क) न देता खालील काहीही केल्यास हा नियम लागू होतो:
• दारू आयात करणे (बाहेरून आणणे)
• दारू निर्यात करणे (बाहेरला पाठवणे)
• दारू परिवहन करणे (इकडेतिकडे हलवणे)
• दारू गोदामात बाळगणे
• दारू विक्री करणे
• दारू तयार करणे (उत्पादन)
---
शिक्षा कितनी?
त्याला कारावास आणि दंड दोन्ही होतात. पण हे कितनी असेल, हे अवलंबून आहे की हा कितनीवारी गुन्हा केला:
**पहिल्या वेळी अपराध केल्यास:**
• कारावास: १ वर्ष पर्यंत
• दंड: कमीतकमी चुकविलेल्या duty/fee च्या **३ पट** (उदा., जर ₹10,000 duty चुकवली तर कमीतकमी ₹30,000 दंड)
**दुस-या वेळी अपराध केल्यास:**
• कारावास: १८ महिने पर्यंत
• दंड: कमीतकमी चुकविलेल्या duty/fee च्या **४ पट** (उदा., ₹10,000 चुकवली तर ₹40,000)
**तिस-या किंवा त्यानंतर अपराध केल्यास:**
• कारावास: २ वर्ष पर्यंत
• दंड: कमीतकमी चुकविलेल्या duty/fee च्या **५ पट** (उदा., ₹10,000 चुकवली तर ₹50,000)
---
महत्वाचे मुद्दे:
✓ यात licence असण्याचा कोणताही बचाव नाही — कानूनी licence असूनही शुल्क चुकवले नाहीत तर गुन्हा आहे.
✓ duty/fee चुकविण्याव्यतिरिक्त, हे शिक्षाही आहे.
✓ जितके वेळा हा अपराध पुनरावृत्ती होतो, तितकी शिक्षा कठोर होते.
109. Duty on tapping of toddy trees. ताडीची झाडे छेदण्याबद्दल शुल्क.
(1) For every toddy producing tree 2[which is tapped or licensed to be tapped or in respect of which a licence for drawing toddy therefrom is granted] there shall, if the 3[State] Government so directs, be levied for any period during which such tree is tapped or licensed to be tapped, such duty as the 3[State] Government may from time to time direct.
(2) Every licence 4[for the tapping of, and drawing toddy from, toddy producing trees] granted under this Act shall specify in addition to any other particulars prescribed under the provisions of this Act or rules and regulations—
(a) the number, description and situation of the trees to be tapped,
(b) the amount of duty to be levied in respect of each tree,
(c) the instalments, if any, in which and the period at which the said duty shall be leviable.
110. Duty on by whom payable. शुल्क कोणी द्यावे.
110. The duty on toddy producing trees shall be leviable primarily from the person holding the licence 5[to tap them and to draw toddy therefrom] and in default by him or if the trees are tapped without licence, from the owner of the trees.
ताडी देणा-या झाडाबद्दल द्यावायाचे शुल्क हे, प्रथमत: ती छेदण्याचे व त्यापासून ताडी काढण्याचे लायसन धारण करणा-या व्यक्तीकडून वसूल करण्यात येईल आणि असे शुल्क देण्यास त्याने कसूर केली तर किंवा अशी झाडे लायसन वाचून छेदण्यात आली तर, ते अशा झाडांच्या मालकाकडून वसूल करण्यात येईल.
---
**विस्तृत समजावणी:**
• **licence असल्यास कोणी भरे?**
ताडी काढण्याचे licence असलेली व्यक्ती हे शुल्क भरते. हीच मुख्य जबाबदारी आहे.
• **licence धारक न भरल्यास?**
जर licence असलेली व्यक्ती शुल्क देण्यास नकार दिल्यास, तर Collector किंवा अधिकारी झाडांच्या **मालकाकडून** ते शुल्क वसूल करू शकते.
• **licence विना काम केल्यास?**
जर कोणी licence घेतलाच नाहीये आणि अगदी लायसन वाचून ताडी काढत असेल, तर झाडांचा मालक त्या शुल्कासाठी जबाबदार ठरतो.
**उदा.:**
- राजु यांच्याकडे ताडी काढण्याचे licence आहे. त्यांनी शुल्क दिले नाहीये. तर शुल्क राजु यांचीच जबाबदारी आहे.
- जर राजु न दिल्यास, तर झाडांचा मालक (जिथे ताडी काढली जात आहे) शुल्क भरावा लागेल.
- जर कोणीच licence न घेता ताडी काढत असेल, तर झाडांचा मालकच शुल्क भरावा लागेल.
**सरळ शब्दांत:** licence असेल तर तुम्ही (licence धारक) शुल्क दा. नाहीतर झाडांचा मालक दे.
111. Owner of the trees entitled to assistance for duty paid. झाडांच्या मालकास त्याने दिलेले शुल्क वसूल करण्यासाठी सहाय्य मिळण्याचा हक्क.
111. When the duty on toddy producing trees is levied from the owner of the trees, he shall be entitled to assistance in recovering the same, from the holder of the licence under the provisions of the law for the time being in force relating to the recovery by superior holders of their dues from their tenants.
ताडी देणा-या झाडाबद्दल झाडांच्या मालकाकडून शुल्क वसूल करण्यात येईल तेव्हा, त्यास, असे शुल्क लायसन धारण करणा-या व्यक्तीकडून वसूल करण्यांसाठी, वरिष्ठ धारकास आपल्या कुळांकडून आपली येणी वसूल करण्याच्या बाबतीत त्या त्या वेळी अमलात असलेल्या ज्या कायद्याच्या तरतुदींअन्वये सहाय्य मिळण्याचा हक्क आहे त्याच कायद्यांच्या तरतुदीअन्वये हक्क असेल.
