Link copied!
HOME

THE BOMBAY PROHIBITION CONFISCATED OR FORFEITED ARTICLES (DISPOSAL) REGULATIONS, 1953

Updated 55 years ago

View all order & notifications Forms / Schedules

THE COMMISSIONER OF EXCISE AND PROHIBITION BOMBAY’S NOTIFICATION NO. D.S.81-2/53, dated 1st December, 1953

Amendments 8
/ 16 Rules
Ruleset preamble (manual p.1085)

📜 ORIGIN: G.N., R.D. No. 5901/54-C, dated the 5th October, 1953.


STATUS: In force, as amended.


📖 PRINTED MANUAL REFERENCE: Paragraph {174}, printed 2023 Excise Manual (approximately page 1085-1095).




📄 PREAMBLE (verbatim from printed 2023 manual)

In exercise of the powers conferred by clause (i) of sub-section (1) of section 144 of the Bombay Prohibition Act 1949 (Bom. XXV of 1949), and in supersession of the Commissioner of Excise, Bombay's Notification No. 81/6/39 (d) dated 13th March 1939, the Commissioner of Excise and Prohibition, Bombay is pleased to make the following regulation namely :


मुंबई दारूबंदी अधिनियम १९४९ (मुंबई क्रमांक XXV १९४९) च्या कलम १४४ च्या उप-कलम (१) च्या खंड (इ) द्वारे प्रदान केलेल्या अधिकारांचा वापर करून, आणि उत्पादन शुल्क आयुक्त, मुंबई यांची अधिसूचना क्र. ८१/६/३९ (ड) दिनांक १३ मार्च १९३९ रद्द करून, उत्पादन शुल्क व दारूबंदी आयुक्त, मुंबई खालील विनियम तयार करत आहेत, म्हणजे:



📋 AT A GLANCE: These Regulations govern the disposal of articles that have been confiscated or forfeited under the Bombay/Maharashtra Prohibition Act, 1949, prescribing the procedure for their auction, destruction or other lawful disposal.


No subsequent amendments listed in the 2023 printed manual for this ruleset.

🔗 AMENDMENTS TO THIS RULESET (as printed in 2023 manual)
  1. CANNOT EXTRACT - SOURCE DOES NOT CONTAIN THE REQUESTED RULESET


📜 मूळ: G.N., R.D. No. 5901/54-C, dated the 5th October, 1953.


स्थिती: प्रभावी, दुरुस्त्यांसह.


📖 मुद्रित उत्पादन शुल्क पुस्तिका संदर्भ: परिच्छेद {174}, मुद्रित 2023 उत्पादन शुल्क पुस्तिका (अंदाजे पान 1085-1095).


📋 एका दृष्टिक्षेपात: हे नियम मुंबई/महाराष्ट्र दारूबंदी अधिनियम, 1949 अंतर्गत जप्त केलेल्या अथवा हरण केलेल्या वस्तूंच्या विल्हेवाटीचे नियमन करतात आणि त्यांच्या लिलाव, नाश किंवा इतर वैध विल्हेवाटीची प्रक्रिया विहित करतात.



मराठी अनुवाद केवळ संदर्भासाठी. मूळ इंग्रजी मजकूर अधिकृत आहे.
Rule 1 Current

Short title शीर्षक

1. Short title.—These regulations may be called the Bombay Prohibition Confiscated or Forfeited Articles (Disposal) Regulations, 1953.


या विनियमांना मुंबई दारूबंदी जप्त किंवा सरकारजमा केलेल्या वस्तू (विल्हेवाट) विनियम १९५३ म्हणता येईल.

मराठी अनुवाद केवळ संदर्भासाठी. मूळ इंग्रजी मजकूर अधिकृत आहे.
सोप्या भाषेत — Rule 1
थोडक्यात: हा एक कायदा आहे जो १९५३ साली बनवला गेला, ज्यामध्ये दारूच्या कायद्याला भंग करून जप्त किंवा जमा केलेल्या वस्तूंची विल्हेवाट कशी करायची हे सांगितले आहे.

विस्तृत समजावूण:

• या कायद्याचे संक्षिप्त नाव (Short title) आहे: "मुंबई दारूबंदी जप्त किंवा सरकारजमा केलेल्या वस्तू (विल्हेवाट) विनियम १९५३"

• "Confiscated" म्हणजे जप्त केलेली वस्तू — जी पोलिसांनी किंवा अधिकाऱ्यांनी अवैध दारू किंवा दारूचा व्यापार करताना पकडली.

• "Forfeited" म्हणजे सरकारजमा केलेली वस्तू — जी कोर्टाच्या आदेशाने सरकारचे झाली.

• "Disposal" म्हणजे विल्हेवाट — या जप्त/सरकारजमा वस्तूंचे काय करायचे (विक्री करणे, नष्ट करणे, दान करणे इत्यादी).

• हा विनियम मुंबई शहरात आणि महाराष्ट्रात दारूबंदी कायद्याचा भंग केल्याने जप्त झालेल्या सामानाची व्यवस्था कशी करायची हे सांगतो.

उदा.: जर कोणीचे दारूचे illegal warehouse पकडले गेले आणि तेथला सारा दारू/समान जप्त झाला, तर या विनियमात त्या वस्तूंचे काय करायचे हे लिहिलेले असते.
Rule 2 Current

Confiscated or forfeited articles to be made over to the Collector जप्त केलेली वस्तू जिल्हाधिकाऱ्यांना सादर करावे

2. Confiscated or forfeited articles to be made over to the Collector.—Subject to the provisions of the Bombay Prohibition Act, 1949, when any article animal or thing is duly confiscated or forfeited either by order of a Court or otherwise, such articles, animal or thing shall be made over to the Collector for disposal or be disposed of under orders of the Collector, according to the regulations hereinafter contained.


मुंबई दारूबंदी अधिनियम, १९४९ च्या तरतुदींच्या अधीन राहून, जेव्हा कोणतीही वस्तू, प्राणी किंवा पदार्थ न्यायालयाच्या आदेशाने किंवा अन्यथा रीतसर जप्त किंवा सरकारजमा केला जातो, तेव्हा अशी वस्तू, प्राणी किंवा पदार्थ विल्हेवाटीसाठी जिल्हाधिकाऱ्यांना सादर केली जाईल किंवा यापुढे समाविष्ट असलेल्या विनियमांनुसार जिल्हाधिकाऱ्यांच्या आदेशानुसार त्याची विल्हेवाट लावली जाईल.

मराठी अनुवाद केवळ संदर्भासाठी. मूळ इंग्रजी मजकूर अधिकृत आहे.
सोप्या भाषेत — Rule 2
थोडक्यात: कोर्टाने जप्त किंवा सरकारजमा केलेली दारू संबंधित वस्तू Collector कडे देणे आवश्यक आहे, आणि Collector हीच वस्तू कसे वापरायची हे ठरवतो.

विस्तारीत समजावणी:

• **जप्त करणे म्हणजे काय?**
जर पोलिसांना किंवा न्यायालयाला अवैध दारू, दारू बनवण्याचे यंत्र किंवा अन्य दारू संबंधित वस्तू मिळेल, तर ते जप्त (काठीण) करतात म्हणजे सरकारचा करून देतात.

• **कोर्टाचा आदेश**
न्यायालयाने अपराधीला दोषी ठरवत असताना, "हे सर्व वस्तू सरकारजमा करणे" असा आदेश देतो.

• **Collector कडे देणे अनिवार्य**
पोलिस, कर्मचारी किंवा कोणीही हे जप्त केलेल्या वस्तू आपल्याकडे ठेवू शकत नाहीत. त्यांना लगेच जिल्ह्याचे Collector कडे सादर करावे लागतात.

• **Collector चे अधिकार**
Collector ठरवतो की—
- ही वस्तू विकायची आहे का?
- दान करायची आहे का?
- सरकारी वापरासाठी ठेवायची आहे का?
- नष्ट करायची आहे का?

• **नियम पालन करणे**
Collector जो निर्णय घेतो तो या निवेदन (Regulations) नुसार असावा लागतो.

**सोप्या शब्दांत:** जप्त वस्तू Collector कडे जाते, आणि Collector निर्णय घेतो की त्याचा काय करायचा.
Timeline of Orders + Documents affecting Rule 2 Chronological, oldest first. Government Orders are extracted from the printed 2023 manual; Documents are admin-uploaded GRs/circulars/orders.
  1. Circular 20 Feb 2017 issued by commissioner state excise
    जप्त मुद्देमाल नाश व लिलाव करण्याबाबत.
    DET 112016/6693/224/IX
Rule 3 Current

Potable Foreign Liquor पिण्यायोग्य विदेशी मद्य

3. Potable Foreign Liquor.
(1)

(1) Confiscated or forfeited potable foreign liquor, if it is in sealed bottles or in other receptacles the contents of which may reasonably be believed not to have been tampered with, shall be disposed of in the following manner:


(a) Such liquor shall be disposed of by public auction after fixing a reserve price in parity with the ordinary local price of such liquor and sold to the highest bidder provided that the bid offered does not exceed the maximum price, if any fixed by Government and that such bidder holds a license to sell foreign liquor under the Act or the rules and order made thereunder.


