8. Obtaining Spirit मद्यार्क प्राप्त करणे
परवानाधारक विप्रकृतीकरणासाठी त्याला आवश्यक असलेला मद्यार्क गोदामातून वगळता इतर कोठूनही मिळवणार नाही.
सोपी मराठी (सरळ भाषेत स्पष्टीकरण)
थोडक्यात: जर तुमच्याकडे denatured spirit बनवण्याचा licence असेल, तर तुम्हाला spirit फक्त सरकारी warehouse मधूनच घ्यावा लागेल, इतर कोठूनही नाही।
---
**विस्तृत समजावूण:**
• तुमच्याकडे जर spirit denatured करण्याचा licence आहे, तर तुमच्या गरजेचा सर्व spirit फक्त निर्धारित warehouse (सरकारी गोदाम) मधूनच मिळवा लागेल।
• "Denatured spirit" म्हणजे नियमानुसार बदल करून अपयोगी केलेली spirit — जी पिण्यासाठी व्यवहार्य नाही.
• तुम्ही कधीही spirit कोणत्याही सरकारी warehouse व्यतिरिक्त स्थानावरून घेऊ शकत नाही:
- उदा., कोणताही खाजगी गोदाम
- उदा., दुसरा कोणताही licensee
- उदा., बाजारातून किंवा अनधिकृत व्यापारी कडून
• यामागे कारण: सरकारकडे नियंत्रण राहते — spirit किती घेतली, कुठे वापरली, याचा हिशेब सरकार ठेवू शकते.
• जर तुम्ही यापेक्षा वेगळ्या जागेतून spirit घेतलात, तर हे नियमाचं उल्लंघन आहे आणि तुमचा licence रद्द होऊ शकतो किंवा penalty आपल्यावर आरोपित होऊ शकते.
**सरल शब्दात:** सरकारी warehouse = एकमेव स्रोत। इतर कुठूनही नाही! 🚫
---
**विस्तृत समजावूण:**
• तुमच्याकडे जर spirit denatured करण्याचा licence आहे, तर तुमच्या गरजेचा सर्व spirit फक्त निर्धारित warehouse (सरकारी गोदाम) मधूनच मिळवा लागेल।
• "Denatured spirit" म्हणजे नियमानुसार बदल करून अपयोगी केलेली spirit — जी पिण्यासाठी व्यवहार्य नाही.
• तुम्ही कधीही spirit कोणत्याही सरकारी warehouse व्यतिरिक्त स्थानावरून घेऊ शकत नाही:
- उदा., कोणताही खाजगी गोदाम
- उदा., दुसरा कोणताही licensee
- उदा., बाजारातून किंवा अनधिकृत व्यापारी कडून
• यामागे कारण: सरकारकडे नियंत्रण राहते — spirit किती घेतली, कुठे वापरली, याचा हिशेब सरकार ठेवू शकते.
• जर तुम्ही यापेक्षा वेगळ्या जागेतून spirit घेतलात, तर हे नियमाचं उल्लंघन आहे आणि तुमचा licence रद्द होऊ शकतो किंवा penalty आपल्यावर आरोपित होऊ शकते.
**सरल शब्दात:** सरकारी warehouse = एकमेव स्रोत। इतर कुठूनही नाही! 🚫
9. Permission for Removal of Spirit मद्यार्क काढण्याची परवानगी
परवानाधारक गोदामाच्या प्रभारी अधिकाऱ्याच्या लेखी परवानगीशिवाय विप्रकृतीकरणासाठी गोदामातून कोणताही मद्यार्क काढणार नाही.
सोपी मराठी (सरळ भाषेत स्पष्टीकरण)
थोडक्यात: जे लोक denatured spirit (विषारी केलेल्या दारू) हाताळतात, त्यांनी गोदामातून दारू काढण्यापूर्वी warehouse चा प्रभारी अधिकारी यांची लेखी परवानगी घेणे गरजेचे आहे.
विस्तार:
• **कोण पालन करतात हा नियम?**
Denatured spirit licence असलेल्या लोकांना (licensee) हा नियम मानायचा असतो.
• **काय करू नये?**
लेखी परवानगीशिवाय warehouse (गोदाम) मधून कोणताही spirit काढू नयेत.
• **कोणकडून परवानगी घ्यावी?**
Warehouse के प्रभारी अधिकारी यांच्याकडून लिखित (लेखी) परवानगी घेणे बंधनकारक आहे.
