1. Short title शीर्षक

Whereas the Government of Bombay considers that the rules herein after appearing should be brought into force at once:

Now, therefore, in exercise of powers conferred by clause (b), (f) and (u) of subsection (2) 143 of the Bombay Prohibition Act, 1949 (Bom. XXV of 1949), and in supersession of Government Notification in the Revenue Department, No. 10484/45 (a), dated the 28th March 1950 and No. 5888/51, dated the 1st April 1953, the Government of Bombay is pleased to make the following Rules, namely:

These Rules may be called the Bombay Foreign liquor and Rectified Spirit (Transport Fees) Rules, 1954.
They shall come into force at once.

या नियमांना महाराष्ट्र भारतीय बनावटीचे विदेशी मद्य (बंधपत्राखाली वाहतूक व निर्यात) नियम, १९६८ असे म्हणता येईल.

सोपी मराठी (सरळ भाषेत स्पष्टीकरण)

थोडक्यात:
हे नियम महाराष्ट्रात विदेशी दारू (परदेशी दारू) बनावट करून त्याची वाहतूक आणि विदेशात निर्यात करण्याबाबत आहेत.

**तपशील:**

**ही नियमावली कोणाला लागू होते?**
- ज्या कंपन्या किंवा व्यक्तींना परदेशी दारू बनवायचा असेल
- त्या दारूची एक जागेहून दुसऱ्या जागेला वाहतूक करायची असेल
- किंवा विदेशात निर्यात करायचा असेल

**"बंधपत्र" म्हणजे काय?**
- बंधपत्र = एक कायदेशीर कागद/परवानगी
- यामुळे दारू एका ठिकाणाहून दुसऱ्या ठिकाणी हलवता येते
- पण याला नियमांचे पालन करावे लागते

**साधेपणे समजायचे तर:**
ज्यांना "परदेशी दारू" (विदेशी स्टाईलचा - जसे विस्की, ब्रांडी इत्यादी) घरातून बनवून बाजारात विकायचा असेल किंवा परदेशात पाठवायचा असेल, त्यांच्यासाठी हे नियम आहेत.

या नियमांमध्ये असे सांगितले आहे की:
- कसे licence घ्यायचे
- दारू कसे हलवायचा
- कोणकोणत्या कागदपत्रांची गरज आहे
- कोणकोणते नियम पाळावेत

**हे नियम १९६८ साली बनविले गेले आणि आजही लागू आहेत।**

2. Definitions व्याख्या

In these Rules, unless there is anything repugnant in the subject or context,

^"Act" means the ^{Bombay Prohibition Act 1949;}
^["rectified spirit" means rectified spirit on which
1. duty leviable under the Indian Tariff Act, 1934, or the Sea Customs Act, 1878, or
2. ^{the excise or countervailing duty under the Act has been paid includes absolute alcohol on which such duty has been paid,}]
^[the expressions "foreign liquor", "spirits", "wines", "fermented liquors" and "mild liquor" shall have the meanings respectively assigned to them in the Bombay Foreign Liquor Rules, 1953.^]

या नियमांमध्ये, विषय किंवा संदर्भात विसंगत असे काही नसल्यास,—

फुट नोट: ^"Act" ^{Bombay Prohibition Act 1949;} ^[ ^{the excise or countervailing duty under the Act has been paid includes absolute alcohol on which such duty has been paid,} ^[ ^]

सोपी मराठी (सरळ भाषेत स्पष्टीकरण)

थोडक्यात: Rule 2 हा नियमांमध्ये वापरलेल्या महत्त्वाच्या शब्दांची व्याख्या करतो.

---

**विस्तृत समजावून सांगणे:**

या नियमांमध्ये असणारे शब्द समजून घेण्यासाठी ही व्याख्या दिली गेली आहे. प्रत्येक शब्दाचा अर्थ काय आहे ते पाहू:

**(a) अधिनियम** — मुंबई दारूबंदी अधिनियम, १९४९ या मुख्य कायद्याचा संदर्भ.

**(b) बंधपत्र गोदाम (bonded warehouse)** — राज्य शासनाने विशेषतः मंजूर केलेला एक गोदाम किंवा मद्यनिर्मिती केंद्राचा हिस्सा. यथिले दारू अस्थायीतः storage साठवली जाते आणि नियंत्रणाखाली ठेवली जाते.

**(c) सीमाशुल्क अधिकारी** — customs station चा प्रभारी अधिकारी जो दारूच्या आयात-निर्यात पर्यवेक्षणे करतो.

**(d) सीमाशुल्क केंद्र** — सीमाशुल्क अधिनियम, १९६२ नुसार परिभाषित केंद्र (सरलीकृत: वो स्थान जेथे customs नियंत्रण होते).

**(e) नमुना (Form)** — या नियमांच्या शेवटी जोडलेले application/document template.

**(f) भारतीय बनावटीचे विदेशी मद्य** — देशातच बनवलेले दारू जे सरकारी अधिसूचनेद्वारे "विदेशी मद्य" मानले जाते. पण औषधी सिरप किंवा तेल (ज्यामध्ये दारू आहे) यात समावेश नाहीत.