(b) If no adequate bid is received in auction, a report shall be made to the Commissioner for orders regarding its disposal.

(2)

(2) (a) All other confiscated or forfeited potable foreign liquor shall be destroyed.


(b) All confiscated or forfeited rectified spirit and absolute alcohol shall be destroyed if it is less than one liter. In all other cases a sample of such rectified spirit and absolute alcohol shall be sent to the Commissioner, Forensic Science Laboratory and Chemical Analyzer to the Government of Maharashtra, Bombay for analysis as to whether it conforms to the specifications of rectified spirit permitted for sale. If the analysis shows that the confiscated or forfeited rectified spirit and absolute alcohol conforms to such specifications, it shall be sold by public auction to the highest bidder provided that he holds a license for it or as may be decided by the Commissioner, If no adequate bid is received in auction, a report shall be made to the Commissioner for orders regarding its disposal. If the analysis shows that the confiscated or forfeited rectified spirit and absolute alcohol does not conform to the prescribed specifications, a report shall be made to the Commissioner for order regarding its disposal.


जप्त किंवा जमा केलेली पेयजोगी विदेशी मद्य, जर ती सीलबंद बाटल्यांमध्ये किंवा अन्य पात्रांमध्ये असेल ज्यांची सामग्री विश्वास्यपणे छेडछाड न केलेली मानली जाऊ शकते, तर ती खालील प्रकारे विक्रय करणीय आहे :
(अ) अशी मद्य सार्वजनिक लिलावाद्वारे विक्रय करणीय आहे आरक्षित किंमत अशी ठरवून की जी अशा मद्यांची सामान्य स्थानिक किंमत समान असेल आणि ती सर्वोच्च बोलीकाराला विक्रय करणीय आहे, परंतु ज्या बोलीकाराने केलेली बोली शासनाने ठरवलेली सर्वोच्च किंमत ओलांडू शकत नाही आणि अशा बोलीकाराकडे या अधिनियमानुसार किंवा याअंतर्गत केलेल्या नियम आणि आदेशानुसार विदेशी मद्य विक्रय करण्याचा परवाना असल्याचे सिद्ध होणे आवश्यक आहे।
(ब) जर लिलावात पुरेशी बोली न मिळाल्यास, लिलावाचा विक्रय करण्याच्या बाबतीत आदेशांसाठी आयुक्तांकडे अहवाल सादर करणीय आहे।
(अ) इतर सर्व जप्त किंवा जादा केलेले पिण्यास योग्य विदेशी दारू नष्ट केले जावे.
(आ) सर्व जप्त किंवा जादा केलेले आसुत आत्मा आणि निरपेक्ष अल्कोहल जर ते एक लिटरपेक्षा कमी असेल तर नष्ट केले जावे. इतर सर्व प्रकरणांमध्ये अशा आसुत आत्मा आणि निरपेक्ष अल्कोहलचा नमुना विश्लेषणासाठी महाराष्ट्र शासन, मुंबई येथील फॉरेन्सिक विज्ञान प्रयोगशाळा आणि रासायनिक विश्लेषक, आयुक्त यांना पाठवावा म्हणजे विक्रयासाठी अनुज्ञात आसुत आत्मा यांच्या तांत्रिक विनिर्देशांशी तो अनुरूप आहे की नाही याची चाचणी घेण्यासाठी. जर विश्लेषणे दाखविले की जप्त किंवा जादा केलेला आसुत आत्मा आणि निरपेक्ष अल्कोहल असे तांत्रिक विनिर्देश अनुरूप आहेत, तर तो सर्वोच्च बोलीदाराला सार्वजनिक लिलावाद्वारे विकला जावे परंतु त्याच्याकडे त्यासाठी परवाना असावा किंवा आयुक्त यांच्या निर्णयानुसार. जर लिलावात पर्याप्त बोली न मिळाली तर त्याच्या निकालासंबंधी आदेशासाठी आयुक्त यांना अहवाल सादर केला जावे. जर विश्लेषणे दाखविले की जप्त किंवा जादा केलेला आसुत आत्मा आणि निरपेक्ष अल्कोहल निर्धारित तांत्रिक विनिर्देशांशी अनुरूप नाही, तर त्याच्या निकालासंबंधी आदेशासाठी आयुक्त यांना अहवाल सादर केला जावे.
मराठी अनुवाद केवळ संदर्भासाठी. मूळ इंग्रजी मजकूर अधिकृत आहे.
(1)

जप्त किंवा जमा केलेली पेयजोगी विदेशी मद्य, जर ती सीलबंद बाटल्यांमध्ये किंवा अन्य पात्रांमध्ये असेल ज्यांची सामग्री विश्वास्यपणे छेडछाड न केलेली मानली जाऊ शकते, तर ती खालील प्रकारे विक्रय करणीय आहे :


(अ) अशी मद्य सार्वजनिक लिलावाद्वारे विक्रय करणीय आहे आरक्षित किंमत अशी ठरवून की जी अशा मद्यांची सामान्य स्थानिक किंमत समान असेल आणि ती सर्वोच्च बोलीकाराला विक्रय करणीय आहे, परंतु ज्या बोलीकाराने केलेली बोली शासनाने ठरवलेली सर्वोच्च किंमत ओलांडू शकत नाही आणि अशा बोलीकाराकडे या अधिनियमानुसार किंवा याअंतर्गत केलेल्या नियम आणि आदेशानुसार विदेशी मद्य विक्रय करण्याचा परवाना असल्याचे सिद्ध होणे आवश्यक आहे।


(ब) जर लिलावात पुरेशी बोली न मिळाल्यास, लिलावाचा विक्रय करण्याच्या बाबतीत आदेशांसाठी आयुक्तांकडे अहवाल सादर करणीय आहे।

(2)

(अ) इतर सर्व जप्त किंवा जादा केलेले पिण्यास योग्य विदेशी दारू नष्ट केले जावे.


(आ) सर्व जप्त किंवा जादा केलेले आसुत आत्मा आणि निरपेक्ष अल्कोहल जर ते एक लिटरपेक्षा कमी असेल तर नष्ट केले जावे. इतर सर्व प्रकरणांमध्ये अशा आसुत आत्मा आणि निरपेक्ष अल्कोहलचा नमुना विश्लेषणासाठी महाराष्ट्र शासन, मुंबई येथील फॉरेन्सिक विज्ञान प्रयोगशाळा आणि रासायनिक विश्लेषक, आयुक्त यांना पाठवावा म्हणजे विक्रयासाठी अनुज्ञात आसुत आत्मा यांच्या तांत्रिक विनिर्देशांशी तो अनुरूप आहे की नाही याची चाचणी घेण्यासाठी. जर विश्लेषणे दाखविले की जप्त किंवा जादा केलेला आसुत आत्मा आणि निरपेक्ष अल्कोहल असे तांत्रिक विनिर्देश अनुरूप आहेत, तर तो सर्वोच्च बोलीदाराला सार्वजनिक लिलावाद्वारे विकला जावे परंतु त्याच्याकडे त्यासाठी परवाना असावा किंवा आयुक्त यांच्या निर्णयानुसार. जर लिलावात पर्याप्त बोली न मिळाली तर त्याच्या निकालासंबंधी आदेशासाठी आयुक्त यांना अहवाल सादर केला जावे. जर विश्लेषणे दाखविले की जप्त किंवा जादा केलेला आसुत आत्मा आणि निरपेक्ष अल्कोहल निर्धारित तांत्रिक विनिर्देशांशी अनुरूप नाही, तर त्याच्या निकालासंबंधी आदेशासाठी आयुक्त यांना अहवाल सादर केला जावे.

Rule 4 Current

Denatured Spirit विप्रकृत मद्यार्क

4. Denatured Spirit.—All confiscated or forfeited denatured spirit, other than that in bottles bearing the seal of a Prohibition and Excise Officer, shall be destroyed if it is less than five liters. The denatured spirit in bottles bearing the seal as aforesaid shall be sold by public auction to the highest bidder provided that he holds a license for a retail sale of denatured spirit. In all other cases a sample of such denatured spirit shall be sent to the Commissioner, Forensic Science Laboratory and Chemical Analyzer to the Government of Maharashtra, Bombay, for analysis as to whether it conforms to the specification of denatured spirit permitted for sale. If the analysis shows that the confiscated or forfeited denatured spirit conforms to such specifications, it shall be sold by public auction to the highest bidder provided that he holds a license for the wholesale sale of denatured spirit. If no adequate bid is received in auction, a report shall be made to the Commissioner for orders regarding its disposal. If analysis shows that the confiscated or forfeited denatured spirit does not conform to the prescribed specifications, a report shall be made to the Commissioner for orders regarding its disposal.


