Maharashtra Excise Manual
Part I - The Maharashtra Pro Excise Duties
Page 48 of 1109
PNG
Page 48 of 1109

108. Penalty for import of intoxicant, etc. without payment of duty शुल्क दिल्यावाचून मादक द्रव्य इत्यादी आयात करणे, निर्यात करणे, इत्यादी साठी शास्ती.

108. Penalty for import of intoxicant, etc. without payment of duty शुल्क दिल्यावाचून मादक द्रव्य इत्यादी आयात करणे, निर्यात करणे, इत्यादी साठी शास्ती.

1Whoever, holding a licence, permit, pass or authorization under this Act, imports, exports, transports, possesses, sells or manufactures any intoxicant without payment of duty or fee provided for under this Act shall, on conviction, in addition to the duty or fee required to be paid by him under this Act, be punished,—1

  1. (a) for the first offence, with imprisonment for a term which may extend to one year and with fine which shall not be less than three times of the amount of the duty or fee evaded by him;

  2. (b) for the second offence, with imprisonment for a term which may extend to eighteen months and with fine which shall not be less than four times of the amount of the duty or fee evaded by him;

  3. (c) for the third or subsequent offence, with imprisonment for a term which may extend to two years and with fine which shall not be less than five times of the amount of the duty or fee evaded by him

सोपी मराठी (सरळ भाषेत स्पष्टीकरण)
**थोडक्यात:**
Section 108 मध्ये असे सांगितले आहे की ज्या व्यक्तीकडे licence, permit, pass किंवा authorization आहे, तर तो शुल्क न देता मादक द्रव्य आयात, निर्यात, परिवहन, ताब्यात ठेवणे, विक्री किंवा निर्माण करू शकत नाही. अशा करिता तुरंग आणि जबरदस्त दंड मिळते.

---

**विस्तृत समजावून:**

**अपराध म्हणजे काय?**
ज्याकडे कायद्याने परवानगी आहे, तो भी शुल्क न देता:
- मादक द्रव्य आयात (बाहेरून आणणे)
- निर्यात (बाहेरला पाठवणे)
- परिवहन (एकठिकामून दुसरठिकाणी नेणे)
- ताब्यात ठेवणे
- विक्री करणे
- उत्पादन करणे

हे सब अपराध आहेत.

**शिक्षा कितीची?**

**पहिल्या वेळेस:**
- जेल: १ वर्षापर्यंत
- दंड: कमीत कमी **३ गुणा** चुकविलेला शुल्क (उदाहरण: १०,००० रु. शुल्क चुकवायचे तर २,०००० रु. दंड कमीत कमी)

**दुस-या वेळेस:**
- जेल: १८ महिने पर्यंत
- दंड: कमीत कमी **४ गुणा**

**तिस-या किंवा त्यानंतर:**
- जेल: २ वर्षापर्यंत
- दंड: कमीत कमी **५ गुणा**

**महत्वाचे:** शुल्क भरायचे तरीही आहे. त्यावर आणि शिक्षे दोन्ही अलग आहेत.

109. Duty on tapping of toddy trees ताडीची झाडे छेदण्याबद्दल शुल्क.

  1. (1) For every toddy producing tree 2which is tapped or licensed to be tapped or in respect of which a licence for drawing toddy therefrom is granted2 there shall, if the 3State3 Government so directs, be levied for any period during which such tree is tapped or licensed to be tapped, such duty as the 3State3 Government may from time to time direct.

  2. (2) Every licence 4for the tapping of, and drawing toddy from, toddy producing trees4 granted under this Act shall specify in addition to any other particulars prescribed under the provisions of this Act or rules and regulations—

    1. (a) the number, description and situation of the trees to be tapped,

    2. (b) the amount of duty to be levied in respect of each tree,

    3. (c) the instalments, if any, in which and the period at which the said duty shall be leviable.

