9. Sale and export.
The licensee shall not sell rectified spirit to any person outside the State of Maharashtra except with the permission of the Collector. No such sale shall be effected unless the licensee is satisfied that the export of rectified spirit is covered by a valid export pass.
परवानाधारक त्याच्या परवान्यात निर्दिष्ट केलेल्या ठिकाणी आणि त्याच्या स्वतःच्या उपस्थितीत किंवा त्याने लेखी अधिकृत केलेल्या इतर कोणत्याही व्यक्तीच्या उपस्थितीत वगळता शुद्ध मद्यार्क वापरणार नाही.
---
**सोप्या भाषेत:**
• तुम्हाला जर rectified spirit वापरण्याचा licence आहे, तर तुम्ही फक्त त्या licence मध्ये लिहिलेल्या ठिकाणी (shop, warehouse इत्यादी) तेच वापरू शकतात.
उदा., तुमचा licence "मुंबई" साठी आहे, तर तुम्ही पुणे किंवा नाशिक मध्ये वापरू शकत नाही.
• तुम्ही किंवा तुमचे लेखी अनुमती मिळालेले दुसरे व्यक्ति (जसे तुमचे कर्मचारी) — दोघेही त्या वेळी उपस्थित असले पाहिजेत.
उदा., जर तुमचा कर्मचारी गोदामात काम करत असेल, तर तुमनी त्याला लेखी (written) अनुमती देणे गरजेचे आहे.
• **विशेष नियम:** जर तुमचा licence "Form R.S.I" असेल, तर तुम्ही संपूर्ण महाराष्ट्र राज्यात कोठेही rectified spirit वापरू शकतात.
उदा., Form R.S.I licence असल्यास तुम्ही मुंबई, पुणे, नागपूर — कुठेही वापरू शकता.
---
**मूल मनियम:** अधिकृत ठिकाण + तुमची किंवा अनुमतीप्राप्त व्यक्तीची उपस्थिती = नियम पालन.
10. Consumption of spirit not allowed at licence premises परवान्याच्या जागेवर स्पिरिटचे सेवन करण्यास परवानगी नाही
The price at which the licensee shall sell rectified spirit shall not exceed the ceiling price fixed by Government from time to time.
परवानाधारक परवान्याअंतर्गत त्याच्याकडे असलेला कोणताही शुद्ध मद्यार्क सेवन करणार नाही किंवा सेवन करण्याची परवानगी देणार नाही.
विस्तारित समजावून:
• **licence धारकाला (मालिकाला) वर्जन:**
जर तुमच्याकडे rectified spirit चा licence आहे, तर तुम्ही स्वतः त्या दारूचे सेवन करू शकत नाही.
• **कर्मचार्यांना वर्जन:**
तुमच्या दुकान/गोदाम/shop मध्ये काम करणार्यांनीही त्या जागेवर दारू पिऊ शकत नाही.
उदा., तुमचा मजूर किंवा assistant हे परिसरात बसून दारू पिऊ शकत नाही.
• **तिसर्यांना परवानगी देणे असे का वर्जन आहे?**
नियम हा आहे की licence premises (परवान्याची नोंद असलेली जागा) ही व्यावसायिक जागा आहे.
येथे सेवन करणे मানले जाते शराबीपणा आणि कायद्याचे उल्लंघन.
• **काय होऊ शकते केल्यास?**
जर तुमच्या परिसरात कोणी दारू पीत आढळले, तर:
- तुमचा licence रद्द होऊ शकतो
- दंड भरावा लागू शकतो
- कायदेशीर कारवाई होऊ शकती
**साधारण भाषेत:** तुमचा licence व्यापार करण्याच्या हेतूने आहे, वापर करण्याच्या नाहीच. परिसरात शुद्धता आणि नियमितता राखणे जरूरी आहे.
11. Deleted
No rectified spirit shall be racked bottled, blended or reduced by the licensee except in accordance with the provisions of the Act and the rules, regulations and orders made there under.
---
**विस्तृत अर्थ:**
• **Rule 11 हटवून दिला गेला** — म्हणजे The Bombay Rectified Spirit Rules, 1951 मधील Rule 11 आता लागू नाही.
• **याचा अर्थ:** जे कुणी आधी या नियमाचे पालन करत होते, त्यांना आता यामुळे काही बदल किंवा नियम अनुसरण करण्यात आणखी बदल झाला असेल.
• **हे साधारणत कधी होते?** कायद्यातील काही नियम कालांतराने जुने पडतात किंवा त्यांची जागा नवीन नियम घेतात, तेव्हा असे नियम रद्द केले जातात.
