may direct that any person may possess and transport without any one hour before sunrise and after sunset at any other place of sale. No neera which is not of standard quality or which is fermented shall be sold. The unsold balance of neera may be used for manufacture of gur or any other article, which is not an intoxicant before it is fermented. Neera which is fermented shall be destroyed forthwith. No neera shall be kept beyond the day on which it is received at the place of sale, unless it is preserved in good condition in cold storage under the temperature not exceeding 16 °C or unless it is boiled and no such boiled neera shall be kept for more than 24 hours from the time it is boiled.
7. Ineligibility for licence परवान्यासाठी अपात्रता
The result of the analysis shall be binding on him for the purposes of dealing with him, either under the conditions of this licence or under the Bombay Prohibition Act, 1949 or Rules framed there under.
कोणत्याही ताडी दुकान किंवा बूथमध्ये ज्याचा प्रत्यक्ष किंवा अप्रत्यक्ष हितसंबंध आहे अशा कोणालाही वृक्ष ठोकणे आणि नीरा काढणे, पुरवठा करणे किंवा विकणे यासाठी परवाना दिला जाणार नाही.
विस्तारित समजावणी:
• **नीरा म्हणजे काय?** — नीरा हा ताड किंवा खजूरच्या झाडातून काढलेला ताजा रस आहे. हा रस दारू बनवायला वापरला जातो.
• **licence म्हणजे काय?** — सरकारकडून मिळणारी परवानगी. यामुळे तुम्ही कायदेशीरपणे नीरा काढू, विकू किंवा पुरवठा करू शकता.
• **नियम काय सांगतो?** — जर तुमच्याकडे ताडी विकण्याचा दुकान (shop) किंवा बूथ (booth) आहे, तर तुम्हाला नीरा काढण्याचा licence कधीच दिला जाणार नाही.
• **"प्रत्यक्ष किंवा अप्रत्यक्ष हितसंबंध" म्हणजे?** —
- प्रत्यक्ष = तुम्हीच दुकान चलवता
- अप्रत्यक्ष = तुमचा पत्नी, भाऊ, किंवा कोणीही नातेवाईक दुकान चलवतो, किंवा तुम्हाला त्या दुकानातून कोणताही फायदा मिळतो
• **का हा नियम आहे?** — सरकार दारु (toddy) आणि नीरा (neera) या दोन वेगवेगळ्या व्यवसायांना वेगळे ठेवायचे आहे. एकच व्यक्ती दोन्ही चलवू शकत नाही.
• **उदा.:** जर तुमच्याकडे ताडी विकण्याचा दुकान आहे, तर तुम्ही नीरा काढण्यासाठी application भरता तरीही ते reject होईल.
8. Condition of tapping झाड छेदण्यासाठीच्या अटी
All the copper and brass pots used in the storage or selling shall be properly tinned from inside and kept clean.
जमिनीपासून ३ [१५२ सें.मी.] पेक्षा कमी उंचीचा कोणताही वृक्ष ठोकला जाणार नाही किंवा त्यातून नीरा काढली जाणार नाही. परवाना दिला जाईपर्यंत आणि नियम ९ मध्ये निर्दिष्ट केलेल्या पद्धतीने परवानाधारकाने वृक्षांवर चिन्ह आणि क्रमांक लावेपर्यंत कोणताही वृक्ष ठोकला जाणार नाही किंवा त्यातून नीरा काढण्याच्या उद्देशाने कोणत्याही वृक्षाला कोणतेही भांडे लावले जाणार नाही. नारळ, ताड, खजूर किंवा कोणत्याही प्रकारच्या ताड वृक्षाचा रस पात्राशिवाय काढला जाणार नाही. असे पात्र नीरा काढण्यासाठी आणि गोळा करण्यासाठी वापरण्यापूर्वी पोटॅशियम परमँगनेट आणि पाण्याच्या ताज्या तयार केलेल्या द्रावणाने धुवावे. असे धुतल्यानंतर ते पूर्णपणे स्वच्छ करण्यासाठी शुद्ध पाण्याने पुन्हा धुवावे. वर तरतूद केल्यानुसार पात्र धुऊन पुन्हा धुतल्यानंतर, त्यात काढावयाच्या प्रत्येक ३ [९०० मि.ली.] नीरासाठी ३ घन सेंटीमीटर या प्रमाणात ताजे चुन्याचे दूध टाकावे.