**(g) निर्यात स्थान** — एका राज्यातील bonded warehouse ज्यातून दारू दुसऱ्या राज्यात पाठवले जाते.

**(h) वाहतूक स्थान** — समान राज्यामध्ये bonded warehouse ज्यातून दारू त्याच राज्यातील सीमाशुल्क केंद्रावर हलविले जाते.

3. Transporter or exporter to apply for pass वाहतूकदार किंवा निर्यातदार पाससाठी अर्ज करणे

No rectified spirit or foreign liquor

(a) brought into any Port or Land Customs Station in the State of Bombay;
(b) brought to the boundary of the State of Bombay for import into any port of the State of Bombay from any other part of India; or
(c) manufactured or stored at any distillery, brewery, bonded warehouse, bonded laboratory, bonded spirit factory, bonded manufactory, in the State of Bombay;

shall be transported from such Port, Land Customs Station, boundary, Distillery, brewery, bonded warehouse, bonded laboratory, bonded spirit factory, or bonded manufactory, as the case may be to the transporter's premises in the State of Bombay, except under a pass granted by an officer authorised under section 28 of the said Act.

वाहतूक स्थानापासून (यापुढे वाहतूकदार म्हणून संदर्भित) राज्यातील सीमाशुल्क केंद्रापर्यंत बंधपत्राखाली वाहतूक करू इच्छिणारी किंवा निर्यात स्थानापासून (यापुढे निर्यातदार म्हणून संदर्भित) भारतातील इतर कोणत्याही राज्यातील सीमाशुल्क केंद्रावर समुद्रमार्गे, भूमार्गे किंवा हवाई मार्गे कोणत्याही परदेशात पाठविण्यासाठी भारतीय बनावटीचे विदेशी मद्य बंधपत्राखाली निर्यात करू इच्छिणारी कोणतीही व्यक्ती, यथास्थिती, वाहतूक स्थान किंवा निर्यात स्थानाच्या जिल्हाधिकाऱ्यांकडे बंधपत्राखाली वाहतूक पास किंवा बंधपत्राखाली निर्यात पाससाठी अर्ज करेल.

सोपी मराठी (सरळ भाषेत स्पष्टीकरण)

थोडक्यात:
दारू वाहून नेणारे किंवा विदेशात पाठवणारे लोकांना Collector कडे permit मिळवावे लागतो.

---

विस्तृत समजावणी:

**कोणना अर्ज करावा लागतो?**
• जर तुम्ही भारतीय बनावटीची दारू एका जागेवरून दुसरी जागेवर वाहून निघाले तर तुम्हाला "transport-in-bond pass" (वाहतूक पास) मिळवावा लागतो.
• जर तुम्ही भारतीय बनावटीची दारू विदेशात पाठवू इच्छिताय तर तुम्हाला "export-in-bond pass" (निर्यात पास) मिळवावा लागतो.

**कुणच्याकडे अर्ज करावा?**
• आपल्या जिल्ह्याच्या Collector कडे अर्ज करावा लागतो.
• जिथून दारू वाहून नेत आहात त्या जिल्ह्याचा Collector (वाहतूक पासासाठी).
• जिथून दारू विदेशात पाठवत आहात त्या जिल्ह्याचा Collector (निर्यात पासासाठी).

**कसे वाहून नेऊ शकता?**
• समुद्रमार्गे (जहाजाने).
• भूमार्गे (ट्रकने).
• हवाई मार्गे (विमानाने).

**मुख्य बाब:**
"Bond" म्हणजे सरकारच्या नियमांचे पालन करण्याचा वचन. तुम्हाला लिहून द्यावे लागतो की "मी यापैकी वाहून नेणारी दारू सरकारच्या नियमांनुसार योग्य जागेवर पोहोचवीन."

सोप्या भाषेत: **दारू वाहून नेण्यासाठी किंवा पाठविण्यासाठी पहिल्यांदा Collector कडे परवानगी मागावी लागते.**

4. Particulars of application अर्जाचे तपशील

The pass referred to in rule 3 shall not^, ^{[except as otherwise provided for in rule 5]} be granted unless (i) transport fee, and (ii) special fee at the following rates are paid to Government by the transporter in addition to any Custom or Excise duties leviable thereon.

4 [(1) Rates of transport fee— Subs. by G.N. of 14-07-1962

^{(a) When the liquor to be transported is in bottles}
1. ^{(i) Rs. 2.00 per litre of spirits,}
2. (ii) 60 Paise per proof litre of alcohol contents in rectified spirit.
3. (iii) 25 Paise per litre of wines,
4. (iv) ^{25 Paise per litre} ^{(of fermented liquors and mild liquors)}