(c) situated within a distance of 75 metres from any educational institution; students' hostel run or recognised by the Social Welfare Department or attached to an educational institution, public or private maternity home, public hospital, religious institution, colony of labourers or of Harijans; and
(d) situated within a distance of 200 metres from any Maharashtra State Road Transport Corporation, Bus Stand or Station or Depot and visible from the entrance of which is facing, such Bus Stand or Station or Depot.
6. Prohibition of shift licensed shop to any other place परवानाप्राप्त दुकान इतर कोणत्याही ठिकाणी स्थानांतरण करण्यास मनाई
जिल्हाधिकाऱ्यांच्या पूर्वमान्यतेशिवाय परवानाधारक परवानाप्राप्त दुकान इतर कोणत्याही ठिकाणी स्थानांतरित करणार नाही.
**विस्तार:**
• **परवानाधारक म्हणजे कोण?** जिल्ह्यातील tribal area मध्ये दारूची दुकान चालवण्याचा परवाना ज्या व्यक्तीला मिळालेला आहे, त्याला परवानाधारक म्हणतात.
• **दुकान हलवायला मनाई?** परवानाधारकाला दिलेल्या परवान्यात ज्या specific ठिकाणी दुकान चालवायचा आहे, ती बदलू शकत नाही. दुकान दुसऱ्या ठिकाणी हलवणे हा मनाई आहे.
• **अपवाद काय आहे?** एकच मार्ग आहे — Collector यांच्याकडे लिखित application द्या आणि त्यांची मान्यता घ्या. तरच दुकान दुसऱ्या ठिकाणी हलवता येते.
• **उदाहरण:** समजा तुम्हाला नाशिक जिल्ह्यातील एका गावात दारूची दुकान चालवायचा परवाना आहे. आता तुम्हाला दुकान दुसऱ्या गावात हलवायचे आहे तर पहिले Collector यांच्याकडे अर्ज करावा लागेल. त्यांना मंजूरी दिल्यानंतरच तुम्ही दुकान हलवू शकता.
• **नियम पाळनात अपयश:** जर तुम्ही Collector ना विचारता दुकान हलवली तर परवाना रद्द होऊ शकतो आणि दंडही लागू शकतो.
**सरल भाषेत:** दुकान हलवायचे असेल तर Collector यांची लिखित परवानगी अपरिहार्य आहे.
7. Closure of shops दुकान बंद असण्याचे दिवस
प्रत्येक परवानाप्राप्त दुकान दरवर्षी ऑक्टोबर महिन्याच्या २ तारखेस, आणि ज्या दिवशी किंवा दिवसांना कोणतेही मतदान होते त्या दिवशी आणि अशा मतदानाच्या दिवसाच्या आधी लगेचच दोन दिवस जेव्हा लोकसभा किंवा संसद किंवा राज्याच्या विधानसभेच्या किंवा ज्या मतदारसंघात असे दुकान स्थित आहे त्या मतदारसंघातील कोणत्याही स्थानिक प्राधिकरणाच्या सार्वत्रिक निवडणुका किंवा पोटनिवडणुका होतात त्या दिवशी आणि अशा विशेष प्रसंगी आणि अशा क्षेत्रांमध्ये बंद राहील, जसे राज्य शासन किंवा जिल्हाधिकारी या संबंधात अशा क्षेत्रात प्रसारित होणाऱ्या कोणत्याही स्थानिक वृत्तपत्रात किमान सात दिवसांची नोटीस देऊन विनिर्दिष्ट करतील, आणि अशा सर्व प्रकरणांमध्ये, परवानाधारक कोणत्याही भरपाईस पात्र असणार नाही.
विस्तारित समजावणी:
**कोणते दिवस बंद असावेत लागतात:**
• **२ ऑक्टोबर हर साल** - हा दिवस सर्व toddy shops बंद असणे अनिवार्य आहे।
• **निवडणुकीच्या दिवसी** - जेव्हा लोकसभा, संसद, विधानसभा किंवा पंचायत/नगरपालिकेची निवडणूक होत असेल तेव्हा दुकान बंद राहावे लागतात।
• **निवडणुकीच्या आधीचे २ दिवस** - मतदानाच्या दिवसाच्या आधी लगेचच २ दिवस हे shop बंद असावेत।
उदा., जर २० ऑक्टोबरला मतदान होणार असेल तर १८, १९ आणि २० - हे तीन दिवस बंद!
• **विशेष प्रसंगी** - State Government किंवा Collector आणखी विशेष दिवस बंद करण्याचे सांगू शकतात।
**नोटीस देणे अनिवार्य:**
बंद करायच्या दिवसांची **किमान ७ दिवसांची नोटीस** लोकल वृत्तपत्रात देणे आवश्यक आहे।
**दुकानदारांना मिळणार नाही:**
बंद असल्यामुळे जर दुकानदाराला नुकसान होत असेल तरी तो कोणताही भरपाई मिळणार नाही। राज्य शासन किंवा Collector यांचा हा आदेश असेल तर दुकानदार असंतुष्ट असूनही काहीही करू शकत नाही।
8. Power of Collector to close down licensed shop, etc. in public interest सार्वजनिक हितासाठी परवानाप्राप्त दुकान इ. बंद करण्याचा जिल्हाधिकाऱ्यांचा अधिकार
जिल्हाधिकारी, आदेशाद्वारे परवानाधारकास सार्वजनिक हितासाठी आदेशात विनिर्दिष्ट केलेल्या कोणत्याही कालावधीसाठी त्याचे दुकान बंद करण्यास सांगू शकतात; आणि सार्वजनिक हितासाठी विक्रीची वेळही कमी करू शकतात; आणि दोन्ही बाबतीत, परवानाधारक कोणत्याही भरपाईस पात्र असणार नाही.