सोपी मराठी (सरळ भाषेत स्पष्टीकरण)
**थोडक्यात:** Section 109 मध्ये ताडीची झाडे छेदण्याबद्दल राज्य शासनाला शुल्क वसूल करण्याचा अधिकार दिला जातो आणि लायसनमध्ये झाडांची संख्या, शुल्क आणि भरणा मुदत दर्शवावी असे सांगितले जाते.

---

**विस्तृत समजावणी:**

**Section 109 चे दोन मुख्य भाग आहेत:**

**भाग (1) — ताडी शुल्क:**
- ताडीची झाडे छेदण्यासाठी किंवा license देण्यासाठी राज्य शासन शुल्क (duty) लागू करू शकते
- हा शुल्क प्रत्येक झाडाबद्दल वसूल केला जातो
- झाड कितीही काळ लायसन्स अंतर्गत राहिल तेवढा शुल्क भरावा लागते
- राज्य शासन वेळोवेळी शुल्काची रक्कम बदलू शकते

**भाग (2) — लायसनमध्ये दर्शवावयाचे:**
लायसन पत्रमध्ये खाली दिलेल्या गोष्टी स्पष्टपणे लिहावी लागतात —
- **(क)** कितीशी झाडे छेदायची आहेत, कोणती झाडे (पहिचान), आणि कुठे आहेत
- **(ख)** प्रत्येक झाडाबद्दल किती शुल्क भरावयाचे
- **(ग)** शुल्क एकदा भरावयाचे की हप्त्याहप्त्याने, आणि कोणत्या तारखेपर्यंत भरावयाचे

**सरल भाषेत:** जर तुम्हाला ताडीची झाडे छेदण्याचा license हवा तर तुम्हाला प्रत्येक झाडाबद्दल शुल्क भरावा लागेल आणि तुमच्या license पत्रमध्ये झाडांची पूर्ण माहिती आणि शुल्काचे तपशील साफ लिहिले असावेत.

110. Duty on by whom payable शुल्क कोणी द्यावे.

The duty on toddy producing trees shall be leviable primarily from the person holding the licence 5to tap them and to draw toddy therefrom5 and in default by him or if the trees are tapped without licence, from the owner of the trees.

सोपी मराठी (सरळ भाषेत स्पष्टीकरण)
थोडक्यात: Section 110 मध्ये असे सांगितले आहे की ताडीच्या झाडांवर शुल्क कोणी द्यावे हे स्पष्ट करतो.

**सविस्तर समजा:**

ताडीच्या झाडांवर लागणारे शुल्क (tax/duty) खालीलप्रमाणे द्यावे लागते:

**प्रथम चरण — लायसन धारकाचे दायित्व:**
- जिला व्यक्तीकडे ताडी देणा-या झाडे छेदण्याचे आणि त्यापासून ताडी काढण्याचे **licence** असेल, तर तो व्यक्ती हा शुल्क द्यायला जबाबदार आहे.
- हा licence असणारा व्यक्ती शुल्क द्यायलाच पहिल्या क्रमांकावर जबाबदार.

**दुसरा चरण — झाडाच्या मालकाचे दायित्व:**
- जर licence असणारा व्यक्ती शुल्क द्यायास नकार दिला किंवा पेमेंट करत नाही, तर शुल्क मागणे झाडाच्या मालकाकडून होते.
- किंवा अगर कोणी licence वाचून (म्हणजे परवानगी न घेता) झाडे छेदली, तर त्या झाडांच्या मालकाचे दायित्व.

**सरल भाषेत:** licence आहे तर licence धारकाने द्या, नाहीतर झाडाचा मालक द्या.

111. Owner of the trees entitled to assistance for duty paid झाडांच्या मालकास त्याने दिलेले शुल्क वसूल करण्यासाठी सहाय्य मिळण्याचा हक्क.

When the duty on toddy producing trees is levied from the owner of the trees, he shall be entitled to assistance in recovering the same, from the holder of the licence under the provisions of the law for the time being in force relating to the recovery by superior holders of their dues from their tenants.