• **उदाहरण:**
मान्या तुमच्याकडे denatured spirit बनवायचा licence आहे. तुमच्या warehouse मध्ये 500 लीटर spirit आहे. तुम्ही त्यातून 100 लीटर काढायचे आहे — तर warehouse के प्रभारीकडून लेखी परवानगी (written permission) घेऊन नंतरच काढू शकता. परवानगी न घेता काढल्यास कायद्याचे उल्लंघन होतं आणि दंड होऊ शकतो.
• **हे नियम का आहे?**
Denatured spirit विषारी असतो. सरकारला नियंत्रण ठेवायचं असते की हे spirit कसे आणि कुठे वापरले जाते, म्हणून हा नियम आहे.
विस्तार:
• **कोण पालन करतात हा नियम?**
Denatured spirit licence असलेल्या लोकांना (licensee) हा नियम मानायचा असतो.
• **काय करू नये?**
लेखी परवानगीशिवाय warehouse (गोदाम) मधून कोणताही spirit काढू नयेत.
• **कोणकडून परवानगी घ्यावी?**
Warehouse के प्रभारी अधिकारी यांच्याकडून लिखित (लेखी) परवानगी घेणे बंधनकारक आहे.
• **उदाहरण:**
मान्या तुमच्याकडे denatured spirit बनवायचा licence आहे. तुमच्या warehouse मध्ये 500 लीटर spirit आहे. तुम्ही त्यातून 100 लीटर काढायचे आहे — तर warehouse के प्रभारीकडून लेखी परवानगी (written permission) घेऊन नंतरच काढू शकता. परवानगी न घेता काढल्यास कायद्याचे उल्लंघन होतं आणि दंड होऊ शकतो.
• **हे नियम का आहे?**
Denatured spirit विषारी असतो. सरकारला नियंत्रण ठेवायचं असते की हे spirit कसे आणि कुठे वापरले जाते, म्हणून हा नियम आहे.
9A. 1[No denaturant shall be added to or mixed with spirit unless such denaturant is approved by the Officer-in charge, Industrial Research Laboratory, Poona or Industrial Research Laboratory, Matunga, Bombay.]1 5[or of any other laboratory notified in this behalf by Government from time to time in the official Gazette or the Director, Haffkine Institute for Training, Research Testing, Bombay]5 7[or Director, Vasantdada Sugar Institute, Pune]7
10. Appointment of Authorized person अधिकृत व्यक्तीची नियुक्ती
परवानाधारक त्याच्या अनुपस्थितीत त्याच्या वतीने कार्य करण्यासाठी आयुक्तांनी त्या संबंधात लेखी मंजूर केलेली व्यक्ती नियुक्त केल्याशिवाय परवानाधारक परिसरातून कधीही अनुपस्थित राहणार नाही.
सोपी मराठी (सरळ भाषेत स्पष्टीकरण)
थोडक्यात:
Licence धारकाने अगर दारूचा परवाना असलेल्या व्यक्तीने जर दुकान/warehouse सोडून जायचा असेल, तर आधी आयुक्तांकडून मंजूरी घेऊन दुसरी व्यक्ती नियुक्त करावी लागते.
---
**विस्तारपूर्वक समजा:**
**मुख्य नियम:**
- Licence असलेली व्यक्ती (licensee) दुकान किंवा warehouse कधीही रिकामी सोडू शकत नाही.
- जर तुला कुठे जायचं असेल, तर आयुक्तांनी (Commissioner) लेखीत मंजूरी दिलेली दुसरी व्यक्ती तेथे नियुक्त करावी लागते.
**कोण नियुक्त करायचा?**
- तुझ्या जागी बसून काम करायला एक विश्वासू व्यक्ती हवी.
- ही व्यक्ती आयुक्तांकडून लेखीत मंजूरी घेतली असावी.
- उदा., तुमचा आत्मीय किंवा कर्मचारी असू शकतो.
**काय दस्तऐवज लागतात?**
- तुम्हाला त्या व्यक्तीला **power-of-attorney** (वकिलनामा) देायचा असतो.
- हा दस्तऐवज म्हणून सांगतो की "तू माझ्या वतीने सर्व काम हाताळू शकतोस."
- यातून licence संबंधित सर्व विषय या नियुक्त व्यक्तीला सभांडित केले जातात.
**साधारण उदाहरण:**
तुमच्याकडे दारूचा licence आहे. तुम्हाला शहरात जायचं आहे. तर आयुक्तांकडून मंजूरी घेऊन तुमचा भाऊ किंवा विश्वासू कर्मचारी दुकानात बैसेल आणि license संबंधित सर्व काम तो हाताळेल.
**फायदा:**
- Licence सक्रिय राहते.