सर्व जप्त किंवा जमावल्या गेलेल्या विकृत स्पिरिट, जे दारूबंदी आणि उत्पादन शुल्क अधिकाऱ्याच्या मुद्रांकित बाटल्यांमध्ये नसेल, तर ते पाच लिटरपेक्षा कमी असल्यास नष्ट करावे. वर नमूद केलेल्या मुद्रांकित बाटल्यांमधील विकृत स्पिरिट सार्वजनिक लिलाव द्वारे सर्वोच्च बोलीदाराला विकावे, परंतु त्याने विकृत स्पिरिटच्या खुद्रा विक्रयासाठी परवाना धारण केला असावा. इतर सर्व प्रकरणांमध्ये अशा विकृत स्पिरिटचा नमुना महाराष्ट्र शासनाच्या न्यायवैज्ञानिक विज्ञान प्रयोगशाळा आणि रासायनिक विश्लेषक, मुंबई यांना हे विश्लेषणासाठी पाठावावे की ते विकृत स्पिरिटच्या विक्रयासाठी परवानगीच्या निर्देशनांशी सुसंगत आहे की नाही. जर विश्लेषणाने दर्शविले की जप्त किंवा जमावल्या गेलेल्या विकृत स्पिरिट अशा निर्देशनांशी सुसंगत आहे, तर ते सार्वजनिक लिलाव द्वारे सर्वोच्च बोलीदाराला विकावे, परंतु त्याने विकृत स्पिरिटच्या घाऱ्या विक्रयासाठी परवाना धारण केला असावा. जर लिलावामध्ये पुरेसा बोली प्राप्त होत नसेल, तर आयुक्तांना त्याच्या विल्हेवाटीसंबंधी आदेशांसाठी प्रतिवेदन सादर केले जावे. जर विश्लेषणाने दर्शविले की जप्त किंवा जमावल्या गेलेल्या विकृत स्पिरिट निर्धारित निर्देशनांशी सुसंगत नाही, तर आयुक्तांना त्याच्या विल्हेवाटीसंबंधी आदेशांसाठी प्रतिवेदन सादर केले जावे.

मराठी अनुवाद केवळ संदर्भासाठी. मूळ इंग्रजी मजकूर अधिकृत आहे.
सोप्या भाषेत — Rule 4
थोडक्यात: जप्त किंवा जमावलेल्या विकृत स्पिरिटचे काय करायचे हे सील, प्रमाण आणि गुणवत्तेवर अवलंबून असते.

---

**Rule 4 - विकृत स्पिरिट (Denatured Spirit) - सोप्या भाषेत:**

**जर 5 लिटरपेक्षा कमी असेल आणि Prohibition Officer ची सील नसेल:**
- ते सगळं नष्ट करून टाकावे.
- बाकी दारू राखून ठेवायची गरज नाही.

**जर Prohibition Officer ची मुद्रांकित सील असलेल्या बाटल्यांमध्ये असेल:**
- सार्वजनिक लिलाव (auction) करून विकावे.
- पण खरेदी करणारा व्यक्तीकडे **retail licence** (दुकानदारीसाठी परवाना) असणे गरजेचे आहे.

**इतर सर्व प्रकरणांमध्ये (5 लिटर किंवा अधिक, परंतु सील नसेल):**
- पहिल्यांदा नमुना **Forensic Science Laboratory, मुंबई** कडे test करायला पाठावावे.
- ते चेक करतात की स्पिरिट वापरायला योग्य आहे की नाही (सरकारच्या मानकांनुसार).

**अगर test-मध्ये योग्य असेल:**
- सार्वजनिक लिलाव करून विकावे.
- पण खरेदी करणारा व्यक्तीकडे **wholesale licence** (मोठ्या प्रमाणात विक्रयासाठी परवाना) असणे गरजेचे आहे.

**अगर test-मध्ये योग्य नसेल किंवा लिलावामध्ये चांगली बोली न आली:**
- Commissioner (आयुक्त) ला report पाठावून त्यांचा आदेश घेणे पडतो.
- त्यानुसार स्पिरिटचा निर्णय केला जातो.

---

**सोपा नियम:** Seal असेल तर लगेच विकायचे, नाहीतर test करून नंतर निर्णय घेणे.
Rule 5 Current

Methyl Alcohol and higher Alcohols मिथाइल अल्कोहोल आणि उच्च अल्कोहोल

5. Methyl Alcohol and higher Alcohols.—All confiscated or forfeited methyl alcohol and higher alcohols shall be destroyed.


सर्व जप्त किंवा सरकारजमा केलेला मिथाइल अल्कोहोल आणि उच्च अल्कोहोल नष्ट केला जाईल.

मराठी अनुवाद केवळ संदर्भासाठी. मूळ इंग्रजी मजकूर अधिकृत आहे.
सोप्या भाषेत — Rule 5
थोडक्यात:
जर पोलिसांनी किंवा अधिकार्यांनी मिथाइल अल्कोहोल आणि उच्च अल्कोहोल जप्त केला किंवा सरकार यांच्या ताब्यात आला, तर तो संपूर्णपणे नष्ट करावा लागतो।

विस्तृत समजूत:

• **मिथाइल अल्कोहोल म्हणजे काय?**
हा एक जहरीला पदार्थ आहे जो नकली दारूत वापरला जातो। हे खूप धोकादायक असते आणि मनुष्यांच्या आरोग्याला गंभीर नुकसान करते।

• **उच्च अल्कोहोल म्हणजे काय?**
हे विशेष प्रकारचे अल्कोहोल आहेत जे औद्योगिक कामामध्ये वापरले जातात. दारु पीणे हे प्रतिबंधित आहे.

• **जप्त किंवा सरकारजमा म्हणजे?**
जर पोलिस किंवा excise अधिकारी तुमच्याकडून बेकायदेशीर दारु पकडतात, तो "जप्त" होतो. किंवा कोर्ट ठरविल्यास तो "सरकारजमा" होतो.

• **नष्ट करणे म्हणजे काय?**
हे सर्व धोकादायक अल्कोहोल पूर्णपणे जाळून किंवा रासायनिक पद्धतीने खराब करून टाकले जातात. यामुळे कोणी त्याचा गैरवापर करू शकत नाही.

• **का हे नियम आहे?**
कारण मिथाइल अल्कोहोल आणि उच्च अल्कोहोल खूप जहरीले असतात. त्यांचा कुठलाही खाजगी उपयोग होऊ नये म्हणून सरकार सर्व वेळ त्यांना नष्ट करते.
Rule 6 Current

Medicinal and Toilet preparations containing alcohol, Perfumed Spirits and Alcoholic Essences औषधीय आणि प्रसाधनीय सिद्धपदार्थ ज्यात मद्यसार , सुगंधित मद्यार्क आणि मद्यासार युक्त एसेन्स आहे

6. Medicinal and Toilet preparations containing alcohol, Perfumed Spirits and Alcoholic Essences.
(1)

(1) All confiscated or forfeited medicinal and toilet preparations, perfumes and essences containing alcohol other than essences used in the manufacture of potable liquors shall be sold by public auction:


Provided that where such articles are not of the nature, substance or quality which they purport to be, they shall be destroyed.

(2)

(2) Essences containing alcohol used in the manufacture of potable liquors shall be destroyed.


पिण्यायोग्य मद्य निर्मितीत वापरल्या जाणाऱ्या एसेन्स वगळता अल्कोहोलयुक्त सर्व जप्त किंवा सरकारजमा केलेले औषधीय आणि प्रसाधनीय सिद्धपदार्थ, सुगंधी द्रव्ये आणि एसेन्स सार्वजनिक लिलावाद्वारे विकले जातील:परंतु जेथे अशा वस्तू त्या असल्याचे भासवत असलेल्या स्वरूपाच्या, पदार्थाच्या किंवा गुणवत्तेच्या नसतील, त्या नष्ट केल्या जातील.
पिण्यायोग्य मद्य निर्मितीत वापरल्या जाणाऱ्या अल्कोहोलयुक्त एसेन्स नष्ट केल्या जातील.
मराठी अनुवाद केवळ संदर्भासाठी. मूळ इंग्रजी मजकूर अधिकृत आहे.
(1)

पिण्यायोग्य मद्य निर्मितीत वापरल्या जाणाऱ्या एसेन्स वगळता अल्कोहोलयुक्त सर्व जप्त किंवा सरकारजमा केलेले औषधीय आणि प्रसाधनीय सिद्धपदार्थ, सुगंधी द्रव्ये आणि एसेन्स सार्वजनिक लिलावाद्वारे विकले जातील:


परंतु जेथे अशा वस्तू त्या असल्याचे भासवत असलेल्या स्वरूपाच्या, पदार्थाच्या किंवा गुणवत्तेच्या नसतील, त्या नष्ट केल्या जातील.

(2)

पिण्यायोग्य मद्य निर्मितीत वापरल्या जाणाऱ्या अल्कोहोलयुक्त एसेन्स नष्ट केल्या जातील.