सोपी मराठी (सरळ भाषेत स्पष्टीकरण)
थोडक्यात: Section 111 मध्ये असे सांगितले आहे की ताडी देणा-या झाडांसाठी शुल्क दिलेल्या मालकाला तो शुल्क licence धारकाकडून वसूल करण्यात कायद्याचा सहाय्य मिळतो.

---

**सोप्या भाषेत समजून घ्या:**

**झाडांचा मालक व licence धारक यांचा संबंध:**
- ताडी देणा-या झाडांचा मालक असल्यास, सरकारला तुमच्याकडून शुल्क वसूल करण्याचा हक्क आहे.
- हे शुल्क तुम्ही दिल्यानंतर, तुम्ही तो खर्च कोणाकडून वसूल करू शकता? **licence धारक (ताडी व्यापारी) कडून.**

**कायद्याची मदत कधी मिळते?**
- licence धारक शुल्क परत न दिला तर तुमच्याकडे कायद्याने वसूली करण्याचा अधिकार आहे.
- हे अधिकार मिळतो तशाच पद्धतीने जसा मकान मालकाला भाडेकरापासून भाडे वसूल करायला मिळतो.

**सोपी उदाहरणे:**
- तुमचे ताडीचे झाड आहे → सरकारने शुल्क मागितले → तुम्ही दिले → आता licence धारकाकडून वसूल करा!
- कायदा तुमच्या मागणीला बळ देतो.

112. Privilege of drawing toddy from trees belonging to Government शासनाच्या मालकीच्या झाडांपासून ताडी काढण्याचा विशेषाधिकार.

The privilege of drawing toddy from trees the right to which vests in the 3State3 Government may be disposed of6 by auction or otherwise on such terms as the Collector deems fit.

सोपी मराठी (सरळ भाषेत स्पष्टीकरण)
**थोडक्यात:** Section 112 मध्ये असे सांगितले आहे की शासनाच्या मालकीच्या झाडांपासून ताडी काढण्याचा हक्क जिल्हाधिकारी आपल्या इच्छानुसार लिलाव किंवा इतर कोणत्याही पद्धतीने विकू शकतात.

---

**विस्तृत समजावून:**

• **राज्य शासनाचे झाड** — कोणते झाड? ताड, नारळ इत्यादी असे झाड ज्यांतून ताडी मिळते आणि हे झाड सरकारच्या मालकीचे असते.

• **विशेषाधिकार म्हणजे काय?** — एकाकडे ताडी काढण्याचा एकमेव हक्क. हा हक्क सरकार कोणाला दिले तर फक्त तोच माणूस/व्यापारी ती झाडांपासून ताडी काढू शकतो.

• **विक्रयाचा अधिकार** — जिल्हाधिकारी हा हक्क **लिलाव** (नीलामी) किंवा **इतर पद्धतीने** विकू शकतो — म्हणजे थेट एकाला देऊ शकतो, करारावर दे ऊ शकतो.

• **शर्तींचा अधिकार** — जिल्हाधिकारी आपल्या इच्छानुसार शर्ती ठरवू शकतो — जसे हप्प्यात पैसे देणे, किती ताडी काढू शकता, किती दर दिले हवेत इत्यादी.

**सरळ भाषेत:** सरकारची झाडे असतील तर सरकार हे हक्क पैशांसाठी विक्रय करू शकते.

113. [Rules for levy of duty on opium etc.] Deleted by Bom. 22 of 1960, s. 74. (अफू वगैरे यांवर शुल्क बसविण्यासाठी नियम) सन 1960 चा मुंबई अधिनियम क्रमांक 22, कलम 74 अन्वये वगळण्यात आले.

सोपी मराठी (सरळ भाषेत स्पष्टीकरण)
थोडक्यात: Section 113 हा कलम आता कायदेशीर रूपात अस्तित्वात नाही — तो 1960 मध्ये हटवून दिला गेला.

