Maharashtra Excise Manual
Page 665 of 1109

1. Short Title शीर्षक

1. Short Title शीर्षक

[Serule 17(2) and 17(3)]

सोपी मराठी (सरळ भाषेत स्पष्टीकरण)
थोडक्यात: हे नियम महाराष्ट्रात बिअर आणि वाइन बनवण्याचे नियम आहेत.

---

**विस्तारात:**

• या नियमांचे नाव "महाराष्ट्र बिअर व वाइन उत्पादन नियम, १९६६" आहे.

• याचा अर्थ असा की महाराष्ट्रात बिअर आणि वाइन कसे बनवायचे, कोण बनवू शकतो, कोणती परवानगी लागते, कोणते नियम पाळावेत — हे सब काही या नियमांमध्ये लिहिलेले आहे.

• हे नियम १९६६ सालापासून लागू आहेत.

• जर तुम्हाला बिअर किंवा वाइन बनवायचे असेल, तर तुम्हाला या नियमांचे पालन करावे लागेल — मतलब licence घेणे, परवानगी मिळवणे, सरकारला कर भरणे वगैरे.

---

**सोपा उदाहरण:**
जर एखादी कंपनी महाराष्ट्रात बिअर किंवा वाइन बनवू पाहते, तर त्याला या १९६६ च्या नियमांचे पालन करायचे आहे.

2. Definitions व्याख्या

Month and date (1) Batch No. (2) Variety of liquor (3) Opening Balance In vats of other vessels lines (4) Quantity Quantity of potable liquor received from manufacturing room
Strength (12) Variety of liquor (12) Strength (13) Batch No. of Register P. L. VI (15) Quantity in litres (14) Strength (13) Variety of liquor (12) Batch No. (16) Variety of liquor (17) Quantity in litres (18) Strength (13) Page No. of Register P. L. VI (20) No. of bottles (7) 180 ml. (6) 375 ml. (5) 750 ml. (4) No. of bottles (8) (9) (10)

1[and how is it proposed to finance it.]1

सोपी मराठी (सरळ भाषेत स्पष्टीकरण)
थोडक्यात:
Rule 2 हा नियमांमधील मुख्य शब्दांचे अर्थ समजावून देणारा नियम आहे — जेणेकरून कोणालाही गोंधळ न होता सर्वजण एकच अर्थ समजू शकतील.

---

विस्तृत व्याख्या:

**मुख्य शब्दांचे अर्थ:**

• **Act** = मुंबई दारूबंदी अधिनियम, १९४९ (हा मूळ कायदा)

• **Beer** = माल्ट किंवा धान्य (गव्हार, जवार वगैरे) मधून बनवलेले पेय, त्यात हॉप्स (एक विशेष वनस्पती) मिसळून — उदा., एल, पोर्टर, स्टाउट

• **Wine** = द्राक्षे, फळे, फुले, केळी किंवा बीट मूळापासून बनवलेले पेय (किण्वन प्रक्रियेद्वारे), ३०-४२% अल्कोहल असणारे

• **Bottling** = बनलेली बिअर/वाइन बाटल्या, बंड किंवा केगमध्ये भरणे आणि पुन्हा भरणे

• **Brewery** = जेथे बिअर बनविली जाते, साठविली जाते आणि पाठविली जाते — ते संपूर्ण स्थान

• **Manufactory** = जेथे वाइन बनविली जाते, साठविली जाते आणि पाठविली जाते

• **Licence** = नियमांतर्गत दिलेला परवाना

• **Licensee** = जो व्यक्ती परवाना धारण करतो

**तांत्रिक शब्द (Equipments):**

• **Copper** = पाणी उकळण्यासाठी वापरलेले भांडे

• **Fermenting vessel** = किण्वन होणारे पात्र (जेथे यीस्ट काम करते)

• **Hopback** = हॉप्स काढून टाकण्यासाठी पात्र

• **Mashtun** = माल्ट/धान्य संपवण्याचे पात्र

**नवीन प्रकारच्या Breweries/Wineries:**

• **Microbrewery** = २-५ लाख लिटर/वर्ष क्षमतेचा लहान ब्रुअरी, केवळ ५ लिटर किंवा त्यापेक्षा अधिक पॅकेजमध्ये विक्रय

• **Restaurant-brewery** = रेस्तरांच्या बाजूला किंवा त्यामध्येच बनवलेली बिअर, ऑन-साईट (बिना बाटल्यांमध्ये) किंवा अन्य परवानाधारकांना पॅकेज स्वरूपात विक्रय

• **Craft wine** = फळे/फुले/केळी/तांदूळापासून, शर्करा/दूड न मिसळता, कृत्रिम स्वाद न देता बनलेली वाइन

• **Mead wine** = मध (honey) किणवून बनवलेली वाइन, मसाले/फळे मिळून

---

**सारांश:**
या नियमातून तुम्हाला बिअर, वाइन, brewery, manufactory, licence आणि सोबतच नवीन प्रकारच्या छोट्या उत्पादन केंद्रांचा अर्थ समजतो.