Rule 7 Current

Country Liquor and Toddy ताडी आणि देशी मद्य

7. Country Liquor and Toddy.—Confiscated or forfeited country liquor, toddy and neera shall be destroyed.


जप्त किंवा सरकारजमा केलेली देशी दारू, ताडी आणि निरा नष्ट केली जाईल.

मराठी अनुवाद केवळ संदर्भासाठी. मूळ इंग्रजी मजकूर अधिकृत आहे.
सोप्या भाषेत — Rule 7
थोडक्यात: जप्त किंवा जाहिरात केलेली देशी दारू, ताडी आणि निरा पूर्णपणे नष्ट करणे आवश्यक आहे।

---

**विस्तृत समजावून:**

• **Rule 7 काय सांगते?**
जेव्हा पोलिस किंवा अधिकारी अवैधरीत्या दारू रखवून ठेवलेली किंवा विक्रीस ठेवलेली देशी दारू, ताडी किंवा निरा (ताडीचा रस) जप्त करतात, तेव्हा ती पूर्णपणे नष्ट करून टाकणे आवश्यक आहे।

• **कोणकोणती गोष्टी नष्ट करायच्या?**
- **देशी दारू** (घरी बनवलेली दारू)
- **ताडी** (ताडीचे रस, किंवा त्यातून बनवलेली दारू)
- **निरा** (ताडीचा पवित्र रस, जो पिण्यायोग्य)

• **का नष्ट करणे पडते?**
कारण ही गोष्टी अवैध मार्गांनी बनवल्या गेल्या किंवा साठवल्या गेल्या असतात। त्यांना पुन्हा विक्रीसाठी वापरण्यास किंवा बेचण्यास परवानगी दिली जात नाही।

• **का हा नियम आहे?**
Prohibition Act चे हेतू हा आहे की दारूची तस्करी रोखणे. जर जप्त केलेली दारू परत बाजारात येऊ शकेल, तर कायद्याचा अर्थ काही नाही.

• **कोण नष्ट करतो?**
जेव्हा दारू जप्त होते, तेव्हा police किंवा अधिकारी यांना त्याची नष्टीकरण करण्याची जबाबदारी असते - सरकारी पद्धतीने.
Rule 8 Current

Intoxicating Drugs मादक औषधे

8. Intoxicating Drugs.
(1)

(1) All confiscated or forfeited hemp and intoxicating drugs, other than ganja and bhang, shall be destroyed.

(2)

(2) All confiscated or forfeited ganja or bhang, as the case may be, if less than sixty grams in weight, shall be destroyed.

(3)

(3) All confiscated or forfeited ganja or bhang which on examinations is found to be unfit for human consumption shall, with the previous sanction of the Commissioner, be destroyed.

(4)

(4) All confiscated or forfeited ganja or bhang, as the case may be, if sixty grams or more in weight and not found unfit for human consumption, shall be sent to the Officer-in-charge of the Bombay State Hemp Drugs and Opium Packing and Supply Depot at Ahmedabad.

(5)

(5) The said Officer shall utilize the ganja and bhang sent to him under sub-regulation (4) for issue in packets to permit-holders. Any ganja or bhang out of the stock sent to him, if found by him to be unfit for human consumption, shall, with the previous sanction of the Commissioner, be destroyed.

(6)

(6) The said officer shall maintain a register showing proper accounts of the receipts and subsequent disposal of the confiscated or forfeited ganja and bhang sent to him under sub-regulation (4).


गांजा आणि भांग वगळता सर्व जप्त किंवा सरकारजमा केलेला भांग आणि मादक औषधे नष्ट केली जातील.
सर्व जप्त किंवा सरकारजमा केलेला गांजा किंवा भांग, जसे असेल, साठ ग्रॅमपेक्षा कमी वजनाचा असल्यास नष्ट केला जाईल.
सर्व जप्त किंवा सरकारजमा केलेला गांजा किंवा भांग जो तपासणीवर मानवी सेवनासाठी अयोग्य आढळतो, आयुक्तांच्या पूर्वसंमतीने नष्ट केला जाईल.
जप्त केलेली किंवा जमा केलेली गांजा किंवा भांग, जसे लागू असेल, जर सहा दशांश किलोग्रामचे वजन किंवा अधिक असेल आणि मानवी उपभोगासाठी अयोग्य आढळून आलेली नसेल, तर अहमदनगरस्थित मुंबई राज्य भांग मादक पदार्थ आणि अफू पॅकिंग आणि पुरवठा डेपोचे प्रभारी अधिकारी यांच्याकडे पाठवावी.
सदर अधिकारी उपविनियम (४) अंतर्गत त्याला पाठविलेल्या गांजा आणि भांग अनुज्ञापत्रधारकांना पॅकेटांमध्ये वितरित करण्यासाठी वापरील. त्याला पाठविलेल्या गांजा किंवा भांगच्या साठ्यातून कोणताही गांजा किंवा भांग मानवी उपभोगासाठी अयोग्य असल्याचे त्याला आढळल्यास, आयुक्तांच्या पूर्वसंमतीने तो नष्ट करण्यात येईल.
सदरील अधिकारी उपनियम (४) अंतर्गत त्याच्याकडे पाठविलेल्या जप्त किंवा जमा केलेल्या गांजा आणि भांग्याच्या प्राप्ती आणि त्यानंतरच्या निपटारा दर्शविणारे योग्य खाते राखणारी एक नोंदवही राखून ठेवील.
मराठी अनुवाद केवळ संदर्भासाठी. मूळ इंग्रजी मजकूर अधिकृत आहे.
(1)

गांजा आणि भांग वगळता सर्व जप्त किंवा सरकारजमा केलेला भांग आणि मादक औषधे नष्ट केली जातील.

(2)

सर्व जप्त किंवा सरकारजमा केलेला गांजा किंवा भांग, जसे असेल, साठ ग्रॅमपेक्षा कमी वजनाचा असल्यास नष्ट केला जाईल.

(3)

सर्व जप्त किंवा सरकारजमा केलेला गांजा किंवा भांग जो तपासणीवर मानवी सेवनासाठी अयोग्य आढळतो, आयुक्तांच्या पूर्वसंमतीने नष्ट केला जाईल.

(4)

जप्त केलेली किंवा जमा केलेली गांजा किंवा भांग, जसे लागू असेल, जर सहा दशांश किलोग्रामचे वजन किंवा अधिक असेल आणि मानवी उपभोगासाठी अयोग्य आढळून आलेली नसेल, तर अहमदनगरस्थित मुंबई राज्य भांग मादक पदार्थ आणि अफू पॅकिंग आणि पुरवठा डेपोचे प्रभारी अधिकारी यांच्याकडे पाठवावी.

(5)

सदर अधिकारी उपविनियम (४) अंतर्गत त्याला पाठविलेल्या गांजा आणि भांग अनुज्ञापत्रधारकांना पॅकेटांमध्ये वितरित करण्यासाठी वापरील. त्याला पाठविलेल्या गांजा किंवा भांगच्या साठ्यातून कोणताही गांजा किंवा भांग मानवी उपभोगासाठी अयोग्य असल्याचे त्याला आढळल्यास, आयुक्तांच्या पूर्वसंमतीने तो नष्ट करण्यात येईल.

(6)

सदरील अधिकारी उपनियम (४) अंतर्गत त्याच्याकडे पाठविलेल्या जप्त किंवा जमा केलेल्या गांजा आणि भांग्याच्या प्राप्ती आणि त्यानंतरच्या निपटारा दर्शविणारे योग्य खाते राखणारी एक नोंदवही राखून ठेवील.

Rule 9 Current

Opium अफू

((1)) Subject to the provisions of sub-regulation (3), all confiscated or forfeited opium in any part of the State shall be sent to the Officer in charge of the State Warehouse at Sewree.

((2)) The Officer-in-charge of the warehouse at Sewree shall send the opium collected by him if it is five kilograms or more to the Opium Factory at Ghazipur only twice a year that is on 1st June and 1st December under intimation to the Commissioner and the Superintendent of Prohibition and Excise, Bombay.

((3)) Where the confiscated or forfeited opium is or is suspected to be of foreign origin or presents any doubt or difficulty in determining its origin and exceeds 15 kilograms in quantity, a sample of 1.47 kilograms shall be sent to the Commissioner, Forensic Science Laboratory and Chemical Analyzer to the Government of Maharashtra, Bombay for analysis. The sample shall be sent with a forwarding letter containing the following particulars namely :

(i) particulars of the criminal case, if any, in respect of such opium ;
(i) अशा अफूच्या संबंधात कोणताही गुन्हेगारी प्रकरण असल्यास त्याचे तपशील ;
(ii) The total quantity of opium confiscated or forfeited ;
(ii) जप्त किंवा जमा केलेल्या अफूचे एकूण प्रमाण ;
(iii) the number and date of the order of confiscation or forfeiture, as the case may be and the authority by which the order was made;
(iii) जप्ती किंवा जमाव्यवस्थेच्या आदेशाची संख्या आणि तारीख, जसे प्रकरण असेल तसे, आणि ज्या प्राधिकारांने आदेश दिला होता ;
(iv) the country of origin, if known, of the opium, and
(iv) अफूची उत्पत्तीचा देश, ज्ञात असल्यास, आणि

(v) such other particulars as may be necessary for distinguishing such opium from any other opium.

