75. A Penalty for contravention of provisions of section 43. कलम 43 च्या तरतुदींचे उल्लंघन केल्याबद्दल शास्ती.

Whoever, in contravention of the provisions of this Act, or of any rule, regulation or order made there under,—

solicits the use of or offers any intoxicant or hemp, or
does any act which is calculated to incite or encourage any individual or a class of individuals or the public generally to commit an offence under this Act or to commit a breach of any rule, regulation or order made or of conditions of a licence, permit, pass or authorization granted there under,

shall, on conviction, be punished with imprisonment for a term which may extend to six months or with fine which may extend to ¹ten thousand rupees¹ or with both.

जी कोणी व्यक्ती कलम 43 च्या तरतुदींचे उल्लंघन करून-

(अ) एखाद्या सार्वजनिक जागेत दारू प्राशन करील;

(क) कलमे 40, 41, 46, 46-अ किंवा 47 अन्वये परवाना धारण करीत नसतील अशा (त्याच्या कुटुंबातील व्यक्ती किंवा नोकर नसलेल्या) व्यक्ती जेथे हजर असतील अशा कोणत्याही समारंभात किंवा इतर प्रसंगी व्यक्तींच्या कोणत्याही जमावात दारू देईल.

तिला, सिद्धापराध ठरविण्यात आले असता, अशा प्रत्येक अपराधाबद्दल सहा महिन्यापर्यंत वाढविता येऊ शकेल इतक्या कारावसाची शिक्षा होईल किंवा दहा हजार रुपयांपर्यंत वाढविता येऊ शकेल इतक्या द्रव्यदंडाची शिक्षा होईल किंवा या दोन्ही शिक्षा होतील.

फुट नोट: ¹

सोपी मराठी (सरळ भाषेत स्पष्टीकरण)

थोडक्यात: कलम 43 मोडून सार्वजनिक जागेत दारू प्यायली किंवा बिनपरवानाच्या लोकांना दारू दिली तर ₹10,000 दंड किंवा 6 महिने तुरुंगवास होऊ शकतो.

---

**विस्तारित समजावणी:**

**कलम 43 उल्लंघन म्हणजे काय?**

• सार्वजनिक जागेत दारू प्याणे — उदा., रस्त्यावर, पार्कमध्ये, बसमध्ये किंवा अन्य खुल्या ठिकाणी दारू प्याणे
• कार्यक्रमात किंवा समारंभात बिनपरवानाच्या लोकांना दारू देणे — उदा., लग्न, जन्मदिवस किंवा इतर सोहळ्यात जर तुमच्या कुटुंबातील, नोकरांव्यतिरिक्त इतर लोक आहेत आणि त्यांच्याकडे दारूचा परवाना नाहीये, तर त्यांना दारू देऊ शकत नाही

**शिक्षा काय आहे?**

जर हे अपराध सिद्ध होईल तर तुम्हाला दोनपैकी कोणीही शिक्षा होऊ शकते:

१. **तुरुंगवास:** ६ महिन्यांपर्यंत
२. **दंड:** ₹10,000 पर्यंत
३. **दोनही:** दंड आणि तुरुंगवास दोनही एकदम

**सोप्या शब्दांत:**
सार्वजनिक जागेत दारू प्याणे किंवा बिनपरवानाच्या लोकांना दारू देणे हे आयुष्यभर साधारण गोष्ट दिसली तरी कायद्याच्या नजरेने गुन्हा आहे आणि यासाठी तुम्हाला दंड भरावा लागतो किंवा तुरुंगवास होऊ शकतो.

²75A.² Whoever in contravention of the provisions of section 43,—

drinks in a public place
serves liquor at any ceremonial or other function or any assembly of persons where persons (not being members of his family or his employees) not holding permits under section 40,41,46A or 47 are present,

shall, on conviction, be punished for every such offence with imprisonment which may extend to six months or with fine which may extend to ³ten thousand rupees³ or with both.]

