V of 1898.
(2) The provisions of the Code of Criminal Procedure, 1898, *shall in so far as they are applicable apply to any proceedings under sub-section (I) as if the bond referred to there in were a bond required to be executed under section 110 of the said Code.
94. Execution of bonds in respect of minors. बंधपत्र फर्माविले असेल अशी कोणतीही व्यक्ती अज्ञान असल्यास.
(कलमे 91 व 93 अन्वये) बंधपत्र करून देण्यास जिच्या बाबतीत फर्माविले असेल अशी कोणतीही व्यक्ती अज्ञान असल्यास, असे बंधपत्र तिच्या पालकाकडून करण्यात येईल.
विस्तृत समजावणी:
• **बंधपत्र म्हणजे काय?**
बंधपत्र हा एक कायदेशीर कागद आहे जिथे एखादी व्यक्ती लिखित रूपात वचन देते की भविष्यात कायदा तोडणार नाही. हा कायदा तोडल्यास त्याला दंड भरावा लागतो.
• **कधी बंधपत्र करावे लागते?**
जेव्हा कोणी दारू कायद्याचे उल्लंघन करतो (उदा., बिनलाइसन्सच्या दारू विकतो किंवा ठेवतो), तेव्हा कोर्ट किंवा Collector त्याला बंधपत्र करून देण्यास सांगते.
• **अल्पवयीन असल्यास काय?**
जर दारूचे गुन्हे केलेली व्यक्ती 18 वर्षाखाली असेल (म्हणजे नाबालिग असेल), तर त्याने स्वतः बंधपत्र करू शकत नाही.
• **पालकाची जबाबदारी**
अशा परिस्थितीत त्या नाबालिगाचा पालक (माता, पिता किंवा अभिभावक) त्याच्या वतीने बंधपत्र करतो. हे पालक लिखित रूपात वचन देतो की तो नाबालिग भविष्यात दारू कायद्याचे उल्लंघन करणार नाही.
• **पालकाला काय जबाबदारी येते?**
जर नाबालिग पुन्हा कायदा तोडला तर पालकने बंधपत्रातील रक्कम (पैसे) हरवावे लागू शकते.
95. Punishment for vexatious search, seizure or arrest. त्रासदायक रीतीने झडती घेणे किंवा अटक करणे याबद्दल शास्ती.
- (a) maliciously enters or searches or causes to be entered or searched, any building or house or similar dwelling place; or
- (b) vexatiously and unnecessarily seizes the propeity of any person on the pretence of seizing or searching for anything liable to confiscation under this Act; or
- (c) vexatiously and unnecessarily detains, searches or arrests any person, or
- (d) in any other way maliciously exceeds or abuses his lawful powers, shall, on conviction, be punished with imprisonment for a term which may extend to one year or with fine which may extend to 2[ten thousand rupees]2 or with both.
या अधिनियमान्वये अधिकारांचा वापर करणारा कोणताही अधिकारी किंवा व्यक्ती---
(अ) कोणत्याही इमारतीत किंवा घरात किंवा तत्सम राहण्याच्या जागेत दुर्भावपूर्वक प्रवेश करील किंवा करवील किंवा तिची झडती घेईल किंवा घेववील ; अथवा
(ब) या अधिनियमान्वये जप्त करण्यास पात्र असलेली कोणतीही वस्तू जप्त करण्याच्या सबबीवर किंवा अशा वस्तूंसाठी झडती घेण्याच्या सबबीवर कोणत्याही व्यक्तीची मालमत्ता त्रासदायक रीतीने व निष्कारण जप्त करील ; अथवा
(क) कोणत्याही व्यक्तीस त्रासदायक रीतीने व निष्कारण अटकावून ठेवील, तिधी झडती घेईल किंवा तिला अटक करील ; अथवा
(ड) इतर कोणत्याही रीतीने आपल्या कायदेशीर अधिकारांचे दुर्भावपूर्वक अतिक्रमण करून वर्तन करील किंवा आपल्या कायदेशीर अधिकारांचा दुरुपयोग करील ;
तिला, सिद्धापराध ठरविण्यात आले असता, एक वर्षापर्यंत वाढविता येऊ शकेल इतक्या मुदतीच्या कारावासाची शिक्षा होईल किंवा दहा हजार रुपयांपर्यंतवाढविता येऊ शकेल इतक्या द्रव्य दंडाची शिक्षा होईल किंवा या दोन्ही शिक्षा होतील.
