88. Penalty for issuing false prescription खोटी चिकित्सापत्रे दिल्याबद्दल शास्ती.
88. If a 1registered medical practitioner1 issues a prescription with the intention that such prescription shall be used by the person to whom it is issued for the purpose of consuming liquor, intoxicating drug or opium in contravention of the provisions of this Act, or rule, regulation or order made there under or any licence, permit, pass or authorization granted under this Act, he shall, on conviction, be punished with imprisonment for a term which may extend to six months or with fine which may extend to 2ten thousand rupees2 or with both.
एखादा नोंदलेला वैद्यक व्यवसायीट एखाद्या व्यक्तीस चिकित्सापत्र देईल व अशा व्यक्तीने या अधिनियमाच्या तरतुदींचे किंवा तदन्वये केलेल्या कोणत्याही नियमाचे किंवा विनियमाचे किंवा तदन्वये दिलेल्या कोणत्याही आदेशाचे अथवा या अधिनियमाअन्वये दिलेल्या कोणत्याही लायसनचे, परवान्याचे, पासाचे किंवा प्राधिकारपत्राचे उल्लंघन करून, दारू, मादक द्रव्य किंवा अफू यांचे सेवन करण्यासाठी असे चिकित्सापत्र वापरावे असा त्या व्यवसायीचा इरादा असेल तर, त्यास सिद्धापराध ठरविण्यात आले असता, सहा महिन्यांपर्यंत वाढविता येऊ शकेल इतक्या मुदतीच्या कारावासाची शिक्षा होईल किंवा दहा हजार रुपयांपर्यंतवाढविता येऊ शकेल इतक्या द्रव्य दंडाची शिक्षा होईल किंवा या दोन्ही शिक्षा होतील.
Section 88 मध्ये असे सांगितले आहे की जर कोणता वैद्य खोटी चिकित्सापत्रे देऊन दारू, मादक द्रव्य किंवा अफू वापरण्यास लोकांना मदत करेल, तर तो कारावास व दंड दोन्ही भोगू शकतो.
---
**सविस्तर समजावून:**
**काय करणे गैरकायदेशीर आहे:**
- नोंदलेल्या वैद्याने खोटी किंवा खोटी चिकित्सापत्रे देणे
- याचा उद्देश असे की रुग्ण या कागदपत्राचा वापर करून दारू किंवा मादक द्रव्य किंवा अफू घेऊ शकेल
- आणि हे दारूबंदी कायदा किंवा नियमांच्या विरुद्ध असेल
**शिक्षा:**
- **कारावास**: सहा महिन्यांपर्यंत
- **दंड**: १०,००० रुपये (दहा हजार) पर्यंत
- **दोन्ही एकाच वेळी** लागू होऊ शकतात
**सरल भाषेत:**
डॉक्टर जर जाणूनबुजून लोकांना गैरकायदेशीरपणे दारू घेण्यास साहाय्य करेल, तर कानूनी शिक्षा होईल.
89. Penalty for maliciously giving false information दुर्भावपूर्वक खोटी माहिती पुरविल्याबद्दल शास्ती.
89. Any person who maliciously and falsely gives information to any person exercising powers under this Act leading to a search, seizure, detention or arrest shall, on conviction, be punished with imprisonment for a term which may extend to six months or with fine which may extend to 3ten thousand rupees3 or with both.
जी कोणतीही व्यक्ती या अधिनियमाअन्वये अधिकारांचा वापर करणा-या कोणत्याही व्यक्तीस दुर्भावपूर्वक व खोटेपणाने माहिती देईल व त्यामुळे कोणत्याही जागेत झडती घेण्यात येईल, कोणताही माल जप्त करण्यात येईल, कोणत्याही व्यक्तीस अटकावून ठेवण्यात येईल किंवा अटक करण्यात येईल तर, त्या व्यक्तीस, सिद्धापराध ठरविण्यात आले असता, सहा महिन्यांपर्यंत वाढविता येऊ शकेल इतक्या मुदतीच्या कारावासाची शिक्षा होईल किंवा दहा हजार रुपयांपर्यंतवाढविता येऊ शकेल इतक्या द्रव्य दंडाची शिक्षा होईल किंवा या दोन्ही शिक्षा होतील.
Section 89 मध्ये असे सांगितले आहे की जर कोणी excise विभागाच्या अधिकाऱ्यांना जाणूनबुजून खोटी माहिती देऊन त्यांना कोणाला अटक करायला, झडती घायला किंवा माल जप्त करायला लावले, तर त्याला काश्यास किंवा दंडास होईल.