((4)) On receipt of the sample under sub-regulation (3) the Commissioner, Forensic Science Laboratory and Chemical Analyzer to the Government of Maharashtra Bombay, shall utilize therefrom such quantity as he may require for analysis and send the remaining quantity to the Chief Chemist, Central Revenue and Control Laboratory, New Delhi, along with a full report of the tests carried out by him and his own conclusions. He shall also send a copy of each of his report and conclusions to the Narcotics Commissioner, 19, The Mall, Morar, Gwalior, and the Officer from which he had receive the sample who shall after obtaining the previous sanction of the Collector, send the remaining quantity of the confiscated or forfeited opium or the Opium Factory at Gazipur along with a copy of the aforesaid report and conclusions.

(1)

(1) Subject to the provisions of sub-regulation (3), all confiscated or forfeited opium in any part of the State shall be sent to the Officer in charge of the State Warehouse at Sewree.

(2)

(2) The Officer-in-charge of the warehouse at Sewree shall send the opium collected by him if it is five kilograms or more to the Opium Factory at Ghazipur only twice a year that is on 1st June and 1st December under intimation to the Commissioner and the Superintendent of Prohibition and Excise, Bombay.

(3)

(3) Where the confiscated or forfeited opium is or is suspected to be of foreign origin or presents any doubt or difficulty in determining its origin and exceeds 15 kilograms in quantity, a sample of 1.47 kilograms shall be sent to the Commissioner, Forensic Science Laboratory and Chemical Analyzer to the Government of Maharashtra, Bombay for analysis. The sample shall be sent with a forwarding letter containing the following particulars namely:


(i) particulars of the criminal case, if any, in respect of such opium;


(ii) The total quantity of opium confiscated or forfeited;


(iii) the number and date of the order of confiscation or forfeiture, as the case may be and the authority by which the order was made;


(iv) the country of origin, if known, of the opium, and


(v) such other particulars as may be necessary for distinguishing such opium from any other opium.

(4)

(4) On receipt of the sample under sub-regulation (3) the Commissioner, Forensic Science Laboratory and Chemical Analyzer to the Government of Maharashtra Bombay, shall utilize therefrom such quantity as he may require for analysis and send the remaining quantity to the Chief Chemist, Central Revenue and Control Laboratory, New Delhi, along with a full report of the tests carried out by him and his own conclusions. He shall also send a copy of each of his report and conclusions to the Narcotics Commissioner, 19, The Mall, Morar, Gwalior, and the Officer from which he had receive the sample who shall after obtaining the previous sanction of the Collector, send the remaining quantity of the confiscated or forfeited opium or the Opium Factory at Gazipur along with a copy of the aforesaid report and conclusions.


उपविनियम (३) च्या तरतुदीच्या अधीन राज्याच्या कोणत्याही भागातील सर्व जप्त किंवा जमा केलेल्या अफू राज्य गोदामाचे प्रभारी अधिकारी सेवरी येथे पाठवल्या जावेत.
सेवरी येथील गोदामाचा प्रभारी अधिकारी त्याने संकलित केलेले अफू जर पाच किलोग्रॅम किंवा अधिक असेल तर ते गाजीपूर येथील अफू कारखान्यास वर्षातून फक्त दोनदा म्हणजे १ जून आणि १ डिसेंबर रोजी आयुक्त आणि मुंबई येथील दारूबंदी आणि उत्पादन शुल्क अधीक्षक यांना सूचना देऊन पाठवावेत.
जेथे जप्त किंवा जमा केलेले अफू विदेशी उत्पत्तीचे असल्याची शंका आहे किंवा त्याच्या उत्पत्तीच्या निर्धारणामध्ये कोणतीही शंका किंवा अडचण असल्यास आणि त्याचे प्रमाण १५ किलोग्रामपेक्षा अधिक असल्यास, १.
४७ किलोग्रामचा नमुना महाराष्ट्र शासनाच्या मुंबई येथील फोरेन्सिक विज्ञान प्रयोगशाळा आणि रासायनिक विश्लेषकांचे कार्यालयाकडे विश्लेषणार्थ पाठविला जाईल. नमुना खालील तपशीलांचा समावेश असलेल्या अग्रेषण पत्रासह पाठविला जाईल, ते पुढीलप्रमाणे आहेत :
(i) अशा अफूच्या संबंधात कोणताही गुन्हेगारी प्रकरण असल्यास त्याचे तपशील ;
(ii) जप्त किंवा जमा केलेल्या अफूचे एकूण प्रमाण ;
(iii) जप्ती किंवा जमाव्यवस्थेच्या आदेशाची संख्या आणि तारीख, जसे प्रकरण असेल तसे, आणि ज्या प्राधिकारांने आदेश दिला होता ;
(iv) अफूची उत्पत्तीचा देश, ज्ञात असल्यास, आणि
(v) अशा अफूला इतर कोणत्याही अफूपासून वेगळे करण्यासाठी आवश्यक असलेले इतर तपशील.
उपविनियम (३) अंतर्गत नमुना प्राप्त केल्यानंतर, महाराष्ट्र शासन, मुंबई यांचे फॉरेंसिक विज्ञान प्रयोगशाळा आणि रासायनिक विश्लेषक यांचे आयुक्त विश्लेषणासाठी आवश्यक असलेली मात्रा त्यातून वापरून उर्वरित मात्रा मुख्य रसायनज्ञ, केंद्रीय राजस्व नियंत्रण प्रयोगशाळा, नई दिल्ली यांना त्यांनी केलेल्या चाचण्यांचा पूर्ण अहवाल आणि त्यांचे स्वतःचे निष्कर्ष यांच्या सोबत पाठवील. त्यांचा प्रत्येक अहवाल आणि निष्कर्षाची प्रत पण नारकोटिक्स आयुक्त, १९, द मॉल, मोरार, ग्वालियर यांना आणि ज्या अधिकाऱ्यापासून त्यांना नमुना प्राप्त झाला त्या अधिकाऱ्यास देखील पाठवील. त्या अधिकाऱ्याने जिल्हाधिकारी यांची पूर्वसंमती घेऊन जप्त किंवा जमा केलेल्या अफीमची उर्वरित मात्रा गाजीपुर येथील अफीम कारखान्यास उपरोक्त अहवाल आणि निष्कर्षांची प्रत यांच्या सोबत पाठवील.
मराठी अनुवाद केवळ संदर्भासाठी. मूळ इंग्रजी मजकूर अधिकृत आहे.
(1)

उपविनियम (३) च्या तरतुदीच्या अधीन राज्याच्या कोणत्याही भागातील सर्व जप्त किंवा जमा केलेल्या अफू राज्य गोदामाचे प्रभारी अधिकारी सेवरी येथे पाठवल्या जावेत.

(2)

सेवरी येथील गोदामाचा प्रभारी अधिकारी त्याने संकलित केलेले अफू जर पाच किलोग्रॅम किंवा अधिक असेल तर ते गाजीपूर येथील अफू कारखान्यास वर्षातून फक्त दोनदा म्हणजे १ जून आणि १ डिसेंबर रोजी आयुक्त आणि मुंबई येथील दारूबंदी आणि उत्पादन शुल्क अधीक्षक यांना सूचना देऊन पाठवावेत.

(3)

जेथे जप्त किंवा जमा केलेले अफू विदेशी उत्पत्तीचे असल्याची शंका आहे किंवा त्याच्या उत्पत्तीच्या निर्धारणामध्ये कोणतीही शंका किंवा अडचण असल्यास आणि त्याचे प्रमाण १५ किलोग्रामपेक्षा अधिक असल्यास, १.४७ किलोग्रामचा नमुना महाराष्ट्र शासनाच्या मुंबई येथील फोरेन्सिक विज्ञान प्रयोगशाळा आणि रासायनिक विश्लेषकांचे कार्यालयाकडे विश्लेषणार्थ पाठविला जाईल. नमुना खालील तपशीलांचा समावेश असलेल्या अग्रेषण पत्रासह पाठविला जाईल, ते पुढीलप्रमाणे आहेत :


(i) अशा अफूच्या संबंधात कोणताही गुन्हेगारी प्रकरण असल्यास त्याचे तपशील ;


(ii) जप्त किंवा जमा केलेल्या अफूचे एकूण प्रमाण ;


(iii) जप्ती किंवा जमाव्यवस्थेच्या आदेशाची संख्या आणि तारीख, जसे प्रकरण असेल तसे, आणि ज्या प्राधिकारांने आदेश दिला होता ;


(iv) अफूची उत्पत्तीचा देश, ज्ञात असल्यास, आणि


(v) अशा अफूला इतर कोणत्याही अफूपासून वेगळे करण्यासाठी आवश्यक असलेले इतर तपशील.

