1[The issues of spirit shall be weighed appropriately on the electronic weighments and]1, the particulars of weighment shall be entered in a register in Appendix C to this licence which shall be maintained by the licensee and the Distillery Officer.
(7) The supply of spirit made from the distillery for purposes shown in clauses (1), (2) and (3) of the issues of spirit under bond referred to in clause, (5) shall be governed by (l)the Bombay Rectified Spirit Rules, 1951, (2) the Bombay Rectified Spirit (Transport in Bond) Rules, 1951 and (3) the Medicinal and Toilet Preparations (Excise Duties) Rules, 1956, as the case may be.
20. Removal of potable liquor मद्यनिर्माणी मधून मद्य बाहेर काढणे
The licensee shall issue spirit from the distillery by the units of recognised commercial measures of litres and millilitres, duly verified and stamped under the provisions of the Bombay Weights and Measures (Enforcement) Rules, 1958.
21. Collection of duty उत्पादन शुल्क वसुली
If the Commissioner considers that any losses of spirit in excess of the limits permitted by him are not satisfactorily explained by the licensee, the licensee shall pay excise duty on such losses at such rate as may, for the time being, be in force: Provided that, no such duty shall be payable on the quantity of spirit lost which the Commissioner may, from time to time, allow to be written off.
विहित दरानुसार कोणत्याही सेवनयोग्य मद्याला मद्यनिर्माणी मधून काढून नेण्याची अनुज्ञा देण्यापूर्वी शुल्क आणि शुल्क, असल्यास, याची योग्य वसुली करण्यासाठी मद्यनिर्माणी अधिकारी जबाबदार असेल, निर्यात किंवा बंधपत्राखाली काढून नेण्याच्या बाबतीत वगळता.
विस्तृत समजावणी:
• **Duty वसुली कोण करते?**
Factory मधील अधिकारी (Manufactory Officer) ला दारूची duty आणि शुल्क वसूल करायचे जबाबदारी आहे.
• **कधी भरावे लागते?**
जेव्हा दारू factory मधून बाहेर काढायचा असेल, तेव्हा दारू निघण्यापूर्वीच सरकारकडे सर्व शुल्क भरायचे लागते.
• **किती भरावे?**
जे दर सरकार ठरवून दिले आहे, त्या दरानुसार भरावे लागते — उदा., प्रती लिटर ₹50, ₹100 वगैरे.
• **कोणत्या परिस्थितीत अपवाद आहे?**
दोन बाबतींत duty न भरता दारू बाहेर काढता येते:
- जर दारू export करायचा असेल (दुसऱ्या देशाला भेजायचा)
- जर बंधपत्र (Bond) अंतर्गत हलवायचा असेल (म्हणजे थोडक्यात कर्ज देण्याच्या शर्तीवर)
• **मुख्य उद्देश**
सरकार हा नियम बनवून दारूचे शुल्क पेमेंट का तपासते याचा हेतू आहे — याने सरकारला कर मिळतो आणि अनिर्यात दारूची काळजी राहते.
**सोप्या भाषेत:** Factory officer म्हणून तुम्हाला दारू निकालण्यापूर्वी सरकारची रक्कम भरायच आहे — export किंवा bond removal वगळता!
22. Supervision पर्यवेक्षण
- 2Except with the written permission of the Commissioner, the licensee shall not use in the manufacture of spirit any article other than molasses/mhowra flowers/other fermentative base.2
- The licensee shall keep in Appendix D a daily account of the molasses or mhowra flowers or of both or any other article received by him and permitted to be used as base for the manufacture of spirit, and submit a monthly extract thereof to the Distillery Officer by the third of the month next following.
- The licensee shall also keep such accounts and registers of the operation at the distillery and furnish such returns as may be prescribed by the State Government in this behalf.
- The accounts shall be produced for inspection whenever required by the Commissioner or any Prohibition Officer empowered by him in this behalf.
23. Authority of persons authorised by Licensee परवानाधारकाने अधिकृत केलेल्या व्यक्तींचे अधिकार
The licensee shall send to the Commissioner not later than the third day of each month an account of the spirit for the previous month in such form as may be prescribed by the State Government from time to time. The licensee shall also furnish information regarding the exercise of the privilege granted by this licence in such form as may, from time to time, be prescribed by the State Government.