- कायद्यात कोणताही उल्लंघन होत नाही.
Licence धारकाने अगर दारूचा परवाना असलेल्या व्यक्तीने जर दुकान/warehouse सोडून जायचा असेल, तर आधी आयुक्तांकडून मंजूरी घेऊन दुसरी व्यक्ती नियुक्त करावी लागते.
---
**विस्तारपूर्वक समजा:**
**मुख्य नियम:**
- Licence असलेली व्यक्ती (licensee) दुकान किंवा warehouse कधीही रिकामी सोडू शकत नाही.
- जर तुला कुठे जायचं असेल, तर आयुक्तांनी (Commissioner) लेखीत मंजूरी दिलेली दुसरी व्यक्ती तेथे नियुक्त करावी लागते.
**कोण नियुक्त करायचा?**
- तुझ्या जागी बसून काम करायला एक विश्वासू व्यक्ती हवी.
- ही व्यक्ती आयुक्तांकडून लेखीत मंजूरी घेतली असावी.
- उदा., तुमचा आत्मीय किंवा कर्मचारी असू शकतो.
**काय दस्तऐवज लागतात?**
- तुम्हाला त्या व्यक्तीला **power-of-attorney** (वकिलनामा) देायचा असतो.
- हा दस्तऐवज म्हणून सांगतो की "तू माझ्या वतीने सर्व काम हाताळू शकतोस."
- यातून licence संबंधित सर्व विषय या नियुक्त व्यक्तीला सभांडित केले जातात.
**साधारण उदाहरण:**
तुमच्याकडे दारूचा licence आहे. तुम्हाला शहरात जायचं आहे. तर आयुक्तांकडून मंजूरी घेऊन तुमचा भाऊ किंवा विश्वासू कर्मचारी दुकानात बैसेल आणि license संबंधित सर्व काम तो हाताळेल.
**फायदा:**
- Licence सक्रिय राहते.
- कायद्यात कोणताही उल्लंघन होत नाही.
11. Supply of Power-of-attorney copy to Officer-in-charge of the warehouse गोदामाच्या प्रभारी अधिकाऱ्याला मुखत्यारपत्राची प्रत पुरवणे
परवानाधारक गोदामाच्या प्रभारी अधिकाऱ्याला मुखत्यारपत्राची प्रत देईल.
सोपी मराठी (सरळ भाषेत स्पष्टीकरण)
थोडक्यात: दारू बनवणारा किंवा विक्री करणारा व्यक्ती (licensee) ज्याने गोदामाचा भार सोपवला आहे त्या अधिकाऱ्याला मुखत्यारपत्राची (power-of-attorney) एक कॉपी देणे आवश्यक आहे.
---
**विस्तारित समजूत:**
• **मुखत्यारपत्र म्हणजे काय?**
मुखत्यारपत्र हा एक कायदेशीर कागद आहे, ज्यामध्ये तुम्ही एखाद्या दुसऱ्या व्यक्तीला तुमच्या नावाने काम करण्याचा अधिकार देता.
उदा., जर तुमच्याकडे दारूचा licence आहे, पण तुम्ही दूरवर आहात, तर तुम्ही एखाद्या विश्वस्त व्यक्तीला power-of-attorney द्या आणि तो तुमच्या नावाने काम करू शकतो.
• **Officer-in-charge कोण आहे?**
हा अधिकारी गोदामात (warehouse) दारूचा भार पाहतो. तो दारू रक्षित आहे, खरे प्रमाणात आहे, असे तपासतो.
• **तुम्हाला काय करावे लागेल?**
जर तुमच्याकडे दारूचा licence आहे आणि तुम्ही power-of-attorney बनवले असेल, तर त्याची एक कॉपी गोदामच्या प्रभारी अधिकाऱ्याला देणे आवश्यक आहे.
• **का देणे गरजेचे आहे?**
सरकारी अधिकारी नियंत्रण ठेवू शकतात. त्यांना कोण तुमच्या नावाने काम करू शकतो, हे माहित असावे.
• **परिणाम?**
हे न केल्यास नियम तोडले मानले जाऊ शकते आणि तुमच्या licence रद्द होऊ शकते.
---
**विस्तारित समजूत:**
• **मुखत्यारपत्र म्हणजे काय?**
मुखत्यारपत्र हा एक कायदेशीर कागद आहे, ज्यामध्ये तुम्ही एखाद्या दुसऱ्या व्यक्तीला तुमच्या नावाने काम करण्याचा अधिकार देता.