76. Penalty for neglect to keep measures etc. मापे, वगैरे ठेवणे यात हयगय केल्याबद्दल शास्ती.

Whoever, in contravention of the provisions of this Act, rule or regulation or order or condition of any licence, permit or pass granted under this Act,—

neglects to supply himself with measures and weights for measuring and weighing any intoxicant or hemp or with instruments for testing the strength of liquor or keep the same in good condition, or
refuses to measure, weigh, or test any intoxicant or hemp in his possession ⁴or to have it weighed measured or tested⁴,

shall, on conviction, be punished for every such offence with fine which may extend to ⁵two thousand rupees⁵.

जी कोणी व्यक्ती, या अधिनियमाच्या तरतुदींचे किंवा तद्न्वये केलेल्या कोणत्याही नियमाचे किंवा विनियमाचे किंवा तद्न्वये दिलेल्या कोणत्याही आदेशाचे अथवा या अधिनियमान्वये दिलेल्या कोणत्याही लायसनच्या, परवान्याच्या किंवा पासाच्या शर्तीचे उल्लंघन करून-

(अ) कोणतेही मादक द्रव्य किंवा भांग मापण्यासाठी व वजन करण्यासाठी आपल्याजवळ वजने व मापे ठेवण्यात किंवा दारुची तीव्रता तपासण्यासाठी उपकरणे ठेवण्यात किंवा ती सुस्थितीत ठेवण्यात हयगय करील, अथवा

(ब) आपल्याजवळ असलेले कोणतेही मादक द्रव्य किंवा भांग मापण्याचे, वजन करण्याचे किंवा तपासण्याचे किंवा मापण्याची, वजन करण्याची किंवा तपासण्याची व्यवस्था करण्याच नाकारील, तिला सिद्धापराध ठरविण्यात आले असता, अशा प्रत्येक अपराधाबद्दल दोन हजार रुपयांपर्यंत वाढविता येऊ शकेल इतक्या द्रव्यदंडाची शिक्षा होईल.

फुट नोट: ⁴ ⁵

सोपी मराठी (सरळ भाषेत स्पष्टीकरण)

थोडक्यात: जर दारु/मादक द्रव्य विक्रेता किंवा भांडारण करणारा व्यक्ती सरकारी नियमानुसार मापे, वजने व तपासणीची उपकरणे ठेवत नसेल किंवा दारुची गुणवत्ता तपासण्यास नकार दिल्यास त्याला ₹2,000 पर्यंत दंड होऊ शकतो.

---

**विस्तृत समजावून :**

• **कोणाला लागू होते?**
दारू/भांग विक्रेता, गोदाम चालक किंवा लायसन्सधारकांना हा नियम लागू होतो.

• **कोण सा अपराध?**
दोन गोष्टी केल्यास हा अपराध मानला जातो:

१) **सरकारी मापे व उपकरणे न ठेवणे:**
- दारु/भांग मापण्यासाठी सरकारी मापे व वजने ठेवणे अनिवार्य आहे.
- दारुची ताकद (strength) तपासण्यासाठी सरकारी उपकरणे ठेवणे आवश्यक आहे.
- उदा., जर तुम्हाला licence आहे तर तुम्हाला laboratory approved weights व measuring instruments ठेवावे लागतील.
- हीच उपकरणे सुस्थितीत (काम करणाऱ्या स्थितीत) ठेवणे अनिवार्य आहे.

२) **तपासणीस नकार दिणे:**
- अगर Excise अधिकारी किंवा Collector तुमची दारु तपासू इच्छा करतील, तर तुम्हाला नकार देता येत नाही.
- उदा., जर अधिकारी म्हणतील "हीच दारु तपास करून दाखवा," तर तुम्हाला तपास करून दाखवावे लागेल.

• **शिक्षा:**
- **दंड:** ₹2,000 पर्यंत द्रव्यदंड होऊ शकतो.
- प्रत्येक अपराधासाठी वेगळा दंड लागू होऊ शकतो (जर एकापेक्षा जास्त वेळा हा अपराध केल्यास).