---
**सविस्तर समजावून:**
**अ) अनावश्यक घराची झडती घेणे:**
जर पोलीस किंवा अधिकारी दुर्भावनापूर्वक (मर्जीच्या भाविष्य) तुमच्या घराची किंवा इमारतीची झडती घेईल, तर हा गुन्हा मानला जाईल.
- उदा.: कोणत्या वजहा विना तुमच्या घरात घुसून सर्व काही उलटपालट करणे.
**ब) असंभवच मालमत्ता जप्त करणे:**
अधिकारी हवी असलेली वस्तू खरेच नाही असे सांगून तुमची मालमत्ता जप्त करेल, तर हा गुन्हा आहे.
- उदा.: दारु असल्याचे शक न करता तुमचे सोने किंवा घड़ी जप्त करणे.
**क) अनावश्यक अटक किंवा शोधण:**
तुमचे कोणीही कारण नाही असे सांगून अटक करणे किंवा बारंबार शरीर झडती घेणे.
**ड) इतर अन्याय:**
अधिकारी आपल्या शक्तीचा दुरुपयोग करून कोणताही अन्याय करेल.
---
**दंड:**
- **तुरुंगवास:** १ वर्षापर्यंत
- **दंड:** १०,००० रुपयांपर्यंत
- **किंवा दोन्ही एकूण**
हा नियम सामान्य नागरिकांना अधिकाऱ्यांच्या दुरुपयोगापासून संरक्षण देतो.
96. Punishment for vexatious delay. त्रासदायक रीतीने विलंब लावल्याबद्दल शास्ती.
या अधिनियमाअन्वये अधिकारांचा वापर करणारा जो कोणताही अधिकारी किंवा व्यक्ती या अधिनियमान्वये अटक केलेल्या कोणत्याही व्यक्तीस या अधिनियमाच्या तरतुदीअन्वये आवश्यक असल्याप्रमाणे दंडाधिका-याकडे किंवा अगदी नजिकचे पोलीस ठाणे स्वाधीन असलेल्या अधिका-याकडे पाठविण्यास किंवा या अधिनियमाअन्वये जप्त केलेली कोणतीही वस्तू या अधिनियमाच्या तरतुदीअन्वये आवश्यक असल्याप्रमाणे अशा अधिका-याकडे पाठविण्यास, त्रास देण्याच्या हेतूने आणि आवश्यकता नसताना विलंब लावील, तिला सिद्धापराध ठरविण्यात आले असता, एक वर्षापर्यंत वाढविता येऊ शकेल इतक्या मुदतीच्या कारावासाची शिक्षा होईल किंवा दहा हजार रुपयांपर्यंतवाढविता येऊ शकेल इतक्या द्रव्य दंडाची शिक्षा होईल किंवा या दोन्ही शिक्षा होतील.
विस्तारानी:
**नियमाचा उद्देश्य:**
दारू कायद्याअंतर्गत काम करणाऱ्या अधिका-यांना हेतू साधून विलंब करू नये, असे हे नियम सांगते।
**कोण शिक्षित होऊ शकतो:**
• दारू कायद्याच्या तहतीच्या कोणतेही अधिकारी किंवा कर्मचारी
**कोणते काम विलंब करू नये:**
• अटक केलेल्या व्यक्तीला तातडीने Magistrate किंवा पोलीस ठाण्याकडे पाठवणे
• जप्त केलेल्या वस्तू (दारू, साजोसामान इ.) तातडीने सरकारी अधिका-याकडे पाठवणे
**विलंब म्हणजे काय:**
जर विलंब इच्छेने आणि बेकारण केला असेल — म्हणजे कोणी कारण न दाखवता जाणूनबुझून उशीर केलेल्या असेल।
**शिक्षा काय होते:**
अदालतीन दोषी ठरविले असता:
• **उदा., अटक केलेल्या व्यक्तीला 5 दिवस विलंब न करता पोलीस ठाण्याकडे पाठविणे गरजेचे असते, पण कोणी जाणूनबुझून 15 दिवस विलंब केले।**
१. **तुरुंगवास** — 1 वर्षापर्यंत, किंवा
२. **दंड** — ₹10,000 पर्यंत, किंवा
३. **दोन्ही** — तुरुंगवास आणि दंड दोन्ही एकत्रितपणे
हा नियम अधिका-यांना कर्तव्यशील राहण्यास भाग पाडतो आणि नागरिकांचा हक्क संरक्षण करतो।
97. Punishment for abetment for escape of persons arrested . अटक केलेल्या व्यक्तींनी पळून जावे यासाठी अपप्रेरणा दिल्याबद्दल शास्ती.