स्पष्टीकरण.—या नियमात—
(i) "चुन्याचे दूध" म्हणजे ४:१ या प्रमाणात पाणी आणि भाजलेल्या चुन्याच्या लगद्याचे द्रावण; आणि
(ii) "भाजलेल्या चुन्याचा लगदा" म्हणजे भाजलेल्या चुन्यात हळूहळू पाणी मिसळून मिळविलेला लगदायुक्त अवक्षेप.
नीरा काढायचा असेल तर झाड किमान १५२ सें.मी. उंच असावे, परवाना असावा, झाड चिन्हांकित असावे, आणि स्वच्छ पात्रात नीरा काढून त्यात चुन्याचे दूध टाकावे.
---
**विस्तृत माहिती:**
**झाडाबाबत अटी:**
• नीरा काढायचा असेल तर झाड जमिनीपासून किमान १५२ सें.मी. (३ फूट) उंच असणे आवश्यक आहे.
• छोट्या झाडांमधून नीरा काढता येत नाही.
**परवाना आणि चिन्हांकन:**
• नीरा काढायच्या आधी तुम्हाला licence असावे लागतो.
• licence मिळल्यानंतर परवानाधारकाने (licensee) झाडांवर चिन्ह आणि क्रमांक लावावेत (नियम ९ मधील पद्धतीने).
• चिन्ह लावेपर्यंत कोणतेही पात्र झाडाला बांधता येत नाही.
**पात्र स्वच्छ करणे:**
• नारळ, ताड, खजूर किंवा इतर ताड वृक्षांचा रस फक्त पात्रात काढला जावा.
• पात्र वापरायच्या आधी दोन वेळा धुणे आवश्यक आहे:
- पहिली वेळ: पोटॅशियम परमँगनेटचे द्रावण (ताज्या तयार केलेले) वापरून धुवावे.
- दुसरी वेळ: शुद्ध पाण्याने धुवावे.
**चुन्याचे दूध टाकणे:**
• पात्र स्वच्छ केल्यानंतर त्यात चुन्याचे दूध टाकावेत.
• प्रत्येक ९०० मि.ली. नीरासाठी ३ घन सें.मी. चुन्याचे दूध टाकावे.
**चुन्याचे दूध म्हणजे काय:**
पाणी आणि भाजलेल्या चुन्याच्या लगद्याचे ४:१ या प्रमाणात मिश्रण.
9. Marking and numbering of trees झाडांना चिन्हांकित करणे व क्रमांक देणे
On such sign-board the following words in the regional language of the district and in Hindi shall be painted: --LICENSED TO SELL NEERA BY RETAIL".
10. Authorisation Certificate प्राधिकार प्रमाणपत्र
Similarly the licensee shall enter such quantity in the book maintainted by him and obtain below such entry the signature of the supplier or his authorised agent in token of his having supplied such quantity of neera.
11. Time नीरा काढणे व उतरवण्याच्या वेळा
Such premises, all stocks of neera contained there in and all accounts relating to the sale of neera shall, at all reasonable times, be open to inspection by an officer of the Prohibition and Excise Department not below the rank ofa Sub-Inspector or any other officer or person duly authorised in this behalf
दारूबंदी व उत्पादन शुल्क आयुक्तांनी अन्यथा मंजुरी दिल्याशिवाय वृक्षांतून ३[सकाळी ४-०० पूर्वी किंवा सूर्यास्तानंतर] नीरा काढली किंवा खाली उतरवली जाणार नाही.
नीरा सकाळी ४ वाजण्यापूर्वी किंवा सूर्यास्तानंतर काढता येत नाही — केवळ दारूबंदी आयुक्तांनी परवानगी दिल्यास शक्य आहे.