• **तुम्हाला काय करायचे?** जर तुम्ही rectified spirit (आसुटी) व्यवसायात असाल, तर हा नियम गणेत मारून नवीन किंवा सध्याच्या नियमांचा पालन करा.
---
**साधे शब्दांत:** हा Rule 11 आता नाहीच असे समजा — त्याचे कोणतेही कायदेशीर महत्व उरले नाही.
12. Manner of using Rectified Spirit शुध्द मद्यार्क वापरण्याची पद्धत
The licensee shall not adulterate or in any manner cause to deteriorate any rectified spirit or receive or keep on the licensed premises or warehouse or sell rectified spirit which is or has been adulterated or which has deteriorated.
13. Use of Rectified Spirit for education and scientific purpose शिक्षण आणि वैज्ञानिक हेतूसाठी शुध्द मद्यार्कचा वापर
The licensee shall not without the permission in writing of the Collector have directly or indirectly any share, or interest in the Vend of country spirit or any other intoxicant nor shall he employ any person who holds such interest.
कोणताही परवानाधारक शिक्षण संचालक किंवा शैक्षणिक निरीक्षक किंवा इतर कोणत्याही विभागीय अधिकाऱ्याच्या शिफारशीशिवाय शैक्षणिक किंवा वैज्ञानिक उद्देशांसाठी शुद्ध मद्यार्क वापरणार नाही.
विस्तृत समजावणी:
**कोण वापरू शकतो?**
- ज्यांच्याकडे शुद्ध मद्यार्क वापरण्याचा licence आहे असे licensee
**कसा वापरू शकतो?**
- फक्त शिक्षण किंवा वैज्ञानिक संशोधनासाठी
उदा., महाविद्यालयात रसायनशास्त्र प्रयोगशाळेत किंवा संशोधन केंद्रात
**परवानगी कोणकडून घ्यावी?**
खालील अधिकाऱ्यांपैकी कोणीतरी शिफारश दिली पाहिजे:
• शिक्षण संचालक (Director of Public Instruction)
• शैक्षणिक निरीक्षक (Educational Inspector)
• किंवा कोणताही विभागीय प्रमुख ज्याला शिक्षण संचालकांनी मंजूरी दिली असेल
**उदाहरण:**
जर तुमच्या कॉलेजला रसायनशास्त्र विभागात प्रयोग करायचे असतील तर तुम्हाला पहिले जिल्ह्याच्या शिक्षण विभागातून लिखित शिफारश घेऊन संबंधित collector किंवा Excise विभागाला सादर करावी लागेल। त्यानंतरच तुम्हाला परवानगी मिळेल।
**मूळ मतलब:**
शुद्ध मद्यार्क खूप धोकादायक असल्यामुळे शिक्षण-विज्ञान उद्देशांसाठीही यासकाळ आणि निरीक्षण करून वापरायचा असे हा नियम सांगतो।
14. Inspection of Licence परवान्याची तपासणी
The licensed premises and all rectified spirit contained there in shall at all times be open to inspection by the Collector and the Prohibition and Excise Officers empowered under section 122 of the Act and in Greater Bombay also by the Commissioner of Police, Bombay, and elsewhere also by the District Superintendents of Police.
The licensee shall, when called upon by any Prohibition and Excise Officer not below the rank of a Sub-Inspector, give an explanation in writing regarding any irregularity detected at his licensed premises and shall furnish information regarding the management of the said premises and shall answer all reasonable questions to the best of his knowledge and belief. He shall also, on demand, allow the Inspecting Officer to take without payment, samples of 350 mililitres of rectified spirit for analysis.
The licensee shall keep a visit book paged and stamped with the seal of the Collector in which visiting officers may record remarks when inspecting the licensed premises. The licensee shall, on the termination of the period of his licence deliver up the visit book, the accounts and the licence to the local Prohibition and Excise Inspector or Sub-Inspector.
R.S.I किंवा R.S.II नमुन्यात परवाना धारण करणाऱ्या परवानाधारकाची परिसर, त्यात ठेवलेला शुद्ध मद्यार्क आणि परवाना जिल्हाधिकारी किंवा कोणत्याही दारूबंदी आणि उत्पादन शुल्क अधिकाऱ्याद्वारे सर्व वेळी तपासणीसाठी खुले असतील.
