17. Prohibition of possession etc., of opium अफू जवळ बाळगणे, वगैरे यास मनाई.

No person shall—

(a) possess opium;
(b) transport opium;
(c) import or export opium;
(d) sell or buy opium; or
(e) consume or use opium.

(अ) अफू जवळ बाळगणार नाही ;

(ब) अफूचे परिवहन करणार नाही ;

(क) अफूची आयात करणार नाही किंवा निर्यात करणार नाही ;

(ड) अफू विकणार नाही किंवा विकत घेणार नाही ; अथवा

(ई) अफूचे सेवन करणार नाही किंवा ती वापरणार नाही.

सोपी मराठी (सरळ भाषेत स्पष्टीकरण)

**थोडक्यात:** Section 17 मध्ये असे सांगितले आहे की अफू मिळविणे, हलवणे, विकणे-विकत घेणे किंवा सेवन करणे — हे सर्व बिल्कुल मनाई आहे।

---

**विस्तृत समजावणी:**

या नियमानुसार, कोणतीही व्यक्ती (चाहे तो कोण असो) हे पाँच गोष्टी करू शकत नाही:

**1. अफू जवळ बाळगणे (possess)**
तुमच्या घरात, दुकानात किंवा कोठेही अफू ठेवून ठेवू शकत नाही — असल्या किंवा लपवून ठेवलेला.

**2. अफूचे परिवहन (transport)**
एकठिकाणा ते दुसरीकडे अफू नेणे मनाई आहे.

**3. आयात-निर्यात करणे (import/export)**
अफू बाहेरून देशात आणणे किंवा देशाबाहेर पाठवणे दोन्ही गैर कायदेशीर आहे.

**4. विकणे-विकत घेणे (sell/buy)**
अफू विक्री करणे किंवा खरेदी करणे — दोन्ही गुन्हेगारी आहे.

**5. सेवन-वापरणे (consume/use)**
अफू खाणे, पिणे किंवा कोणतीही पद्धतीने वापरणे मनाई आहे.

**संक्षेप:** अफूचा कोणताही संबंध (रक्षण, खरेदी, विक्री, सेवन) कायदेशीरदृष्ट्या अवैध आहे. उल्लंघन केल्यास दंड आणि बंदीस्त होऊ शकते.

18. Prohibition of sale to minors अज्ञान व्यक्तींना मादक द्रव्य विकण्यास मनाई.

No licensed vendor and no person in the employ of such licensed vendor or acting with the express or implied permission of such licensed vendor on his behalf shall sell or deliver any intoxicant ²[to any person who is a minor]² whether for consumption by such person or by other person and whether for consumption on or off the premises of such licensed vendor.

लायसन दिलेल्या कोणत्याही विक्रेत्याने तसेच अशा लायसन दिलेल्या विक्रेत्याच्या नोकरीत असलेली किंवा अशा लायसन दिलेल्या विक्रेत्याच्या स्पष्ट किंवा गर्भित परवानगीने त्याच्या वतीने काम करणारी कोणतीही व्यक्ती कोणत्याही अज्ञान व्यक्तींना कोणतेही मादक द्रव्य विकणार नाही किंवा देणार नाही. मग असे मादक द्रव्य अशा व्यक्तीने किंवा इतर व्यक्तीने सेवन करण्यासाठी, तसेच ते अशा लायसन दिलेल्या विक्रेत्याच्या जागेत किंवा जागेच्या बाहेर सेवन करण्यासाठी विकण्यात किंवा देण्यात येवो.

फुट नोट: ²

सोपी मराठी (सरळ भाषेत स्पष्टीकरण)

थोडक्यात: Section 18 मध्ये असे सांगितले आहे की लायसन दिलेल्या दारू विक्रेत्याने किंवा त्याच्या नोकरीत असलेल्या कोणत्याही व्यक्तीने अज्ञानी (नाबालिग) व्यक्तीला दारू विकू शकत नाही.

---

**विस्तृत माहिती:**

**कोण विक्रय करू शकत नाही?**
- जिला license घेतलेला दारू विक्रेता
- त्या विक्रेत्याचा कर्मचारी
- कोणीही व्यक्ती जो त्या विक्रेत्याच्या परवानगीने काम करत असेल

**कोला विकू शकत नाही?**
- अज्ञान (नाबालिग) लोकांना — म्हणजेच जे कायदेशीरपणे प्रौढ नाहीत

**दारू विकत कोठे नाही?**
- आपल्या दोकानात सेवन करायला
- दोकानाच्या बाहेर घेऊन जायला
- इतर कोणाला देऊन सेवन करायला

**दंड:**
हा कायदा मोडल्यास गंभीर शिक्षा होऊ शकते — जेल किंवा दंड अथवा दोन्ही.

**साधारण उदाहरण:**
एका दारू दोकानात १८ वर्षांचा मुलगा येतो. विक्रेता त्याला दारू विकू शकत नाही — ही Section 18 ची मांग आहे.