---
विस्तृत समजावून सांगणे:
• **नीरा काढण्याची वेळ:**
नीरा हा ताड किंवा हनुमान फळीचा रस असतो. याला सकाळी ४ वाजण्यानंतर आणि सूर्यास्तापूर्वीच काढायला हरकत नाही.
• **अडचण कधी येते:**
जर तुमच्याकडे परवानगी नसेल तर सकाळी ४ वाजण्यापूर्वी किंवा संध्याकाळी (सूर्यास्तानंतर) नीरा काढू शकत नाही.
• **अपवाद का आहे:**
दारूबंदी व उत्पादन शुल्क आयुक्त (Prohibition Commissioner) यांचे काही विशेष कारण असल्यास ते हा नियम बदलून परवानगी देऊ शकतात — उदा., महत्त्वाचा कार्यक्रम किंवा व्यावसायिक कारण.
• **साधारण शब्दांत:**
यह नियम नीरा काढण्याची वेळ ठरवतो जेणेकरून नीरा खराब होऊ नये आणि गुणवत्ता टिकून रहावी. मराठवाड्यात ही परंपरा आहे.
• **परवानगी घेतली तरी:**
Collector किंवा Commissioner यांची लिखित मंजुरी असली तरी ती परवानगी वैध मानली जाते.
12. Use of Neera नीरेचा वापर
He shall also maintain a visit-book serially paged for the remarks of the inspecting officers.
परवान्यानुसार ठोकलेल्या वृक्षांतून काढलेली आणि गूळ किंवा मादक नसलेल्या इतर कोणत्याही वस्तूच्या उत्पादनात वापरण्याचा हेतू असलेली नीरा उत्पादन स्थानावर ६[ज्या दिवशी काढली त्या दिवसाच्या पलीकडे ठेवली जाणार नाही, जोपर्यंत ती ४°से किंवा त्यापेक्षा कमी तापमानात शीतगृहात ठेवली नसेल किंवा] ती उकळली नसेल आणि अशी उकळलेली नीरा उकळल्याच्या वेळेपासून २४ तासांपेक्षा अधिक काळ ठेवली जाणार नाही.
**विस्तृत नियम:**
**अगर हवेतून संग्रह करणे —**
• परवान्यानुसार (licence घेऊन) झाडांतून काढलेली ताजी नीरा फक्त तेच दिवस (जिस दिवशी काढली) उत्पादन स्थानावर ठेवू शकता।
• जर पुढच्या दिवशी वापर करायचा असेल तर ती ठेवू शकत नाही — हे नियम आहे।
**वैकल्पिक पर्याय —**
१. **कोल्ड स्टोरेज (शीतगृह):** नीरा 40°C किंवा त्यापेक्षा कमी तापमानात ठंड करून ठेवू शकता। या पद्धतीने तुम्ही आवश्यक तेवढे दिवस ठेवू शकता।
२. **उकळून ठेवणे:** नीरा उकळल्यानंतर (शरीरण केल्यानंतर) फक्त 24 तास (1 दिवस) ठेवू शकता। 24 तासांनंतर हटवावी लागते।
**मुख्य बिंदू —**
• ही नीरा मादक (दारू) बनवण्यासाठी नव्हे, केवळ गूळ किंवा अन्य गैर-मादक वस्तू बनवण्यासाठी आहे।
• कोणतीही गैरव्यवहार केल्यास तुमचा licence रद्द होऊ शकतो आणि दंड होऊ शकतो।
13. Transport of Neera नीराची वाहतूक
परवान्यानुसार काढलेली नीरा ताडीमध्ये किंवा ६[मानवी आरोग्यास हानिकारक असलेल्या किंवा नीरामध्ये किण्वन होण्याची शक्यता असलेल्या कोणत्याही पदार्थ किंवा द्रव्यामध्ये] मिसळली किंवा भेसळ केली जाणार नाही किंवा वैध वाहतूक पासशिवाय कोणत्याही ठिकाणी नेली जाणार नाही: तथापि, नमुना एन-II मधील परवानाधारकाने परवानाधारक वृक्षांतून काढलेली नीरा आपल्या निवासस्थानी नेण्यासाठी असा पास आवश्यक नसेल.