• **मुद्दा:**
सरकार नियंत्रण ठेवायचे आहे कि दारु/भांगाची गुणवत्ता व शुद्धता कायम रहावी आणि जनतेच्या आरोग्याला इजा न पोहोचावी.

77. Penalty for misconduct by licencee. लायसनदाराने, वगैरे गैरवर्तन केल्याबद्दल शास्ती.

Whoever, being the holder of a licence, permit, pass or authorization granted under this Act or a person in the employ of such holder or acting with his express or implied permission on his behalf—

fails to produce licence, permit, pass or authorization on demand by a Prohibition Officer or any other officer duly empowered if such licence, permit, pass or authorization is in his possession or control, or
wilfully does or omits to do anything in contravention of any rule, regulation or order made under this Act, or

या अधिनियमान्वये दिलेले लायसन, परवाना, पास किंवा प्राधिकारपत्र धारण करणारी जी कोणतीही व्यक्ती किंवा अशा व्यक्तीच्या नोकरीत असलेली कोणतीही व्यक्ती किंवा तिच्या स्पष्ट किंवा गर्भित परवानगीने तिच्या वतीने काम करणारी कोणतीही व्यक्ती-

(अ) आपल्याजवळ किंवा आपल्या नियंत्रणाखाली असलेले लायसन, परवाना, पास किंवा प्राधिकारपत्र दारूबंदी अधिका-याने किंवा योग्यरीत्या प्राधिकृत केलेल्या कोणत्याही इतर अधिका-याने मागणी केली असता, ते हजर करण्यात कसूर करील तर, अथवा

(ब) या अधिनियमाअन्वये केलेला कोणताही नियम, विनियम किंवा तद्न्वये दिलेला कोणताही आदेश याचे उल्लंघन करून कोणतेही कृत्य जाणूनबुजून करील किंवा करण्याचे टाळील तर, अथवा

तिला, सिद्धापराध आले असता, अशा प्रत्येक अपराधाबद्दल सहाट महिन्यापर्यंत वाढविता येऊ शकेल इतक्या मुदतीच्या कारावसाची शिक्षा होईल किंवा पाच हजार रुपयांपर्यंतवाढविता येऊ शकेल इतक्या द्रव्यदंडाची शिक्षा होईल किंवा या दोन्ही शिक्षा होतील.

सोपी मराठी (सरळ भाषेत स्पष्टीकरण)

थोडक्यात: जर licence/permit धारक किंवा त्याचा कर्मचारी अधिकारीला दस्तऐवज दाखवत नाही किंवा नियम तोडतो तर तिला तुरुंगवास किंवा दंड होऊ शकतो.

---

**Rule 77 — licence धारकाने गैरवर्तन केल्यास शास्ती**

हा नियम कोणाला लागू होतो:
• जिच्याकडे दारूचा licence, permit, pass किंवा authorization आहे
• अशा व्यक्तीच्या कामात काम करणारे कर्मचारी
• अशा व्यक्तीकडून परवानगी घेऊन काम करणारे इतर लोक

दोषी म्हणून मानले जाते असे व्यवहार:

(अ) **दस्तऐवज दाखवत नाही**: जर Prohibition Officer किंवा इतर अधिकारी तुमच्या licence/permit साठी मागणी करतो आणि तुमच्याकडे आहे, पण तुम्ही ते दाखवत नाही — हे अपराध आहे.
उदा., अधिकारी दारूची दुकान तपासायला आला आणि तुमने licence दाखवले नाही.

(ब) **नियम तोडणे**: या कायद्याचे असलेले कोणतेही नियम किंवा आदेश जाणूनबुजून उल्लंघन करणे.
उदा., दारू विक्रय करण्याची परवानगीचे वेळ ओलांडून दारू विकणे.

**शास्ती:**

तुमच्याला खालीलपैकी कोणतेही होऊ शकतेः

• **तुरुंगवास** — 6 महिने पर्यंत

• **दंड** — ₹5,000 पर्यंत

• **दोन्ही** — तुरुंगवास आणि दंड दोन्ही एकत्रित

प्रत्येक अपराधाबद्दल ही शास्ती वेगळीपणे लागू होते.