Power of authority to grant licences, permits and passes
52. Authorised officers to grant licences, permits etc. काही बाबतीत लायसने, परवाने व पास देण्याचा प्राधिकृत अधिका-याचा अधिकार.
Notwithstanding anything in this Act, it shall be lawful for any officer authorized by the 1State1 Government in this behalf to grant any licences, passes or permits for import, export, transport, possession, sale, buying, cultivation, and collection, manufacture, 2bottling2, consumption and use of any intoxicant, hemp, paccari or mhowra flowers or molasses or for the tapping of any toddy producing tree or cane, the drawing of toddy from such tree in cases other than those specifically provided under any of the provisions of this Act.
General conditions of licences, etc.
या अधिनियमात काहीही असले तरी राज्य शासनाने याबाबत प्राधिकृत केलेल्या कोणत्याही अधिका-यास कोणतेही मादक द्रव्य, भांग किंवा मोहाची फुले किंवा काकवी आयात करणे, निर्यात करणे, त्यांचे परिवहन करणे, ती जवळ बाळगणे, विकणे, विकत घेणे, त्यांची लागवड करणे, ती गोळा करणे, तयार करणे, बाटलीत भरणे, त्यांचे सेवन करणे व ती वापरणे यांसाठी अथवा ताडी देणारे कोणतेही झाड छेदण्यासाठी किंवा अशा झाडापासून ताडी काढण्यासाठी या अधिनियमाच्या कोणत्याही तरतुदी अन्वये ज्या बाबतीत खास तरतूद करण्यात आली असेल त्या व्यतिरिक्त इतर बाबतीत कोणतीही लायसने, परवाने किंवा पास देता येतील आणि त्याने तसे करणे हे कायदेशीर असेल.
---
**तपशील:**
**हा नियम काय म्हणतो:**
Rule 52 म्हणते की Prohibition Act मधील सामान्य नियमांच्या बाहेर, राज्य सरकारने ज्या अधिका-याला अधिकृत केले आहे, तो खालील गोष्टींसाठी licence, permit किंवा pass दिऊ शकतो:
• मादक द्रव्य (दारू) आयात करणे किंवा निर्यात करणे
• दारू, भांग किंवा ताडी एक जागेहून दुसरी जागेला नेणे (transport)
• ती जवळ बाळगणे (possession)
• विकणे किंवा विकत घेणे
• लागवड करणे, गोळा करणे
• दारू तयार करणे, बाटलीत भरणे
• सेवन करणे किंवा वापर करणे
• ताडी देणाऱ्या झाडांना छेद करणे किंवा ताडी काढणे
**महत्वाचा मुद्दा:**
हा अधिकार फक्त **अपवादात्मक परिस्थितीत** कार्य करतो — म्हणजे जिथे कायद्यात खास तरतूद न केली असेल.
उदा., जर कोणाला वैद्यकीय किंवा औद्योगिक उद्देशाने दारु चाहिजे आणि सामान्य नियमांत तरतूद नसेल, तर प्राधिकृत अधिकारी licence दऊ शकतो.
**याचा अर्थ:** सरकार गरजेनुसार विशेष परवानग्या देऊ शकते, परंतु हे असामान्य परिस्थितीत च होते.
53. General Conditions regarding Licences. लायसने, वगैरे यासंबंधी सर्वसाधारण शर्ती.
All licences, permits, passes or authorizations granted under this Act shall be in such form and shall, in addition to or in variation or substitution of any of the conditions provided by this Act, be subject to such conditions as may be prescribed and shall be granted on payment of the prescribed fee :
Provided that every licence, permit, pass or authorization shall be granted only on the condition that the 3person applying3 undertakes, and in the opinion of the officer authorized to grant the licence, permit, pass or authorization is likely to abide by all the conditions of the licence, permit, pass or authorization and provisions of this Act.
Certain licensees required to keep measures, etc.
या अधिनियमाअन्वये दिलेली सर्व लायसने, परवाने, पास किंवा प्राधिकारपत्रे ही विहित करण्यात येईल अशा नमुन्याप्रमाणे असतील. तसेच तीत या अधिनयमान्वये ज्या कोणत्याही शर्तींची तरतूद करण्यात आली असेल त्याशिवाय आणखी किंवा त्यात फेरफार करून किंवा त्यांच्याऐवजी विहित करण्यात येतील अशा शर्तींना अधीन असतील आणि ती विहित करण्यात येईल अशी फी दिल्यानंतर देण्यात येतील ;
परंतु, असे प्रत्येक लायसन, परवाना, पास किंवा प्राधिकारपत्र यांसाठी जो अर्ज करील त्याने आपण अशा लायसनच्या, परवान्याच्या, पासाच्या किंवा प्राधिकारपत्राच्या सर्व शर्तींचे व या अधिनियमाच्या तरतुदींचे पालन करू याबद्दल हमी दिली असेल, आणि अशा शर्तींचे व तरतुदींचे तो पालन करील याबद्दल असे लायसन, परवाना, पास किंवा प्राधिकारपत्र देण्यास प्राधिकृत केलेल्या अधिका-याचे मत झाले तरच त्यास असे लायसन, परवाना, पास किंवा प्राधिकारपत्र देण्यात येईल.