**विस्तृत समजावणी:**
**नीरा शुद्ध राहणे आवश्यक आहे**
- परवान्यानुसार काढलेली नीरा कधीही ताडीमध्ये मिसळू नये.
- नीरामध्ये अशा कोणत्याही गोष्टी घालू नये जी शरीरास हानिकारक आहेत.
- ज्या पदार्थांमुळे नीरा खमीरी होऊन किण्वन होते, असे काही घालू नये.
**Transport Pass (वाहतूक परवाना) आवश्यक आहे**
- नीरा एका ठिकाणाहून दुसऱ्या ठिकाणी नेण्यासाठी तुम्हाला valid transport pass हवा.
- बिना pass्च्या नीरा कोठेही नेता येणार नाही.
**घरी नेण्यासाठी exception (अपवाद)**
- जर तुमच्याकडे Form N-II मधील licence असेल, तर तुम्ही परवानाधारक झाडांतून काढलेली नीरा आपल्या घरी नेऊ शकता.
- यासाठी transport pass हवा नाही.
**सोप्या भाषेत:** नीरा वाहून नेताना ती शुद्ध असावी, ताडी किंवा इतर गोष्टी मिसळलेली नसावी. दुकानात किंवा दुसऱ्या व्यावसायिक ठिकाणी नेण्यासाठी pass लागतो. पण जर तुमच्या घरात नीरा नेत असाल, तर pass लागत नाही.
14. Inspection of trees झाडांची तपासणी
या नियमांनुसार नीरा काढण्यासाठी वृक्ष ठोकणाऱ्या कोणत्याही व्यक्तीने शिपाई पदापेक्षा वरच्या दारूबंदी व उत्पादन शुल्क, महसूल किंवा पोलीस विभागाच्या कोणत्याही अधिकाऱ्याच्या मागणीवर तपासणीसाठी अशा ठोकलेल्या कोणत्याही वृक्षांना लावलेली पात्रे खाली उतरवावीत.
जर तुम्ही नीरा काढत असाल तर सरकारी अधिकारी मागतील तर झाडावरील पात्रे (डबे/भांडे) तपासणीसाठी दाखल करावीत लागेल।
विस्तृत माहिती:
**हा नियम काय सांगतो?**
• तुमच्याकडे नीरा काढण्याचा licence असेल तर तुम्हाला झाडांवर पात्रे लावावीत लागतात।
• सरकारी अधिकारी कधीही तपासणी करू शकतात।
**कोण तपास करू शकतात?**
• दारूबंदी विभाग (Prohibition and Excise Department)
• महसूल विभाग (Revenue Department)
• पोलीस विभाग (Police Department)
लक्ष्य: शिपाई पदापेक्षा वरचे अधिकारी (शिपाईला वरचे rank असलेले)।
**तुम्हाला काय करावे लागेल?**
जर अधिकारी मागतील, तर तुमच्या झाडावरील नीरा जमा करणारी पात्रे (डबे) खाली उतरवून अधिकाऱ्यांना दाखल करावीत।
यातून अधिकारी तपास करतात की:
- नीरा शुद्ध आहे की नाही
- त्यात कोणतीही मद्यसंबंधी गोष्ट तर नाही
- licence नियम पाळले जात आहेत की नाही
**साधारण उदाहरण:**
तुम्हाला नीरा काढण्याचा परवाना आहे। एका दिवशी Collector किंवा Police Officer तुमच्या झाडांना आले आणि पात्रे पाहू दिल्यास तुम्हाला ते खाली उतरवून सादर करावीत। हे नियमांचा पालन करणे महत्वाचे आहे।
15. Registers नोंदवह्या
The name of each agent and the date of his appointment shall be communicated forthwith in writing by the licensee to the Inspector of Prohibitions and Excise having charge of the area in which the said place of sale is situated. 3Within two months of the date ofappointment of such agent, the licensee shall get the 2 [authorisation certificate] issued to such agent countersigned by the said Inspector of Prohibition and Excise and if3