विस्तृत समजावून:
• **कोणासाठी हा नियम आहे?**
ताडी देणा-या झाडांचे मालक (जिथे ताडी देणारी झाडे आहेत तिथली जमीन जिचीही आहे)
• **कोणत्या परिस्थितीत?**
सरकार किंवा licence धारक त्या झाडांसाठी शुल्क वसूल करतो आणि झाडांचा मालक हा शुल्क भरतो.
• **मालकाला कोणसा हक्क आहे?**
मालकाला licence धारक (ज्याला ताडी विक्रय करण्याचा अधिकार आहे) या व्यक्तीकडून तो शुल्क परत वसूल करण्याचा हक्क आहे.
उदा., जर ज्या मिल्कत वर झाडे आहेत त्या मिल्कतीवर ₹५०,००० शुल्क लावले गेले, तर झाडांचा मालक licence धारकाकडून हे पैसे वसूल करू शकतो.
• **कसे वसूल होते?**
सरकारी कायद्यांनुसार जसे मोठे जमीन मालक आपल्या लागून (भाड्यासाठी जमीन घेणा-या) कडून पैसे वसूल करतात, त्याच पद्धतीने झाडांचा मालक licence धारकाकडून शुल्क वसूल करू शकतो.
• **मूळ विचार:**
झाडांचे शुल्क licence धारकच सरकारला देत असल्याने, झाडांचा मालक तर शुल्क न देता licence धारकाकडून ते वसूल करण्याचा हक्कदार आहे.
112. Privilege of drawing toddy from trees belonging to Government. शासनाच्या मालकीच्या झाडांपासून ताडी काढण्याचा विशेषाधिकार.
112. The privilege of drawing toddy from trees the right to which vests in the 3[State] Government may be disposed of 6by auction or otherwise on such terms as the Collector deems fit.
जी झाडे राज्य शासनाच्या मालकीची आहेत त्या झाडांपासून ताडी काढण्याचा विशेषाधिकार जिल्हाधिका-यास योग्य वाटेल अशा शर्तीवर, लिलाव करून किंवा अन्य प्रकारे विकता येईल.
राज्य शासनाच्या मालकीच्या झाडांपासून ताडी काढण्याचा अधिकार Collector लिलाव किंवा दुसऱ्या पद्धतीने कोणाला तरी देऊ शकतो.
---
**विस्तार:**
• **कोणत्या झाडांसाठी?** - राज्य शासनाच्या मालकीच्या झाडांपासून (उदा., सरकारी जमिनीवरील नारळाची झाडे, ताडाची झाडे इत्यादी).
• **विशेषाधिकार म्हणजे काय?** - ताडी काढण्याचा एक्सक्लूसिव हक्क. म्हणजे जर कोणालाही हा अधिकार दिलेला असेल तर दुसरा कोणी त्या झाडांपासून ताडी काढू शकत नाही.
• **हा अधिकार कोण देतो?** - Collector (जिल्हाधिकारी).
• **कसे दिला जातो?** - दोन मार्गांनी:
- **लिलाव करून** (auction) - सर्वोच्च बोली लगावणारा व्यक्ती अधिकार मिळवतो.
- **अन्य प्रकारे** - Collector सोयीस्कर असे वाटेल तसे (उदा., थेट कोणाला देणे, निविदा पद्धती इत्यादी).
• **Collector ला स्वातंत्र्य आहे** - तो कोणत्या शर्तीवर हा अधिकार देणे योग्य आहे हे ठरवू शकतो (उदा., किती दर, किती महिने इ.).
• **व्यावहारिक उदाहरण** - जर सरकारी वनात नारळाची झाडे असतील, तर Collector लिलाव करून कोणाला 3 वर्षांसाठी त्या झाडांपासून नारळ/ताडी काढण्याचा अधिकार देऊ शकतो.
113. Deleted. वगळण्यात आले.
113. Deleted by Bom. 22 of 1960, s. 74.
(अफू वगैरे यांवर शुल्क बसविण्यासाठी नियम) सन 1960 चा मुंबई अधिनियम क्रमांक 22, कलम 74 अन्वये वगळण्यात आले.
Rule 113 हा नियम आता वापरात नाही — तो 1960 साली काढून टाकण्यात आला.
विस्तारित माहिती:
• Rule 113 हा मूळ नियम अफू (opium) आणि इतर असे पदार्थांवर कर/शुल्क (duty) कसे आकारावे, याबद्दल होता।
• पण 1960 साली Bombay Prohibition Act मध्ये संशोधन केले गेले (Bombay Act No. 22 of 1960, Section 74).
• त्या संशोधनात Rule 113 हा पूर्णपणे वगळण्यात आला — म्हणजे तो नियम आता लागू होत नाही.
• आता जर अफू किंवा असे नियंत्रित पदार्थ यांबद्दल कर लावायचा असेल तर इतर नियमांचा वापर केला जातो.
सरलीकरण:
हा Rule आता मृत नियम आहे — तुम्हाला याचा काय अर्थ असेल असे विचारण्याची गरज नाही कारण तो आधुनिक कायद्यात काम करत नाही.
114. Recovery of duties, etc. शुल्क वगैरे वसूल करणे.
7[114. (1) All duties, taxes, fines (except fines imposed by a Court) and fees leviable under any of the provisions of this Act or in respect of any licence, permit, pass or authorisation granted under it and the cost of the supervising staff appointed under section 58A 8[if not paid within the due date or the prescribed period, shall be recovered from any person liable to pay the same or from his surety, if any, with simple interest at the rate of 2 per cent. per month, from the date it has become due, as if they were arrears of land revenue].