उदा., जर तुमच्याकडे दारूचा licence आहे, पण तुम्ही दूरवर आहात, तर तुम्ही एखाद्या विश्वस्त व्यक्तीला power-of-attorney द्या आणि तो तुमच्या नावाने काम करू शकतो.
• **Officer-in-charge कोण आहे?**
हा अधिकारी गोदामात (warehouse) दारूचा भार पाहतो. तो दारू रक्षित आहे, खरे प्रमाणात आहे, असे तपासतो.
• **तुम्हाला काय करावे लागेल?**
जर तुमच्याकडे दारूचा licence आहे आणि तुम्ही power-of-attorney बनवले असेल, तर त्याची एक कॉपी गोदामच्या प्रभारी अधिकाऱ्याला देणे आवश्यक आहे.
• **का देणे गरजेचे आहे?**
सरकारी अधिकारी नियंत्रण ठेवू शकतात. त्यांना कोण तुमच्या नावाने काम करू शकतो, हे माहित असावे.
• **परिणाम?**
हे न केल्यास नियम तोडले मानले जाऊ शकते आणि तुमच्या licence रद्द होऊ शकते.
12. Duty on any Loss of Spirit मद्यार्काच्या कोणत्याही हानीवर शुल्क भरणे
गळती किंवा अन्य कारणामुळे मद्यार्काच्या कोणत्याही हानीवर, जर अशी हानी आयुक्तांच्या मते अत्याधिक असेल आणि समाधानकारकपणे स्पष्ट केली नसेल तर परवानाधारक शुल्क भरण्यास जबाबदार असेल.
सोपी मराठी (सरळ भाषेत स्पष्टीकरण)
थोडक्यात: जर तुमच्या warehouse मधून दारू गळून किंवा इतर कारणाने हरवली गेली, तर तुम्हाला त्या हरवलेल्या दारूवर duty भरावी लागू शकते — पण फक्त तरच जर हानी "अत्याधिक" असेल आणि तुम्ही आयुक्तांना त्याचे कारण समाधानकारक मार्गाने सांगू न शकले.
विस्तार:
• **हानी किती मोठी असली तरी सर्वत्र शुल्क लागत नाही** — छोट्या-मोट्या नुकसानीसाठी duty देण्याची गरज नाही. पण जर हानी खूप मोठी असेल (उदा., एका महिन्यात 500 लिटर गळून गेले), तर आयुक्त तुमच्याकडे कारण विचारतील.
• **"अत्याधिक" म्हणजे काय?** — हे Commissioner ठरवतो. अगर तुम्हाला 1% नुकसान होऊ शकते जे सामान्य मानले जाते, पण 10% होऊ शकते तर ते अत्याधिक असेल.
• **तुम्हाला explain करायची संधी आहे** — जर तुम्ही Commissioner ला सांगू शकलात की "आमचे tank टुटले होते" किंवा "पाईप मध्ये छिद्र होते" — अशा मजबूत कारणाने — तर शुल्क माफ होऊ शकते.
• **समाधानकारक explain न झाल्यास penalty** — अगर तुमचे कारण कमजोर असेल, तर तुम्हाला हरवलेल्या दारूचा पूरा duty (excise tax) भरावा लागेल. उदा., जर 100 लिटर हरवली तर त्या ₹500-1000 duty भरायची जबाबदारी तुमची.
• **दस्तऐज ठेवा** — तुमच्याकडे tank inspection रिपोर्ट, maintenance records, किंवा leakage proof असेल तर Commissioner ला convince करणे सोपे होते.
विस्तार:
• **हानी किती मोठी असली तरी सर्वत्र शुल्क लागत नाही** — छोट्या-मोट्या नुकसानीसाठी duty देण्याची गरज नाही. पण जर हानी खूप मोठी असेल (उदा., एका महिन्यात 500 लिटर गळून गेले), तर आयुक्त तुमच्याकडे कारण विचारतील.
• **"अत्याधिक" म्हणजे काय?** — हे Commissioner ठरवतो. अगर तुम्हाला 1% नुकसान होऊ शकते जे सामान्य मानले जाते, पण 10% होऊ शकते तर ते अत्याधिक असेल.
• **तुम्हाला explain करायची संधी आहे** — जर तुम्ही Commissioner ला सांगू शकलात की "आमचे tank टुटले होते" किंवा "पाईप मध्ये छिद्र होते" — अशा मजबूत कारणाने — तर शुल्क माफ होऊ शकते.
• **समाधानकारक explain न झाल्यास penalty** — अगर तुमचे कारण कमजोर असेल, तर तुम्हाला हरवलेल्या दारूचा पूरा duty (excise tax) भरावा लागेल. उदा., जर 100 लिटर हरवली तर त्या ₹500-1000 duty भरायची जबाबदारी तुमची.