19. Deleted वगळण्यात आले.

(ताडी विकण्यास मनाई) हे कलम सन 1960 चा मुंबई अधिनियम क्रमांक 22, कलम 10 अन्वये वगळण्यात आले.

सोपी मराठी (सरळ भाषेत स्पष्टीकरण)

थोडक्यात: Section 19 आता कायदेशीरदृष्ट्या अस्तित्वात नाही — हे 1960 मध्ये हटवून दिले गेले.

---

**तपशील:**

Section 19 ताडी विकण्यास मनाई करायचे — पण हा कलम आजकाल लागू नाही.

**काय झाले?**

- सन 1960 मध्ये महाराष्ट्र विधानमंडळाने एक नवीन कायदा मंजूर केला (क्रमांक 22)
- त्या कायद्याच्या कलम 10 मुळे Section 19 पूर्णपणे हटवून दिले गेले
- म्हणून आता ताडी विकण्याबाबत Section 19 लागू होत नाही

**साधारणपणे:**

हे कलम 1949 च्या दारूबंदी कायद्यात होते, पण 11 वर्षांनंतर (1960 मध्ये) ते रद्द करण्यात आले. म्हणून आजकाल कोणीही Section 19 साठी कायदेशीर कारणीर नेमून देऊ शकत नाही.

20. Prohibition of production etc. of charas चरसाचे उत्पादन करणे, वगैरे यास मनाइ

No person shall—

(a) produce,
(b) manufacture,
(c) possess,
(d) export,
(e) import,
(f) transport,
(g) buy,
(h) sell,
(i) consume, or
(j) use,

charas.

कोणतीही व्यक्ती खालील गोष्टी करणार नाही-

(अ) चरसाचे उत्पादन करणे ;	(फ) त्याचे पहिवहन करणे ;
(ब) तो तयार करणे ;	(ग) तो विकत घेणे ;
(क) तो जवळ बाळगणे ;	(ह) तो विकणे ;
(ड) त्याची निर्यात करणे ;	(आय) त्याचे सेवन करणे ; किंवा
(ई) त्याची आयात करणे ;	(ज) तो वापरणे.

सोपी मराठी (सरळ भाषेत स्पष्टीकरण)

**थोडक्यात:** Section 20 मध्ये चरस संपूर्णपणे मनाइ आहे — कोणीही त्यचे उत्पादन, तयारी, भांडारण, विक्रय, खरेदी किंवा सेवन करू शकत नाही.

---

**सविस्तर समजावून:**

**चरस म्हणजे काय?**
चरस हा गांजा (cannabis) पासून बनवलेला एक नशेचा पदार्थ आहे. हा अत्यंत हानिकारक आहे.

**Section 20 काय सांगतो?**
या नियमानुसार, कोणतीही व्यक्ती चरस संबंधात खालील काही कामही करू शकत नाही:

• **उत्पादन किंवा तयारी** — चरस बनवणे मनाइ
• **भांडारण** — घरात किंवा कुठेही जवळ ठेवणे मनाइ
• **खरेदी-विक्रय** — विकत घेणे किंवा विकणे दोन्ही मनाइ
• **लक्ष्यवहन** — एका जागेहून दुसरीकडे नेणे मनाइ
• **आयात-निर्यात** — विदेशांतून आणणे किंवा भेजणे मनाइ
• **सेवन** — पिणे किंवा वापरणे मनाइ

**साराशरी:**
चरस हा संपूर्ण निषिद्ध पदार्थ आहे. त्याचा कोणताही व्यापार, मालकी किंवा उपयोग कायदेशीरदृष्ट्या गुन्हा आहे.

21. Alteration of Denatured Spirit विप्रकृत केलेल्या मद्यसारात बदल करणे.

No person shall—

(a) alter or attempt to alter any denatured spirit by dilution with water or by any method whatsoever, with the intention that such spirit may be used for human consumption, whether as a beverage or internally as a medicine or in any other way whatsoever; or
(b) have in his possession any denatured spirit in respect of which he knows or has reason to believe that such alteration or attempt has been made.

(अ) कोणतेही विप्रकृत केलेले मद्यसार मादक पेय म्हणून किंवापोटात घ्यावयाचे औषध म्हणून किंवा कोणत्याही इतर प्रकारचे मनुष्याने सेवन करण्यसाठी वापरता यावे या हेतूने त्यात पाणी मिसळून किंवा कोणत्याही पद्धतीने, बदल करणार नाही किंवा बदल करण्याचा प्रयत्न करणार नाही ; किंवा

(ब) विप्रकृत केलेल्या ज्या मद्यसाराच्या बाबतीत असा बदल करण्यात आला आहे किंवा बदल करण्याचा प्रयत्न करण्यात आला आहे असे त्यास माहीत असेल किंवा असे त्यास सकारण वाटत असेल असे कोणतेही विप्रकृत मद्यसार जवळ बाळगणार नाही.

सोपी मराठी (सरळ भाषेत स्पष्टीकरण)

थोडक्यात: Section 21 मध्ये असे सांगितले आहे की कोणीही डिनेचर्ड स्पिरिट साधारण मद्य बनवून मानवी सेवनासाठी वापरू शकत नाही किंवा असे करण्याचा प्रयत्न करू शकत नाही.