(4)

उपविनियम (३) अंतर्गत नमुना प्राप्त केल्यानंतर, महाराष्ट्र शासन, मुंबई यांचे फॉरेंसिक विज्ञान प्रयोगशाळा आणि रासायनिक विश्लेषक यांचे आयुक्त विश्लेषणासाठी आवश्यक असलेली मात्रा त्यातून वापरून उर्वरित मात्रा मुख्य रसायनज्ञ, केंद्रीय राजस्व नियंत्रण प्रयोगशाळा, नई दिल्ली यांना त्यांनी केलेल्या चाचण्यांचा पूर्ण अहवाल आणि त्यांचे स्वतःचे निष्कर्ष यांच्या सोबत पाठवील. त्यांचा प्रत्येक अहवाल आणि निष्कर्षाची प्रत पण नारकोटिक्स आयुक्त, १९, द मॉल, मोरार, ग्वालियर यांना आणि ज्या अधिकाऱ्यापासून त्यांना नमुना प्राप्त झाला त्या अधिकाऱ्यास देखील पाठवील. त्या अधिकाऱ्याने जिल्हाधिकारी यांची पूर्वसंमती घेऊन जप्त किंवा जमा केलेल्या अफीमची उर्वरित मात्रा गाजीपुर येथील अफीम कारखान्यास उपरोक्त अहवाल आणि निष्कर्षांची प्रत यांच्या सोबत पाठवील.

Rule 10 Current

Mhowra flowers and Molasses मोहफुले आणो मळी

10. Mhowra flowers and Molasses.
(1)

(1) Confiscated or forfeited Mhowra flowers and molasses, if fit for use and if the quantity in the case of mhowra flowers is more than 37 quintals may, after consultation with the Superintendent, Government Distillery, Chitali, and if required by him be sent to him if it be advantageous to Government to do so considering the quantity and quality and the cost of transport.

(2)

(2) Confiscated or mhowra flowers if they are not more then 37 quintals of if they are not required by the Superintendents, Government Distillery, Chitali, shall be sold to any Co-operative Society approved by the Collector in this behalf holding a license for the sale of mhowra flowers under the Bombay Prohibition Act, 1949, or, if that is not possible to any other person holding such license.

(3)

(3) Confiscated or forfeited molasses not rquired by the Superintendent, Government Distillery, Chitali, shall be sold to a person holding a license for the sale of molasses under the Bombay Prohibition Act, 1949.

(4)

(4) All confiscated or forfeited mhowra flowers and molasses which are not fir for use or which cannot be sold as above shall be destroyed.


जप्त किंवा जादा केलेले म्हौरा फूल आणि मळी, जर वापरासाठी योग्य असल्यास आणि म्हौरा फुलांच्या बाबतीत प्रमाण ३७ क्विंटलपेक्षा जास्त असल्यास, अधीक्षक, शासकीय डिस्टिलरी, चिताली यांच्यात सल्लामसलत केल्यानंतर आणि त्यांनी आवश्यक असल्यास, प्रमाण, गुणवत्ता आणि वाहतूक खर्च विचारात घेऊन शासनाला हे करणे फायदेशीर असल्यास त्यांच्याकडे पाठवले जाऊ शकते.
जप्त केलेली किंवा म्हौरा फुले जर ते ३७ क्विंटलपेक्षा जास्त नसल्यास किंवा सरकारी डिस्टिलरी, चितळी या ठिकाणच्या अधीक्षकांना आवश्यक नसल्यास, अशी म्हौरा फुले मुंबई दारूबंदी अधिनियम, १९४९ अंतर्गत म्हौरा फुलांच्या विक्रयासाठी परवाना धारण करणार्‍या अशा कोणत्याही सहकारी समितीला जिल्हाधिकारी यांच्या संमतीने विक्रय केली जावेल, किंवा जर हे शक्य नसल्यास अशा परवाना धारण करणार्‍या इतर कोणत्याही व्यक्तीला विक्रय केली जावेल.
महाराष्ट्र शासनाच्या सरकारी दारुकारखान्याचे अधीक्षक, चिताळी यांना आवश्यक नसलेली जप्त किंवा हरकतीस आलेली मळी मुंबई दारूबंदी अधिनियम, १९४९ अंतर्गत मळी विक्रयाचा परवाना धारण करणार्‍या व्यक्तीला विक्री केली जाईल.
सर्व जप्त किंवा जमावाबाद केलेले म्होवरा फूल आणि मळी जी वापरासाठी योग्य नाहीत किंवा वर नमूद केल्याप्रमाणे विक्री केली जाऊ शकत नाहीत अशी नष्ट केली जाईल.
मराठी अनुवाद केवळ संदर्भासाठी. मूळ इंग्रजी मजकूर अधिकृत आहे.
(1)

जप्त किंवा जादा केलेले म्हौरा फूल आणि मळी, जर वापरासाठी योग्य असल्यास आणि म्हौरा फुलांच्या बाबतीत प्रमाण ३७ क्विंटलपेक्षा जास्त असल्यास, अधीक्षक, शासकीय डिस्टिलरी, चिताली यांच्यात सल्लामसलत केल्यानंतर आणि त्यांनी आवश्यक असल्यास, प्रमाण, गुणवत्ता आणि वाहतूक खर्च विचारात घेऊन शासनाला हे करणे फायदेशीर असल्यास त्यांच्याकडे पाठवले जाऊ शकते.

(2)

जप्त केलेली किंवा म्हौरा फुले जर ते ३७ क्विंटलपेक्षा जास्त नसल्यास किंवा सरकारी डिस्टिलरी, चितळी या ठिकाणच्या अधीक्षकांना आवश्यक नसल्यास, अशी म्हौरा फुले मुंबई दारूबंदी अधिनियम, १९४९ अंतर्गत म्हौरा फुलांच्या विक्रयासाठी परवाना धारण करणार्‍या अशा कोणत्याही सहकारी समितीला जिल्हाधिकारी यांच्या संमतीने विक्रय केली जावेल, किंवा जर हे शक्य नसल्यास अशा परवाना धारण करणार्‍या इतर कोणत्याही व्यक्तीला विक्रय केली जावेल.

(3)

महाराष्ट्र शासनाच्या सरकारी दारुकारखान्याचे अधीक्षक, चिताळी यांना आवश्यक नसलेली जप्त किंवा हरकतीस आलेली मळी मुंबई दारूबंदी अधिनियम, १९४९ अंतर्गत मळी विक्रयाचा परवाना धारण करणार्‍या व्यक्तीला विक्री केली जाईल.

(4)

सर्व जप्त किंवा जमावाबाद केलेले म्होवरा फूल आणि मळी जी वापरासाठी योग्य नाहीत किंवा वर नमूद केल्याप्रमाणे विक्री केली जाऊ शकत नाहीत अशी नष्ट केली जाईल.

Rule 11 Current

Destruction of articles or hemp to be in presence of responsible Officer जबाबदार अधिकाऱ्याच्या उपस्थितीत वस्तू किंवा भांग नष्ट करणे

11. Destruction of articles or hemp to be in presence of responsible Officer.—Whenever any confiscated or forfeited articles or hemp has to be destroyed in conformity with these regulations, it shall be destroyed.
(1)

(1) in Greater Bombay, at the Court premises, if it is lying in the Court premises, or at the Police Station, if it is lying there, by the Officer-in-charge of the Police Station which committed the case to the Court or by the Sub-Inspector of Police deputed by him for the purpose in the presence of a Prohibition and Excise Officer deputed by the Superintendent of Prohibition and Excise, Bombay, and

(2)

(2) elsewhere by the Officer-in-charge of the Police Station having custody of the articles or hemp in question or by the sub-Inspector of Police deputed by him for the purpose, in the presence of a Sub-Divisional police Officer or a local Revenue Officer not lower in rank then an Aval Karkun or a Revenue Officer of corresponding status.


जेव्हा काही जप्त केलेले किंवा जमा केलेले वस्तू किंवा भांग यांचा या विनियमांच्या अनुरूप नाश करावा लागत असेल, तेव्हा त्यांचा नाश केला जाईल.

मराठी अनुवाद केवळ संदर्भासाठी. मूळ इंग्रजी मजकूर अधिकृत आहे.
(1)

ग्रेटर मुंबई मध्ये, न्यायालय परिसरात, जर ते न्यायालय परिसरात ठेवलेले असेल, किंवा पोलिस स्टेशनवर, जर ते तेथे ठेवलेले असेल, तर केस न्यायालयाकडे पाठवणार्‍या पोलिस स्टेशनचे अधिकारी-प्रभारी किंवा त्याने या उद्देशासाठी नियुक्त केलेले पोलिस उप-निरीक्षक यांच्या उपस्थितीत, महाराष्ट्र दारूबंदी आणि उत्पादन शुल्क विभागाचे अधीक्षक द्वारा नियुक्त केलेले दारूबंदी आणि उत्पादन शुल्क अधिकारी यांच्या उपस्थितीत, आणि

(2)

या संबंधी लेख किंवा भांग हे ज्या पोलिस स्टेशनच्या ताब्यात आहेत त्या पोलिस स्टेशनचे प्रभारी अधिकारी किंवा त्यांच्या द्वारे या उद्देशासाठी नियुक्त केलेले उप-निरीक्षक पोलिस यांच्या द्वारा उपविभागीय पोलिस अधिकारी किंवा स्थानिक महसूल अधिकारी ज्यांचा दर्जा आवाल करकून पेक्षा कमी नसेल किंवा संगत दर्जे चे महसूल अधिकारी यांच्या उपस्थितीत या ठिकाणी किंवा इतरत्र केला जाऊ शकते.