- (a) unlawfully releases any person arrested under this Act, or
- (b) abets the escape of any person arrested under this Act, or
- (c) abets the commission of any offence against this Act, and any other officer of the 5[Govemment]5 or of a local authority who abets the commission of any offence against this Act,
6[shall, on conviction, be punished,—
- (i) if such act is done intentionally, with inprisonment for a term which may extend to thirty months or with fine which may extend to twenty-five thousand rupees or with both; or
- (it) if such act is done negligently, with imprisonment for a term which may extend to two years or with fine which may extend to ten thousand rupees or with both.]6
* See now the Code of Criminal Procedure, 1973 (2 of 1974).
या अधिनियमान्वये अधिकाराचा वापर करणारा जो कोणताही अधिकारी किंवा व्यक्ती-
(अ) या अधिनियमान्वये अटक केलेल्या कोणत्याही व्यक्तीस बेकायदेशीररीत्या सोडून देईल, अथवा
(ब) या अधिनियमान्वये अटक केलेल्या कोणत्याही व्यक्तीस पळून जाण्यास प्रोत्साहन देईल, अथवा
(क) या अधिनियमाविरुद्ध कोणताही अपराध करण्यास अपप्रेरणा देईल, त्यास आणि शासनाचा किंवा स्थानिक प्राधिकरणाचा जो कोणताही इतर अधिकारी या अधिनियमाविरुद्ध कोणताही अपराध करण्यास अपप्रेरणा देईल, त्यास, सिद्धापराध ठरविण्यात आले असता.-
(एक) जर अशी कृती हेतुपुरस्सर केली असेल तर, तीस महिन्यांपर्यंत वाढविता येऊ शकेल इतक्या मुदतीच्या कारावासाची किंवा पंचवीस हजार रुपयांपर्यंत वाढविता येऊ शकेल इतक्या द्रव्यदंडाची शिक्षा होईल किंवा या दोन्ही शिक्षा होतील ; किंवा
(दोन) जर अशी कृती हयगयीने केली असेल तर, दोन वर्षांपर्यंत वाढविता येऊ शकेल इतक्या मुदतीच्या कारावासाची किंवा दहा हजार रुपयांपर्यंत वाढविता येऊ शकेल इतक्या द्रव्यदंडाची शिक्षा होईल किंवा या दोन्ही शिक्षा होतील.
---
Rule 97 - नियम 97 हा काय सांगतो:
• या नियमात सरकारी अधिकारी किंवा कर्मचारी यांच्याविरुद्ध शास्ती दिली आहे जर ते दारू कायद्याचे उल्लंघन करतील.
• तीन प्रकारचे गुन्हे सांगितले आहेत:
१) अटक केलेल्या व्यक्तीस बेकायदेशीररीत्या सोडून देणे
२) अटक केलेल्या व्यक्तीस पळून जाण्यास मदत करणे
३) दारू कायद्याविरुद्ध इतर अपराध करण्यास प्रोत्साहन देणे
---
दंड कितना होतो:
• जर हे कृत्य **जानिवपूर्वक** (намेरतन) केले असेल:
- तुरुंगवास: ३० महिने पर्यंत, किंवा
- दंड: २५,००० रुपये पर्यंत, किंवा
- दोन्ही शिक्षा एकत्र
• जर हे कृत्य **लक्षवेधाने** (असावधानीने) केले असेल:
- तुरुंगवास: २ वर्षे पर्यंत, किंवा
- दंड: १०,००० रुपये पर्यंत, किंवा
- दोन्ही शिक्षा एकत्र
---
सोप्या भाषेत: जर कोणी पोलिस अधिकारी किंवा सरकारी कर्मचारी दारू कायद्याचे काम करताना लाच खाऊन किंवा गैरकायदेशीर कारणांनी कोणाला सोडून दिले किंवा पळू दिले, तर त्याला तुरुंगवास आणि दंड दोन्ही भोगावे लागतील.