---

**विस्तृत समजावून:**

Section 113 मूळात अफू (opium) वगैरे नशेच्या वस्तूंवर शुल्क (tax/duty) बसविण्याचे नियम ठरवत होता.

पण **1960 साली** (सन 1960 चा मुंबई अधिनियम क्रमांक 22 अन्वये) हा संपूर्ण कलम **वगळून दिला गेला** — म्हणजेच हटवून दिला गेला.

तर आज तुम्हाला या कलमाचा कोणताही कायदेशीर महत्त्व नाही. तो कागदावर लिहिलेलाच आहे इतिहासासाठी, पण काम करतो नाही.



**साधे म्हणजे:** हा कलम डेड लॉ आहे (मरुन गेलेला कायदा). त्यावर अवलंबून राहू नकोस.

114. Recovery of duties, etc. शुल्क वगैरे वसूल करणे.

7(1) All duties, taxes, fines (except fines imposed by a Court) and fees leviable under any of the provisions of this Act or in respect of any licence, permit, pass or authorisation granted under it and the cost of the supervising staff appointed under section 58A7 8if not paid within the due date or the prescribed period, shall be recovered from any person liable to pay the same or from his surety, if any, with simple interest at the rate of 2 per cent. per month, from the date it has become due, as if they were arrears of land revenue8.

सोपी मराठी (सरळ भाषेत स्पष्टीकरण)
# Section 114 — शुल्क वगैरे वसूल करणे

**थोडक्यात:** Section 114 मध्ये दारूबंदी कायद्यानुसार देय असलेल्या शुल्क, कर, दंड आणि फी कसे वसूल करायचे हे सांगितले आहे. जर ही रक्कम वेळेत न दिली तर जमीन महसुलाप्रमाणे (म्हणजे अत्यंत कठोरपणे) वसूल केली जाते आणि व्याजही लागते.

---

## विभाग (१) — शुल्क, कर, दंड आणि फी वसूल करणे

**काय-काय वसूल होते?**
- Licence, permit, pass किंवा authorization साठी देय शुल्के
- या कायद्यानुसार दिलेले कर (excise duty)
- न्यायालय सोडून इतर कोणाही बसविलेले दंड
- फी आणि감्यवेक्षकीय कर्मचारीचा खर्च

**जर वेळेत पैसे न दिले तर?**
- उत्पादन शुल्क विभाग (Excise Dept) वाचकाकडून किंवा त्याच्या जामीनदाराकडून वसूल करू शकतो
- **व्याज:** दरमहा 2% (simple interest) — देय झाल्याच्या दिनांकापासून
- **वसुली पद्धति:** जमीन महसुलाच्या थकबाकीप्रमाणे → म्हणजे शासकीय संपत्ती नीलाम करून किंवा वेतनातून कटणी होऊ शकते

---

## विभाग (२) — Bond मोडल्यास वसूली

**Bond म्हणजे काय?**
कोणी व्यक्ती कायद्यानुसार काहीतरी कृत्य करण्याचे किंवा न करण्याचे वचन देते (Section 91 किंवा 93 सोडून). उदाहरण: दारूची अवैध विक्री करणार नाही असे वचन.

**Bond तोडल्यास?**
- हे **सार्वजनिक कर्तव्य** मानले जाते (भारतीय संविदा कायदा, 1872)
- Bond मध्ये जी रक्कम लिहिली आहे ती संपूर्ण रक्कम वसूल होते
- वसुली **व्यक्ती किंवा त्याचा जामीनदार** यांच्याकडून होते
- जमीन महसुलाप्रमाणे कठोर पद्धतीने वसूल करता येते

---

**साधा भाषेत:** सरकारला दारूबंदीसंबंधी जे पैसे देणे आहे ते न दिल्यास बराच व्याज लागतो आणि शासन अतिशय कठोर मार्गाने (संपत्ती नीलाम करून) वसूल करू शकते!