सोप्या भाषेत — Rule 11
थोडक्यात:
दारूबंदीच्या कायद्याने जप्त केलेल्या वस्तू किंवा भांग नष्ट करताना एक जबाबदार सरकारी अधिकारी (Prohibition Officer) उपस्थित असणे अनिवार्य आहे।

---

विस्तृत समजावून:

**Rule 11 म्हणजे काय?**
जेव्हा पोलिसांनी दारू किंवा भांग जप्त करून न्यायालयाने त्यांचा नाश करण्याचा आदेश दिला, तेव्हा त्या वस्तूंचा नाश केसे करावा हे नियम सांगते।

**महत्वाचे नियम:**

• **मुंबई शहरात (Greater Bombay):** जप्त वस्तू न्यायालय परिसरात किंवा पोलिस स्टेशनवर असल्यास, पोलिस अधिकारी त्यांचा नाश करतात — पण **Prohibition Officer (दारूबंदी विभागाचा अधिकारी) याला अवश्य उपस्थित असणे गरजेचे आहे।**

उदा., अगर पोलिसांनी दारूची बाटली जप्त केली आणि न्यायालयाने त्यांचा नाश करायचा सांगितला, तर पोलिस त्या बाटली जाळू शकतात — पण Prohibition विभागाचा अधिकारी तेथे असणे आवश्यक आहे।

• **मुंबई व्यतिरिक्त इतर जागांवर (Outside Greater Bombay):** जप्त वस्तू ज्या पोलिस स्टेशनकडे असतील, तेथे पोलिस स्टेशन प्रभारी किंवा Sub-Inspector नष्ट करतात — पण **Sub-Divisional Police Officer किंवा Revenue Officer (Aval Karkun किंवा त्याच दर्जाचा) उपस्थित असणे आवश्यक आहे।**

**मुख्य बिंदु:**
नष्टीकरण गोपनीय किंवा एकाकी करता येत नाही — यासाठी हमेशा दोन जबाबदार अधिकारी असणे गरजेचे आहे। यामुळे भाय-भगत किंवा अन्याय होत नाही।
Rule 12 Current

Other Articles इतर वस्तू

((1)) All confiscated or forfeited articles other than those dealt with in the preceding regulations shall, unless otherwise directed by the Commissioner in any particular case, be put up to auction and sold to the highest bidder; but if there is no bid they shall be destroyed.

((2)) Stills, and all implements and apparatus for the manufacture of liquor or intoxicating drugs shall be broken up or otherwise rendered useless for such manufacture before being offered for sale.

((3)) Confiscated or forfeited utensils and such other articles of metal shall, if the Commissioner so orders, be broken up and rendered useless before they are offered for sale.

((4)) Articles are not likely to fetch any value or which are capable of being used in the manufacture of liquor or intoxicating drug or for any unlawful purpose, shall except in Greater Bombay, be broken up and sold as scrap at the Courts premises if they are lying in the Court or at the Police Station if they are lying there by the Officer-in-Charge of the Police Station having the custody of the articles or by the sub-Inspector of Police deputed by him for purpose in the presence of a sub-Divisional Police Officer or a local Revenue Officer not lower in rank than an Aval Karkun or a Revenue Officer of corresponding status.

(1)

(1) All confiscated or forfeited articles other than those dealt with in the preceding regulations shall, unless otherwise directed by the Commissioner in any particular case, be put up to auction and sold to the highest bidder; but if there is no bid they shall be destroyed.

(2)

(2) Stills, and all implements and apparatus for the manufacture of liquor or intoxicating drugs shall be broken up or otherwise rendered useless for such manufacture before being offered for sale.

(3)

(3) Confiscated or forfeited utensils and such other articles of metal shall, if the Commissioner so orders, be broken up and rendered useless before they are offered for sale.

(4)

(4) Articles are not likely to fetch any value or which are capable of being used in the manufacture of liquor or intoxicating drug or for any unlawful purpose, shall except in Greater Bombay, be broken up and sold as scrap at the Courts premises if they are lying in the Court or at the Police Station if they are lying there by the Officer-in-Charge of the Police Station having the custody of the articles or by the sub-Inspector of Police deputed by him for purpose in the presence of a sub-Divisional Police Officer or a local Revenue Officer not lower in rank than an Aval Karkun or a Revenue Officer of corresponding status.


पूर्वगामी नियमांमध्ये हाताळलेल्या वस्तूंशिवाय सर्व जप्त किंवा जमा केलेल्या वस्तू, आयुक्तांनी कोणत्याही विशेष प्रकरणात अन्यथा निर्देश केल्याशिवाय, लिलाव करून सर्वोच्च बिडदाराला विकल्या जातील; परंतु जर कोणताही बिड न आल्यास त्यांचा नाश करण्यात येईल.
स्टिल्स आणि दारू किंवा मादक पदार्थांच्या निर्मितीसाठी वापरलेले सर्व साधने आणि उपकरणे विक्रयासाठी मांडण्यापूर्वी तोडून टाकणे किंवा अन्यथा अशा निर्मितीसाठी निरुपयोगी करणे आवश्यक आहे.
जप्त केलेल्या किंवा जमा केलेल्या भांडी आणि धातूच्या अशा इतर वस्तू, जर आयुक्त असे आदेश दिल्यास, ते विक्रयासाठी मांडण्यापूर्वी तोडून द्यावीत किंवा निकामी केल्या जाऊ शकतात.
ज्या वस्तू कोणत्याही मूल्य मिळण्यास नाहीत किंवा ज्या वस्तू दारू किंवा मादक पदार्थ निर्माणामध्ये वापरल्या जाऊ शकतात किंवा कोणत्याही बेकायदेशीर उद्देशासाठी वापरल्या जाऊ शकतात, अशा वस्तू ग्रेटर मुंबई वगळता, तोडून स्क्रॅप म्हणून न्यायालय परिसरात विक्रय केल्या जातील जर त्या न्यायालयात असतील किंवा पोलिस स्टेशनमध्ये असतील तर पोलिस स्टेशनच्या सदरच्या वस्तूंचे कोठडी असणाऱ्या पोलिस स्टेशनच्या अधिकारी-प्रभारी किंवा त्याने या उद्देशासाठी नियुक्त केलेल्या पोलिस उप-निरीक्षकाद्वारे उप-विभागीय पोलिस अधिकारी किंवा स्थानिक महसूल अधिकारी ज्यांची पदवी अवल करकून किंवा संबंधित दर्जाच्या महसूल अधिकाऱ्यापेक्षा कमी नसेल अशा अधिकाऱ्याच्या उपस्थितीत विक्रय केल्या जातील।
मराठी अनुवाद केवळ संदर्भासाठी. मूळ इंग्रजी मजकूर अधिकृत आहे.
(1)

पूर्वगामी नियमांमध्ये हाताळलेल्या वस्तूंशिवाय सर्व जप्त किंवा जमा केलेल्या वस्तू, आयुक्तांनी कोणत्याही विशेष प्रकरणात अन्यथा निर्देश केल्याशिवाय, लिलाव करून सर्वोच्च बिडदाराला विकल्या जातील; परंतु जर कोणताही बिड न आल्यास त्यांचा नाश करण्यात येईल.

(2)

स्टिल्स आणि दारू किंवा मादक पदार्थांच्या निर्मितीसाठी वापरलेले सर्व साधने आणि उपकरणे विक्रयासाठी मांडण्यापूर्वी तोडून टाकणे किंवा अन्यथा अशा निर्मितीसाठी निरुपयोगी करणे आवश्यक आहे.

(3)

जप्त केलेल्या किंवा जमा केलेल्या भांडी आणि धातूच्या अशा इतर वस्तू, जर आयुक्त असे आदेश दिल्यास, ते विक्रयासाठी मांडण्यापूर्वी तोडून द्यावीत किंवा निकामी केल्या जाऊ शकतात.