24. Instruction to be issued on supplementary matters आनुषंगिक बाबींवर निर्देश जारी करणे
The licensee shall maintain Daily Run Reports in accordance with the proforma set out in Parts A to D in Section II of Appendix E to this licence, or in any other suitable or convenient form, in order to check the efficiency data maintained in Part E under Section II aforesaid from the date the report is so maintained, and prepare efficiency data in accordance with Part E or in such other manner as may, from time to time, be prescribed. He shall submit, every month, by the 7th instant of the month following the month to which it relates, a copy of the efficiency data to the Industries Commissioner, Maharashtra State, or any officer nominated by him in this behalf. The licensee shall furnish every information regarding his distillery and maintain such records as the Industries Commissioner, Maharashtra State, or any officer nominated by him may consider necessary for the technical control over the working of the distilleries.
दारूबंदी आणि उत्पादन शुल्क आयुक्त, महाराष्ट्र राज्य, मुंबई, या नियमांतून उद्भवणाऱ्या कोणत्याही पूरक बाबींसाठी लेखी सूचना जारी करू शकतात.
Commissioner of Prohibition and Excise हा नियमांचे पालन करताना अतिरिक्त सूचना जारी करू शकतात.
---
विस्तारित समजावणी:
• **कोण करते हे?** - महाराष्ट्र राज्याचे Prohibition आणि Excise Commission हे लेखी सूचना (written instructions) जारी करू शकतात.
• **कशासाठी?** - या नियमांचे पालन करताना जर कोणत्या नवीन किंवा अतिरिक्त बाबीचा सामना करावा लागला, तर त्यांसाठी सूचना देऊ शकतात.
• **उदा., जर असे होऊ शकते:** - दारू तयार करण्याच्या प्रक्रियेतून कोणती नवीन समस्या आली किंवा नियमांचे पालन करताना कोणता संदेह होऊ लागला, तर Commissioner ते सोडवण्यासाठी आधिकृत सूचना देऊ शकतात.
• **यांचा उद्देश** - नियमांचे सुचारू पालन होणे आणि सर्वांना स्पष्ट निर्देश देणे हा उद्देश आहे.
• **महत्वाचे:** - ही सूचना नियमांचे विस्तार आहेत, पण मूळ नियमाविरुद्ध जाऊ शकत नाहीत. ती शुद्धता, सुरक्षा, कर वसूली आणि राज्याच्या नियमांनुसार असावी.
---
मतलब, Commissioner ज्याला दारू बनवणे, विक्रय करणे इत्यादीचे परवाने देतात, तो अडचणीचे प्रश्न सोडवण्यासाठी अतिरिक्त सूचना देऊ शकतात.
25. Delegation of powers अधिकाराचे प्रत्यायोजन
The licensee shall follow the instructions given in the Schedule appended to this licence with a view to obviating the occurrence of accidents at the distillery and its attached warehouses.
राज्य शासन लेखी आदेशाद्वारे या नियमांच्या तरतुदींखालील आपले सर्व किंवा कोणतेही अधिकार आयुक्तांना प्रत्यायोजित करू शकते.
---
**विस्तृत समजावून साहित्य:**
• **काय म्हणतो हा नियम?**
राज्य शासनकडे या नियमांनुसार बरेच अधिकार आहेत. त्या सर्व किंवा काही अधिकार तो Commissioner यांना देऊ शकतो.
उदा., दारू बनवण्याचे licence देणे, नियम तोडणाऱ्यांना दंड देणे, दारू गोदामांचे निरीक्षण करणे - हे सब्बे काम Commissioner करू शकतात.
• **कसे देतात?**
हे अधिकार देताना राज्य शासनला लेखी आदेश (written order) निकालना करावा लागतो.
फक्त बोलून सांगणे काफी नाही - एक अधिकृत कागद असावा.
• **का करतात हे?**
Commissioner हा राज्य सरकारचा प्रतिनिधी आहे. त्याला अधिकार देऊन काम अधिक जलद आणि कार्यक्षमतेने होतो.
संपूर्ण महाराष्ट्रातील दारू बनवण्याचा कारोबार पाहणे शासनाला एकट्याने मुश्कील असते.
• **महत्वाचे बिंदू:**
- Commissioner यांना दिलेले अधिकार कायदेशीर आहेत
- Commissioner त्या अधिकाराचा दुरुपयोग करू शकत नाहीत
- राज्य शासन कधीही हे अधिकार परत घेऊ शकते
---
**साधारण उदाहरण:**
जसे तुमचे वडील तुम्हाला घराचे काम पहा करायला सांगतात, त्याचप्रमाणे राज्य शासन Commissioner यांना "तू दारूचे नियम पाहून रख" असे सांगतो.