---
**विस्तृत समजावून:**
**Collector चे अधिकार:**
• Collector एका आदेशाने दारू दुकान संपूर्ण बंद करू शकतो — दिवस भरभर किंवा काही दिन किंवा महिने जितक्या काळसाठी हवे तितक्या काळसाठी।
उदा., जर शहरात कोणत्या गोष्टीमुळे गोंधळ होत असेल किंवा सार्वजनिक सुरक्षा धोक्यात असेल, तर Collector दारू दुकान तात्पुरते बंद करू शकतो।
• किंवा दुकान सर्वच खुले ठेवून, विक्रीची वेळ कमी करू शकतो।
उदा., सकाळ 9 ते रात्री 8 की अशाप्रकारे, आता दुकान दुपारी 12 ते रात्री 6 पर्यंतच चालू राहू शकते।
---
**दुकानदारला नुकसान भरपाई नाही:**
• जर Collector दुकान बंद करतो किंवा वेळ कमी करतो, तर दुकानदारला कोणतीही रक्कम मिळणार नाही।
• दुकानदार अर्ज करू शकत नाही, "मला नुकसान झाले, भरपाई द्या!"
• हे आदेश सार्वजनिक हितासाठी असते, म्हणून दुकानदार हे सहन करायला आहे।
---
**सोप्या भाषेत:** Collector जनता सुरक्षित व सुखी ठेवण्यासाठी कधीही दारू दुकान बंद किंवा मर्यादित करू शकतो — आणि या निर्णयात दुकानदारला कोणतीही मदत किंवा रक्कम नाही।
9. Transfer of licence परवान्याचे हस्तांतरण
परवाना मंजूर झाल्यानंतर राज्य शासन परवान्याचे एका नावावरून दुसऱ्या नावावर हस्तांतरण करण्यास किंवा कोणत्याही भागीदाराचे नाव समाविष्ट करण्यास किंवा वगळण्यास परवानगी देऊ शकते.
---
**विस्तृत समजावून:**
**हा नियम काय म्हणतो:**
राज्य शासनला अधिकार आहे की toddy shop (दारूचा लाइसन्स) मिळाल्यानंतर खालील गोष्टी करू शकते:
• **नाव बदलणे** — परवाना एका व्यक्तीच्या नावावरून दुसऱ्या व्यक्तीच्या नावावर हस्तांतरित करू शकते। उदा., जर राम भाऊ यांच्या नावावर दारूचा लाइसन्स आहे, तर राज्य शासन मंजूरी देऊ शकते की तो श्याम यांच्या नावावर झाला.
• **भागीदार जोडणे** — जर एकापेक्षा जास्त लोक व्यवसाय चालवायचा असतील, तर शासन नवे भागीदार जोडू शकते. उदा., राम भाऊ आणि श्याम यांच्या दोघांच्या नावावर एक लाइसन्स.
• **भागीदार काढणे** — जर कोणी भागीदार निघून गेला किंवा परिस्थितीमुळे त्याचे नाव वगळायचे असेल, तर शासन परवानगी देऊ शकते.
**महत्वाचे:**
हे सब बदल अपेक्षाकृत सोपे आहेत, पण शासनाची मंजूरी आवश्यक आहे — तुम्ही स्वतःहून नाव बदलू शकत नाही.
10. Trees not to be tapped unless duty is paid etc शुल्क भरल्याशिवाय ताडीचे झाड छेदू नये इ.
परवानाधारक कोणत्याही ताडी देणाऱ्या झाडाचे छेदन करणार नाही, छेदनासाठी तयारी करणार नाही किंवा ताडी काढणार नाही, जोपर्यंत —
ताडीचे झाड छेदण्यास आधी तीन गोष्टी करणे जरूरी आहे — शुल्क भरणे, परवाना मिळवणे आणि झाडे योग्यरित्या चिन्हांकित करणे.
---
विस्तृत समजावणी:
Rule 10 म्हणतेच की ताडी निर्यात करणाऱ्या (licence असलेल्या) व्यक्तीस काही शर्तींना गरज आहे:
**शर्त 1 — शुल्क भरणे:**
• तुम्हाला राज्य शासनाने ठरवलेल्या दरानुसार शुल्क (duty) भरावे लागते
• हा दर साल-साल बदलू शकतो — राज्य शासन ठरवते
• उदा., जर शासन म्हणेल की "प्रत्येक झाडासाठी ₹५००" तर तुम्हाला तेच भरावे लागेल
• शुल्क न भरल्यास तुम्ही ताडी काढू शकत नाही
**शर्त 2 — परवाना (Permit) मिळवणे:**
• Rule 17 नुसार तुम्हाला Government कडून परवाना घ्यावा लागतो
• हा परवाना असल्याशिवाय ताडी काढणे बेकायदेशीर आहे
• परवाना नियमितपणे नवीकरण करावा लागू शकतो
**शर्त 3 — झाडे चिन्हांकित करणे:**
• जी झाडे तुम्ही वापरणार आहात ते Commissioner (आयुक्त) यांच्या मंजूरीने योग्यरित्या चिन्हांकित (marked) आणि क्रमांकित (numbered) असावी
• उदा., हिरवी रंगाची खूण किंवा क्रमांक लावणे
• यामुळे Government हे ट्रॅक करू शकते की कोण कोणते झाड वापरत आहे
**सारांश:**
तीनही शर्ती पूरल्या शिवाय ताडी काढणे गैरकानूनी आहे. या नियमाचा उद्देश राज्याचा कर आकारणी करणे, अनुमती नियंत्रित करणे आणि ताडी निर्यातीवर नजर ठेवणे हे आहे.