---
**विस्तार:**
**शास्ती कधी लागू होते:**
- जर तुम्ही excise विभागाच्या अधिकाऱ्यांना जाणूनबुजून झूठ बोलाल
- आणि त्यामुळे कोणाला अटक झाली किंवा घरात झडती पडली किंवा माल जप्त झाला
- तर तुम्हाला शास्ती होईल
**शास्ती किती आहे:**
दोनपैकी एक किंवा दोन्ही:
१. **काश्यास:** ६ महिन्यांपर्यंत तुरंगात बसावे लागू शकते
२. **दंड:** १० हजार रुपये (किंवा अधिक) द्यावे लागू शकते
३. **दोन्ही:** काश्यास आणि दंड दोन्ही एकाच वेळी होऊ शकतात
**सोपेपणाने:**
अगर तुम्ही कोणाच्या विरोधात excise अधिकाऱ्यांना खोट्या कारणावरून रिपोर्ट दिली आणि त्यामुळे त्या व्यक्तीला गैरसुविधा झाली, तर कायदा तुमच्या विरुद्ध सख्त होईल.
90. Penalty for offences not otherwise Provided for ज्यासाठी अन्यथा तरतूद केलेली नाही अशा अपराधाबद्दल शास्ती.
90. Whoever is guilty of any wilful act or intentional omission in contravention of the provisions of this Act, or any rule, regulation, or order there under or of any licence, permit, pass or authorization granted under this Act, and if such act or omission is not otherwise made an offence under this Act shall, on conviction, be punished with the imprisonment for a term which may extend to six months or with fine which may extend to 4five thousand rupees4 or with both.
जी कोणतीही व्यक्ती, या अधिनियमाच्या तरतुदींचे किंवा तदन्वये केलेल्या नियमाचे किंवा विनियमाचे किंवा तदन्वये दिलेल्या कोणत्याही आदेशाचे अथवा या अधिनियमाअन्वये दिलेल्या कोणत्याही लायसनचे, परवान्याचे, पासाचे किंवा प्राधिकारपत्राचे उल्लंघन करून कोणतेही कृत्य बुद्ध¬ा केल्याबद्दल किंवा कोणतेही कृत्य हेतुपूर्वक टाळाल्याबद्दल दोषी असेल व असे कृत्य करणे किंवा टाळणे हे या अधिनियमाअन्वये अन्यथा अपराध होत नसेल तर, तिला, सिद्धापराध ठरविण्यात आले असता, सहा महिन्यांपर्यंत वाढविता येऊ शकेल इतक्या मुदतीच्या कारावासाची शिक्षा होईल किंवा पाच हजार रुपयांपर्यंत वाढविता येऊ शकेल इतक्या द्रव्य दंडाची शिक्षा होईल किंवा या दोन्ही शिक्षा होतील.
---
**विस्तार:**
**हा नियम कोणच्या लिये लागू होतो?**
ज्या व्यक्तीने दारूबंदी कायद्याचे नियम जाणून-बुझून किंवा हेतुपूर्वकपणे मोडले असेल.
उदाहरण:
- बिना licence ची दारू विकली
- licence मध्ये लिहिलेल्या शर्तीचा उल्लंघन केला
- Government आदेश माना केला नाही
**शिक्षा काय?**
लोकांना तीन पर्यायांपैकी एक दिली जाते:
1. **कारावास** — जास्तीत जास्त **सहा महिने**
2. **दंड** — जास्तीत जास्त **५,००० रुपये**
3. **दोन्ही** — कारावास आणि दंड एकत्र
**महत्वाचा मुद्दा:**
हा Section फक्त त्या अपराधांसाठी लागू होतो ज्यांबद्दल कायद्यात अलग शिक्षा सांगितलेली नाही. मतलब, अन्य sections मध्ये जास्त कठोर शिक्षा असेल तर ती लागू होईल.
91. Demand for security for abstaining from commission of offences काही अपराध करण्यापासून परावृत्त होण्यासाठी प्रतिभूती मागणे.
91. (1) Whenever any person is convicted of an offence punishable under this Act, the Court convicting such person, may, at the time of passing the sentence on such person, order him to execute a bond for a sum proportionate to his means with or without sureties to abstain from the commission of offences punishable under the provisions of this Act during such period not exceeding three years as it may direct.
(2) The bond shall be in such form as may be provided under the provisions of the Code of Criminal Procedure, *1898, and the provisions of the said Code shall in so far as they are applicable apply to all matters connected with such bond if it were a bond to keep the peace ordered to be executed under section 106 of the said Code.
(3) If the conviction is set aside in appeal the bond so executed shall become void.
**थोडक्यात:**
Section 91 मध्ये असे सांगितले आहे की दारूबंदी कायद्याचा अपराध केल्याबद्दल कोणाला शिक्षा झाली तर न्यायालय त्याला bond (बंधपत्र) करून देण्याचा आदेश देऊ शकते — ज्यामुळे तीन वर्षांपर्यंत तो असे अपराध दोबारा न करतो.