• **दस्तऐज ठेवा** — तुमच्याकडे tank inspection रिपोर्ट, maintenance records, किंवा leakage proof असेल तर Commissioner ला convince करणे सोपे होते.
13. Taking Samples of the spirit मद्यार्काचे नमुने घेणे
14. Manufacture spirit of any kind other than Ordinary Denatured Spirit सामान्य विप्रकृत मद्यार्कव्यतिरिक्त इतर मद्यार्क तयार करणे
15. Quantity of ordinary denatured spirit to be manufacture उत्पादनासाठी सामान्य विकृत मद्यार्काचे प्रमाण
जिल्हाधिकाऱ्यांच्या परवानगीशिवाय परवानाधारक एका वेळी २,००० बल्क लिटरपेक्षा कमी सामान्य विप्रकृत मद्यार्काचे उत्पादन करणार नाही.
सोपी मराठी (सरळ भाषेत स्पष्टीकरण)
थोडक्यात:
दारू बनवणाऱ्या कारखान्याला एका वेळी किमान २,००० बल्क लिटर उत्पादन करावे लागते — कमी प्रमाणात बनवू शकत नाहीत, जर Collector ची विशेष परवानगी मिळाली तरच.
विस्तारित समजावणी:
• **नियमाचा मुख्य उद्देश:**
जिल्हाधिकाऱ्यांना हे नियंत्रण देण्यात आले की कोणाला छोट्या प्रमाणात या दारूचे उत्पादन करायचे नाही, कारण हे सरकारी नियंत्रणात असावे.
• **कौन लागू होतो:**
जर तुमच्याकडे denatured spirit (विकृत मद्यार्क) बनवण्याचा licence असेल, तर तुम्ही एका वेळी किमान २,००० बल्क लिटर बनवून टाकावे लागतील.
• **कमी प्रमाणात बनवायचे असेल तर:**
जर तुम्हाला २,००० लिटरपेक्षा कमी बनवायचे असेल, तर तुम्हाला जिल्हाधिकारी (Collector) कडून विशेष परवानगी (permission) घेऊन तरच बनवू शकता.
• **साधारण उदाहरण:**
उदा., जर तुमच्याकडे licence असेल आणि तुमची आर्थिक परिस्थिती कमकुवत असेल, तर तुम्ही Collector कडे अर्ज करून त्यांना माहिती देऊन कमी प्रमाणात (उदा., १,००० लिटर) बनवण्याची परवानगी मागू शकता.
• **हे नियम का:**
सरकार हे सुनिश्चित करते की फक्त गंभीर आणि संघटित कारखाने हे काम करतात, अनौपचारिक किंवा लहान उत्पादन नियंत्रणाबाहेर न राहो.
दारू बनवणाऱ्या कारखान्याला एका वेळी किमान २,००० बल्क लिटर उत्पादन करावे लागते — कमी प्रमाणात बनवू शकत नाहीत, जर Collector ची विशेष परवानगी मिळाली तरच.
विस्तारित समजावणी:
• **नियमाचा मुख्य उद्देश:**
जिल्हाधिकाऱ्यांना हे नियंत्रण देण्यात आले की कोणाला छोट्या प्रमाणात या दारूचे उत्पादन करायचे नाही, कारण हे सरकारी नियंत्रणात असावे.
• **कौन लागू होतो:**
जर तुमच्याकडे denatured spirit (विकृत मद्यार्क) बनवण्याचा licence असेल, तर तुम्ही एका वेळी किमान २,००० बल्क लिटर बनवून टाकावे लागतील.
• **कमी प्रमाणात बनवायचे असेल तर:**
जर तुम्हाला २,००० लिटरपेक्षा कमी बनवायचे असेल, तर तुम्हाला जिल्हाधिकारी (Collector) कडून विशेष परवानगी (permission) घेऊन तरच बनवू शकता.
• **साधारण उदाहरण:**
उदा., जर तुमच्याकडे licence असेल आणि तुमची आर्थिक परिस्थिती कमकुवत असेल, तर तुम्ही Collector कडे अर्ज करून त्यांना माहिती देऊन कमी प्रमाणात (उदा., १,००० लिटर) बनवण्याची परवानगी मागू शकता.
• **हे नियम का:**
सरकार हे सुनिश्चित करते की फक्त गंभीर आणि संघटित कारखाने हे काम करतात, अनौपचारिक किंवा लहान उत्पादन नियंत्रणाबाहेर न राहो.