मराठीत सारांश
# महाराष्ट्र दारूबंदी कायदा — License Fee Notification (२०१४-१५)
## थोडक्यात:
उत्पादन शुल्क विभागाने २०१४-१५ साठी सर्व प्रकारच्या दारूच्या license fee बदलले आहेत। Manufacturing, Wholesale, Retail, Hotel, Club — सर्व license ला नये fee आहेत। ही notification ३१ जानेवारी २०१४ ला जारी झाली.
---
## मुख्य बदल काय आहे?
**आधी का बदल झाला?**
- हर साल fee update होते आहे (2014-15 साठी हा नवीन fee structure आहे)
- Production capacity आणि population (Pop) नुसार fee वेगवेगळे आहेत
**कोणांना लागू होते?**
- दारू बनवणारे (distillery, brewery, winery)
- दारू विकणारे (shop owner, bar, restaurant, hotel, club)
- दारू आयात/व्यापार करणारे
---
## **A. MANUFACTURING LICENSES — दारू बनवण्याचा License**
### **Spirit (स्पिरीट) बनवणे — Form I**
- छोट्या प्रमाणात (45 लाख B.L. पर्यंत): ₹3,29,550
- मोठ्या प्रमाणात (180 लाख B.L. वर): ₹8,78,400
- *B.L. = Bulk Liters (मोठ्या प्रमाणात मापन)*
### **Potable Liquor बनवणे — Form PLL**
- 2.5 लाख cases: ₹36,53,550
- 20 लाख cases पेक्षा जास्त: ₹79,86,000
### **Beer आणि Wine बनवणे — Form BRL**
- Beer (50 लाख लिटर पर्यंत): ₹9,98,250
- Microbrewery (छोटा): ₹1,50,000
- Wine: ₹45,900
---
## **B. COUNTRY LIQUOR (कंट्री लिकर) — देशी दारू**
### **CL-I: Manufacturing (बनवणे)**
- छोटा: ₹25,95,450
- मोठा (20 लाख cases वर): ₹72,60,000
### **CL-II: Wholesale (मोठ्या प्रमाणात विक्रय)**
- 25,000 cases: ₹3,00,000
- 1 लाख cases वर: ₹9,07,500
### **CL-III: Retail (दुकान विक्रय) — Population आधारित**
| Population | Fee |
|-----------|-----|
| 5,000 पर्यंत | ₹33,000 |
| 5,000 - 10,000 | ₹54,900 |
| 10,000 - 2 लाख | ₹1,29,750 |
| 2 लाख - 10 लाख | ₹2,13,000 |
| 10 लाख वर | ₹4,28,400 |
**Sealed Bottles (बॉतल्या बंद करून घरी देणे):**
- 1 लाख population: ₹96,900
- 1 लाख - 10 लाख: ₹1,20,900
---
## **D. BEER & WINE — On-Premises (Bar/Restaurant)**
### **Form E: Beer शराबघरात**
- 1 लाख population: ₹96,900
- 20 लाख population वर: ₹3,62,550
### **Form E-2: Wine दुकान**
- 1 लाख population: ₹19,950
- 20 लाख वर: ₹74,850
---
## **E. FOREIGN LIQUOR (फॉरेन लिकर) — विदेशी दारू**
### **FL-I: Import/Trade License**
- 50,000 cases: ₹7,28,850
- 1 लाख cases वर: ₹9,98,250
### **FL-II: Vendor (दुकान)**
- 1 लाख population: ₹1,65,000
- 30 लाख population वर: ₹7,98,600
### **FL-III: Restaurant/Hotel**
| Population | Fee |
|-----------|-----|
| 50,000 | ₹90,750 |
| 1 लाख | ₹1,36,200 |
| 10 लाख | ₹4,25,250 |
| 30 लाख वर | ₹5,44,500 |
**Hotel Room Service (अतिरिक्त):**
- 3-Star Hotel: ₹3,98,850
- 4-Star Hotel: ₹6,64,500
- 5-Star Hotel: ₹10,62,900
### **FL-IV: Club License**
| Population | Normal Fee | Single-Class Club (25% discount) |
|-----------|-----------|--------|
| 1 लाख | ₹99,900 | ₹24,975 |
| 3 लाख | ₹2,73,600 | ₹68,400 |
| 10 लाख | ₹4,25,250 | ₹1,06,313 |
| 30 लाख वर | ₹6,64,500 | ₹1,66,125 |
**Temporary Club License:** ₹12,000
---
## **विशेष नियम (Special Provisions)**
### **1. Single-Class Membership Club — 25% सूट**
- Club जर फक्त एका वर्गातील सदस्यांना permit दिली तर fee 25% कमी होते
- हरवेळ Excise Commissioner कडून certificate लागेल
### **2. Cantonment Area (छावणी क्षेत्र)**
- तेथे जवळच्या Municipal/Corporation area चे fee लागू होते
### **3. Beer Endorsement (बिअर विक्रयासाठी अनुमती)**
- Sealed bottles विकण्यास: CL-III renewal fee च्या 40%
- Restaurant मध्ये: ₹40% of FL-III fee
---
## **Special Medical/Aviation Licenses (विशेष उद्देश)**
| License | Purpose | Fee |
|---------|---------|-----|
| FL-XI (Brandy/Rum) | First Aid - Ambulance, Hospital, Pilot | ₹48 |
| FL-XI (Brandy/Rum) | Medicine में prescription | ₹54 |
| FL-XIII (Champagne, Port, Tonic Wine) | Medicine में prescription | ₹12,00,000 |
---
## **Wine Licenses — विशेष**
| License | Purpose | Fee |
|---------|---------|-----|
| Form K | IMFL/Beer manufacturer (out of Maharashtra) - Registration | ₹1,650 |
| Form FLW-I | Wine Import/Trade | ₹1,050 |
| Form FLW-II | Wine Retail (sealed bottles) | ₹8,250 |
---
## **कधून लागू होते?**
✅ **Financial Year 2014-2015** — **6 फेब्रुवारी 2014 पासून**
---
## **लक्षात ठेवा:**
- हर साल fee बदलतो — नवीनीकरण (renewal) करताना नवीन fee भरावा लागेल
- Population आणि capacity वर fee अवलंबून आहे
- Club/Hotel साठी अतिरिक्त fees असू शकते
- Cantonment area मध्ये जवळच्या शहरचा fee लागू होतो