विस्तृत माहिती:
**कोण तपासणी करू शकतो?**
• Collector (जिल्हाधिकारी)
• Prohibition आणि Excise विभागाचे अधिकारी
• Police Sub-Inspector किंवा त्यांपेक्षा मोठ्या रँकचे अधिकारी
• कोणतेही अन्य सरकारी अधिकारी जिल्हाधिकारी किंवा Superintendent of Prohibition and Excise यांनी नियुक्त केले तर
**काय तपासता येतं?**
• तुमची दुकान/warehouse आणि संपूर्ण परिसर
• त्या परिसरात ठेवलेली सर्व शुद्ध दारू (rectified spirit)
• तुमचा licence (परवाना)
**कधी तपासणी होऊ शकते?**
• कधीही — दिवसभर किंवा रातभर कोणत्याही वेळी
**तुमचा दायित्व:**
• तपासणीसाठी तुम्हाला सर्व दरवाजे खुले करावे लागतील
• सर्व मागितलेली माहिती आणि दस्तऐवज दाखवावे लागतील
• अधिकार्यांना सहकार्य करावे लागेल
उदा., जर Collector तुमच्या shop ला येतील आणि दारूची गुणवत्ता आणि परिमाण तपासू इच्छित असतील तर तुम्हाला नकार दिता येत नाही.
**मुख्य बाब:** हा नियम शुद्धता, कायदे अनुसार व्यवसाय आणि नियंत्रण सुनिश्चित करायचा आहे.
15. Registers to be maintained नोंदी ठेवल्या पाहिजेत
The licensee shall comply promptly with all lawful orders and directions issued from time to time under the Act and the rules, regulations and orders made there under by the Prohibition and Excise Officer not lower in rank than a Sub-Inspector.
R.S.II नमुन्यात परवाना धारण करणारा परवानाधारक, जर तो नोंदणीकृत वैद्यकीय व्यावसायिक नसेल तर:- (अ) त्याच्या परवानाधारक परिसरात जिल्हाधिकाऱ्यांच्या शिक्क्याने पृष्ठांकित आणि मुद्रांकित भेट पुस्तक ठेवेल...
Rectified Spirit (शुद्ध दारू) विकणाऱ्या व्यक्तीला (जर डॉक्टर नसेल तर) दुकानात एक "भेट पुस्तक" आणि "खाते-बही" ठेवावी लागते, जिथे सरकारी अधिकारी तपासणी करताना नोंदी घेतात.
विस्तृत समजावणी:
**Rule 15 म्हणजे काय?**
Bombay Rectified Spirit Rules मध्ये Rule 15 असे सांगते की - दारूचा licence असणाऱ्या दुकानदारांना (ज्यांची Form R.S.II मध्ये परवाना आहे) काही नोंदी ठेवल्या पाहिजेत.
**कोणच्या लागू होते?**
- ज्यांना Rectified Spirit (शुद्ध दारू) विकण्याचा licence आहे
- पण जर असे व्यक्ती **डॉक्टर नसेल**, तर या नियमांचे पालन करावे लागते
**काय काय ठेवावे लागते?**
**(अ) Visit Book (भेट पुस्तक):**
- दुकानात एक **पृष्ठांकित (numbered) पुस्तक** ठेवावी लागते
- ही पुस्तक Collector किंवा Tahsildar किंवा Mahalkari यांच्या शिक्क्याने (seal) मुद्रांकित असावी
- जेव्हा सरकारी अधिकारी तपास करायला येतील, तेव्हा ते या पुस्तकात आपले विचार लिहून जाऊ शकतात
- उदा., "दुकान स्वच्छ आहे" किंवा "स्टॉक योग्य आहे" असे लिहिले जाते
**(ब) Accounts (खाते-बही):**
- दुकानदारांना **Form R.S.II-A** मध्ये खाते-बही ठेवावी लागते
- साथीच **Form R.S.II-B** मध्ये रिटर्न (अहवाल) सरकारला सादर करावा लागते
- पण अगर तुमच्या कडे आधीच **Medicinal and Toilet Preparations (Excise Duties) Rules, 1956** खाली खाते आहेत, तर नवे ठेवण्याची गरज नाही
**सोप्या शब्दांत:** तुमच्या दारूच्या दुकानात सरकारी तपास होण्यासाठी एक पुस्तक आणि खाते-बही होणे आवश्यक आहे.
16. Undertaking हमी
It shall be entirely within the discretion of the Collector, to permit or not the assignee of the holder in case of sale or transfer, or the heir or legal representative of the holder of the licence, in case of death, to have the benefit of the licence for the unexpired portion of the term for which it has been granted.
Granted this ______________________ day of ______________________ 19 ____.
Place ______________________
Seal of the Collector
Collector ______________________