दारू-संबंधी licence, permit, pass मिळण्यासाठी तुम्हाला निर्धारित नमुना, शर्ती आणि fee भरावी लागते, आणि तुम्हाले सर्व नियम पाळण्याची हमी देणी आवश्यक आहे.
---
**विस्तृत समजावणी:**
**१. Licence का दिले जाते?**
- Maharashtra Prohibition Act मुळे दिलेली सर्व licence, permit, pass किंवा अधिकारपत्र निर्धारित नमुन्यानुसार असतात.
- उदा., जर तुम्हाला दारू दुकान (शॉप) चलवायचे असेल तर तुम्हाला licence मिळवावा लागतो.
**२. शर्ती कोणत्या असतात?**
- कायद्यात जी शर्ती लिहिली असतात त्या शर्तींव्यतिरिक्त अतिरिक्त शर्ती असू शकतात.
- Collector किंवा अधिकारी आणखी शर्ती जोडू शकतात.
- उदा., "दुकान रात्री १० वाजेपर्यंत बंद ठेवावी" अशी शर्ती असू शकते.
**३. Fee (शुल्क) काय आहे?**
- Licence मिळवताना तुम्हाले सरकारने ठरविलेली fee भरावी लागते.
- कोणती fee आहे हे Rules मध्ये लिहिलेले असते.
**४. सबसे महत्वाचं - Undertaking (हमी):**
- Licence मागणारा व्यक्ती आपल्या शब्दात **हमी देतो** की:
- "मी या कायद्याची सर्व शर्ती पाळीन."
- "मी licence च्या सर्व अटी मानीन."
- "मी कायद्याचे उल्लंघन करणार नाही."
**५. अधिकारी कोण ठरवतो?**
- Collector किंवा Commissioner हा अधिकृत अधिकारी असतो.
- तो याचना मंजूर करण्यापूर्वी तपास करतो:
- "या व्यक्तीला विश्वास आहे का?"
- "हा व्यक्ती कायद्यानुसार काम करेल का?"
- "त्याचा गत्यात्मक रेकॉर्ड अच्छा आहे का?"
**६. निष्कर्ष:**
सरलीकृत व्यवस्था म्हणजे:
अर्ज + हमी + नियम + Fee = Licence मिळते
53A. To keep measures etc. विवक्षित लायसनदारांनी मापे, वगैरे ठेवणे.
Every person who manufactures or sells any intoxicant or hemp under a licence granted under this Act, shall be bound—
- (a) to equip himself with and keep such measures and weights and such instruments for testing the strength or quality of the intoxicant or hemp as the Collector may prescribe, and to keep the same in good condition, and
- (b) on a requisition of any Prohibition Officer, duly empowered in this behalf, at any time to measure, weight or test any intoxicant or hemp in his possession or to have it measured, weighed or tested in such manner as the Prohibition Officer may require.
Power to cancel or suspend licences and permits.
या अधिनियमान्वये मंजूर केलेल्या लायसनअन्वये जी कोणी व्यक्ती, कोणतेही मादक द्रव्य किंवा भांग तयार करील किंवा विकील अशी प्रत्येक व्यक्ती,-
विस्तृत समजावणी:
**भाग (अ) - वजने-मापे आणि साधने ठेवण्याचे नियम:**
• licence असणाऱ्या प्रत्येक व्यक्तीने (उदा., दारूचे दुकान, manufacturing केंद्र) आपल्याकडे योग्य वजने आणि मापे ठेवावी लागतात.
• दारू किंवा भांगेची शक्ती आणि गुणवत्ता तपासण्यासाठी विशेष साधने ठेवावी लागतात.
• Collector म्हणजे जिल्हाधिकारी हे साधने कोणती असावीत हे ठरवतो.
• ही सर्व वजने-मापे आणि साधने नेहमी चांगल्या स्थितीत राखावी लागतात (खराब किंवा तुटलेली साधने वापरता येत नाहीत).
**भाग (ब) - तपासणीचा अधिकार:**
• दारूबंदी अधिकारी (Prohibition Officer) कधीही तुमचे दारू किंवा भांग तपासू शकतात.
• तुमच्याकडे जे दारू आहे त्याची तोलणी, मोजणी किंवा गुणवत्तेची पारख करू शकतात.
• यासाठी तुमच्या साधनांचा वापर करू शकतात किंवा स्वतः करू शकतात - अधिकारी जसे म्हणेल तसे करावे लागते.
**सरळ शब्दांत:** हा Rule म्हणतो की दारू-भांग विक्रीचा licence असणाऱ्यांना सरकारी मानदंडांनुसार सर्व तपासणीचे उपकरण तयार ठेवावे लागतात, आणि सरकारी अधिकारी कधीही आपूण्या तपासणी करू शकतात.
54. Powers to cancel or suspend licences. लायसने व परवाने रद्द करण्याचा किंवा तहकूब करण्याचा अधिकार.
- (1) 6The authority granting any licence, permit, pass or authorization under this Act may for reasons to be recorded in writing cancel or suspend it,6
- (a) if any fee or duty payable by the holder thereof is not duly paid;
- (b) if the purpose for which the licence, permit, pass or authorization was granted ceases to exist;
- (c) in the event of any breach by the holder of such licence, permit, pass or authorization or by his servant or by any one acting with his express or implied permission on his behalf of any of the terms or conditions of such licence, permit, pass or authorization or of any licence, permit, pass or authorization previously held by the holder;