---

**विस्तारित समजावणी:**

**डिनेचर्ड स्पिरिट म्हणजे काय?**
डिनेचर्ड स्पिरिट हा एक विशेष प्रकारचा अल्कोहल आहे ज्यामध्ये जहरीले पदार्थ मिसळले असतात. हा औद्योगिक कामांसाठी, रंग-वार्निशसाठी किंवा इतर व्यावसायिक उद्देशांसाठी वापरला जातो — पण माणसाने ते पी शकत नाही.

**Section 21 काय प्रतिबंध करते:**

**(अ) बदल करणे:**
कोणीही डिनेचर्ड स्पिरिटमध्ये पाणी मिसळून किंवा इतर कोणत्याही पद्धतीने त्यात बदल करून सामान्य दारू बनवू शकत नाही. हे करायचा प्रयत्नही नाही.

**(ब) धारण करणे:**
जर कोणीही असा डिनेचर्ड स्पिरिट जवळ ठेवतो ज्यामध्ये असा बदल करण्यात आला आहे किंवा होण्याची शक्यता आहे, तर हेही गुन्हा आहे.

**सोप्या भाषेत:** मद्यसार बनवून विक्री करण्यासाठी डिनेचर्ड स्पिरिट वापरणे पूर्णपणे बंदीस्त आहे.

⁴21A. Alteration of denatured spirituous preparation.⁴

No person shall—

(a) alter or attempt to alter any denatured spirituous preparation by dilution with water or by any method whatsoever, with the intention that such preparation may be used for human consumption as an intoxicating liquor; or
(b) have in his possession any denatured spirituous preparation in respect of which he knows or has reason to believe that such alteration or attempt has been made.

22. Prohibition of allowing any premises to be used as common drinking house कोणतीही जागा दारूचा गुत्ता म्हणून वापरण्यासाठी परवानगी देण्यास मनाई

No person shall—

(a) open or keep or use any place as a common drinking house; or
(b) have the care, management or control of or in any manner assist in conducting the business of any place opened, or kept or used as a common drinking house.

कोणतीही व्यक्ती-
(अ) कोणतीही जागा दारूचा गुत्ता म्हणून उघडणार नाही किंवा ठेवणार नाही किंवा वापरणार नाही ; अथवा

(ब) दारूचा गुत्ता म्हणून उघडण्यात किंवा ठेवण्यात किंवा वापरण्यात आलेल्या कोणत्याही जागेवर देखरेख ठेवणार नाही, तिची व्यवस्था पाहणार नाही किंवा तिच्यावर नियंत्रण ठेवणार नाही किंवा तिच्यातील धंदा चालविण्यास कोणत्याही रीतीने सहाय्य करणार नाही.

सोपी मराठी (सरळ भाषेत स्पष्टीकरण)

**थोडक्यात:**
Section 22 मध्ये असे सांगितले आहे की कोणीही व्यक्ती गैरकायदेशीरपणे दारू पिण्यासाठी ती कॉमन जागा उघडू, ठेवू, चालू ठेवू किंवा त्याचा व्यवस्थापन करू शकत नाही.

---

**तपशील:**

**Section 22** म्हणजे दारूबंदी कायद्यातून **"common drinking house"** (दारूचा गुत्ता) वर पूर्ण मनाई आहे.

**दोन गोष्टींवर प्रतिबंध:**

**(अ) दारूचा गुत्ता उघडणे, ठेवणे किंवा चालू ठेवणे:**
- कोणतीही गैरकायदेशीर (illegal) bar, होटेल किंवा गुप्त ठिकाण जिथे मानुष-लोक दारू पीत असतात — ते सर्व बंद.
- शहर, गाव कुठेही असो, कायदेशीर परवानगी (licence) नसलेल्या जागेवर दारू विक्री/सेवन करू शकत नाही.

**(ब) ऐसा गुत्ता चालविण्यात भाग घेणे:**
- मालक, व्यवस्थापक, कामगार, सहकारी — कोणीही त्या जागेत दारूचा धंदा करू शकत नाही.
- वरीलपैकी कोणतेही काम करणे म्हणजे कायदा मोडणे.

**सहज उदाहरण:**
रमेश गावात एक गुप्त ठिकाण ठेवतो जिथे लोक दारू पीत असतात. हे **Section 22** नुसार गुन्हा आहे. त्याला छेड (fine), तुरुंग किंवा दोन्ही मिळू शकते.

⁵22A. Prohibition of issuing prescription for intoxicating liquor except by registered medical practitioners.⁵

(1) No person other than a registered medical practitioner, shall issue any prescription for any intoxicating liquor.

(2) No registered medical practitioner shall prescribe such intoxicating liquor, unless he believes in good faith after careful medical examination of the person for whose use such prescription is sought, that the use of such intoxicating liquor by such person is necessary, and will afford relief to him from some known ailment.