---
## विस्तारीत समजावणी:
**कलम १ — Bond काय आहे?**
- अगर तुम्हाला दारूबंदी कायद्याचा अपराध केल्याबद्दल कोर्टने सजा दिली तर कोर्ट तुम्हाला एक बंधपत्र (bond) करून देण्यास सांगू शकते.
- या बंधपत्रामध्ये एक रक्कम असते — ही रक्कम तुमच्या उत्पन्नाचा विचार करून ठरवली जाते.
- हे बंधपत्र तुमच्या नावावर किंवा जामिनदार (surety) सह असू शकते.
- यातून तुम्हीः पुढील 3 वर्षांपर्यंत असे अपराध दोबारा न करण्याचा वचन देता.
**कलम २ — कोणते नियम लागू होतात?**
- बंधपत्र Criminal Procedure Code, 1898 या कायद्यानुसार तयार केले जाते.
- शांतता राखण्याचे नियम (CrPC Section 106) हेथे लागू होतात.
**कलम ३ — Appeal झाली तर?**
- अगर तुम्ही अपील केली आणि अपील न्यायालयाने तुमचे सिद्धापराध रद्द केले तर हा बंधपत्र रद्द होईल.
- म्हणजे तुमची रक्कम परत येईल.
92. [Release of offenders on bond]. Delected by Bom. 67 of 1953, s. 2. (अपराध्यांची जामिनावर सुटका.) सन 1953 चा मुंबई अधिनियम क्रमांक 67 कलम 2 अन्वये वगळण्यात आले.
(अपराध्यांची जामिनावर सुटका.) सन 1953 चा मुंबई अधिनियम क्रमांक 67 कलम 2 अन्वये वगळण्यात आले.
**विस्तृत समजावणी:**
Section 92 मूळतः दारूबंदी कायदा, 1949 मध्ये होता. या कलमाचा विषय होता — अपराधी व्यक्तीला जामिनावर सुटका करण्याची प्रक्रिया.
पण सन 1953 मध्ये महाराष्ट्र सरकारने एक नवीन कायदा (Bombay Act No. 67 of 1953) आणला. त्या कायद्याच्या कलम 2 अन्वये Section 92 पूर्णपणे काढून टाकण्यात आले — म्हणजे "डिलीट" केण्यात आले.
**याचा अर्थ:**
- आता Section 92 लागू नाही
- अपराध्यांची जामिनावर सुटका करण्याचे नियम आता इतर कलमांतून किंवा नवीन कायद्यांतून शोधावे लागतील
- हा कलम इतिहासाचा भाग आहे, वर्तमान कायद्याचा नाही
93. Demand of security for good behaviour चांगली वर्तणूक ठेवण्याबद्दल प्रतिभूती मागणे.
(1) Whenever a 5Presidency Magistrate specially empowered by the State Government in this behalf in Greater Bombay and elsewhere, a District Magistrate or Sub-Divisional Magistrate5 receives information that any person within the local limits of his jurisdiction habitually commits or attempts to commit or abets the commission of any offence punishable under this Act such Magistrate may require such person to show cause why he should not be ordered to execute a bond, with sureties, for his good behaviour for such period not exceeding three years as the Magistrate may direct.
---
**विस्तृत समजावणी:**
**कलम (1) — प्रतिभूती मागणे**
- दंडाधिकारीला असी माहिती मिळेल की कोणी दारूबंदी कायद्याचे अपराध वारंवार करत आहे (उदा. गैरकानूनी दारू विक्रय, तस्करी इत्यादी), तर तो दंडाधिकारी त्या व्यक्तीस पूर्वसूचना देऊ शकतो.
- त्या व्यक्तीला सांगितले जाते: "तुम्हाला चांगली वर्तणूक ठेवायची असेल तर जामिनानिशी बंधपत्र लिहून द्या. नाहीतर आम्ही तुम्हाला ते करण्यास बाध्य करू."
- **अवधी:** हा bond कमीत कमी 1 वर्ष आणि जास्तीत जास्त **3 वर्षांचा** असू शकतो.
- **जामीन:** व्यक्तीला एक किंवा दोन जामिन (surety) देणे पडतात — अर्थात भरोसेमंद व्यक्ती की "हे माणूस चांगली वर्तणूक राखेल" असा हमी देतात.
**कलम (2) — कायदेशीर प्रक्रिया**
- हा कार्यवाही करताना **फौजदारी प्रक्रिया संहिता, 1898** यातील नियम वापरले जातात (जसे जामिनदार नियुक्त करण्याचे नियम).
**सहज उदाहरण:**
राज गैरकानूनी दारू विक्रय करतो. पोलिस दंडाधिकारीला खबर देतात. दंडाधिकारी राजला सांगतो: "तीन वर्षांसाठी एक बंधपत्र कर. नाहीतर जेल."