(4)

ज्या वस्तू कोणत्याही मूल्य मिळण्यास नाहीत किंवा ज्या वस्तू दारू किंवा मादक पदार्थ निर्माणामध्ये वापरल्या जाऊ शकतात किंवा कोणत्याही बेकायदेशीर उद्देशासाठी वापरल्या जाऊ शकतात, अशा वस्तू ग्रेटर मुंबई वगळता, तोडून स्क्रॅप म्हणून न्यायालय परिसरात विक्रय केल्या जातील जर त्या न्यायालयात असतील किंवा पोलिस स्टेशनमध्ये असतील तर पोलिस स्टेशनच्या सदरच्या वस्तूंचे कोठडी असणाऱ्या पोलिस स्टेशनच्या अधिकारी-प्रभारी किंवा त्याने या उद्देशासाठी नियुक्त केलेल्या पोलिस उप-निरीक्षकाद्वारे उप-विभागीय पोलिस अधिकारी किंवा स्थानिक महसूल अधिकारी ज्यांची पदवी अवल करकून किंवा संबंधित दर्जाच्या महसूल अधिकाऱ्यापेक्षा कमी नसेल अशा अधिकाऱ्याच्या उपस्थितीत विक्रय केल्या जातील।

Rule 13 Current

Disposal to be deferred till period of appeal has expired except in certain cases काही प्रकरणे वगळता अपीलची मुदत संपेपर्यंत विल्हेवाट पुढे ढकलावे

13. Disposal to be deferred till period of appeal has expired except in certain cases.—The sale or other disposal of confiscated or forfeited articles shall be deferred till the period of appeal against the order of the Court, Commissioner, Collector or any other officer ordering confiscation or forfeiture has expired or if an appeal is made against such order, till the appeal be finally disposed of:


Provided that:—


(a) in the case of any confiscated animal, the sale shall not be so deferred unless the owner thereof deposits with the Collector such sum as that Officer deems to be sufficient for the keeping of such animal till the end of the period rquired for preferring an appeal or till the disposal of such appeal, as the case may be.


(b) if the thing confiscated be liable to speedy and natural decay, or if the disposal thereof would be for the benefit of the owner it may be sold immediately; provided that, if the sale of such thing is not advantageous to the owner, the Collector may direct it to be destroyed.


जब्त किंवा वर्जित केलेल्या वस्तूंची विक्री किंवा इतर निष्पादन न्यायालय, आयुक्त, जिल्हाधिकारी किंवा जब्ती किंवा वर्जन करणार्या इतर अधिकाऱ्याच्या आदेशाविरुद्ध अपील करण्याच्या मुदतीचा समाप्त होईपर्यंत किंवा जर अशा आदेशाविरुद्ध अपील केली असेल तर अपीलीय विचार अंतिमरूपे निपटेपर्यंत स्थगित ठेवली जाईल:


परंतु :-


(अ) जब्त केलेल्या कोणत्याही जनावराच्या बाबतीत, जर मालकाने जिल्हाधिकाऱ्यांकडे अशी रक्कम जमा केली नसेल जी त्या अधिकाऱ्याच्या मते अपील करण्याच्या आवश्यक मुदतीचा किंवा अशा अपीलीय विचाराचा शेवट होईपर्यंत असे जनावर ठेवण्यासाठी पुरेशी असेल, तर विक्री अशा प्रकारे स्थगित ठेवली जाणार नाही.


(ब) जर जब्त केलेली वस्तू जलद आणि नैसर्गिक क्षय होण्यास संवेदनशील असेल, किंवा त्यांचे निष्पादन मालकाच्या हितासाठी असेल तर ती लगेच विक्री केली जाऊ शकते; परंतु अशा वस्तूची विक्री मालकाच्या हितासाठी लाभदायक नसेल तर जिल्हाधिकारी तिचा नाश करण्याचा आदेश देऊ शकतात।

मराठी अनुवाद केवळ संदर्भासाठी. मूळ इंग्रजी मजकूर अधिकृत आहे.
सोप्या भाषेत — Rule 13
थोडक्यात:
जब्त केलेल्या वस्तूंची विक्री सामान्यतः अपीलची मुदत संपेपर्यंत रखलीस ठेवली जाते, पण काही विशेष परिस्थितीत तात्कालीन विक्री किंवा नाश केला जाऊ शकतो।

विस्तृत समजावणी:

**मूळ नियम:**
• जब्त किंवा वर्जित केलेल्या वस्तू (जसे दारूची बाटली, अवैध सामग्री वगैरे) लगेच विकली जात नाहीत
• अपीलची मुदत संपेपर्यंत प्रतीक्षा करावी लागते
• जर मालक अपील दाखल करेल, तर अपीलचा निर्णय होईपर्यंत वस्तू अलग ठेवली जाते

**अपवाद 1 - जनावरांचे:**
• जर कोणत्या पशूला जब्त केले असेल, तर विक्री स्थगित करायची नाही
• याला मालकाने जिल्हाधिकारी (Collector) यांच्याकडे पैसे जमा केले पाहिजेत
• हे पैसे पशूच्या खाण्यापिण्याच्या आणि देखभालीच्या खर्चासाठी असतात
• उदा., जर तुमचा गाय जब्त झाला आणि अपील चलू आहे, तर गायच्या देखभालीचा खर्च तुम्ही भरला पाहिजे

**अपवाद 2 - खराब होणार्या वस्तूंचे:**
• फळे, भाज्या, ताज्या मासे किंवा अन्य गाळते वस्तू लगेच खराब होऊ शकतात
• अशा वस्तू विलंब न करता लगेच विकली जाऊ शकतात
• जर विक्री मालकाच्या हितासाठी कमी फायदेशीर असेल, तर Collector त्यांचा नाश करू शकतो

**सरळ उदाहरण:**
जर तुमच्याकडून अवैध दारू जब्त केली गेली आणि तुम्ही अपील केली, तर ती दारू अपील निकाल होईपर्यंत विकली जाणार नाही — पण जर लगेच खराब होणारी वस्तू असेल (जसे दूध, हलवा), तर ती विकली जाऊ शकते।
Rule 14 Current

Procedure to be adopted if order of confiscation be reversed जप्तीचा आदेश उलटल्यास अवलंबण्यात येणारी प्रक्रिया

14. Procedure to be adopted if order of confiscation be reversed.—If an order of confiscation of any intoxicant or hemp or other thing be reversed on appeal, such article, hemp or thing, or the sale-proceeds thereof and the balance of the amount, if any, deposited for keeping in safe custody thereof, after deduction of the expenditure incurred in its maintenance, shall be returned to the owner thereof or his duly authorized agent. If no one appears within two months from the date of order on appeal to claim such article, hemp or thing or the sale proceeds thereof, the same shall be handed over to the police for disposal in accordance with the provisions of Sections 82 to 88 of Bombay Police Act, 1951.


जर अपीलावर मादक पदार्थ किंवा गांजा किंवा इतर कोणत्याही वस्तूच्या जप्तीचा आदेश रद्द केला गेला, तर अशी वस्तू, गांजा किंवा चीज, अथवा त्याच्या विक्रयापासून मिळालेली रक्कम आणि सुरक्षित ताब्यात ठेवण्यासाठी जमा केलेली रक्कम, त्याचे देखभाल करण्यात खर्च झालेली रक्कम वजा केल्यानंतर, मालकाला किंवा त्याच्या योग्य अधिकृत प्रतिनिधीला परत केली जाईल. जर अपीलच्या आदेशाच्या तारखेपासून दोन महिन्यांच्या आत कोणीही अशी वस्तू, गांजा किंवा चीज किंवा त्याच्या विक्रयापासून मिळालेली रक्कम दावा करण्यासाठी हजर होत नाही, तर तीच पोलिसांना मुंबई पोलीस अधिनियम, १९५१च्या कलम ८२ ते ८८च्या तरतुदीनुसार विल्हेवाट लावण्यासाठी सोपवली जाईल.

मराठी अनुवाद केवळ संदर्भासाठी. मूळ इंग्रजी मजकूर अधिकृत आहे.
सोप्या भाषेत — Rule 14
थोडक्यात: जप्तीचा आदेश अपीलावर उलटला गेला तर जप्त केलेली वस्तू किंवा पैसे मालकाला परत केले जातात, पण कोणीही दावा न केला तर पोलिसांकडे जाते.

---

**विस्तृत समजावून सांगणे:**

**जर अपीलावर जप्तीचा आदेश रद्द होत असेल तर काय होते?**

• तुमच्या दारू, गांजा किंवा इतर वस्तू जप्त केल्या गेल्या होत्या, पण न्यायालयात अपील केली आणि अपील मंजूर झाली - तर ही वस्तू किंवा त्याच्या विक्रयापासून मिळालेले पैसे तुम्हाला परत दिले जातात.

**पण काय वजा केले जाते?**

• वस्तूचे देखभाल करताना जे खर्च झाला (उदा., warehouse rent, गार्ड, दूध करण्याचा खर्च) - हे रक्कम वजा केली जाते.
• बाकी बचेल तर हे सर्व पैसे तुम्हाला मिळतात.

**कोण दावा करू शकतो?**

• मालक स्वतः किंवा तुमचा अधिकृत प्रतिनिधी (दिलकशी, वकील) दावा करू शकतो.

**दावा न केल्यास काय?**

• अपीलचे आदेश झाल्यापासून २ महिने (60 दिवस) मिळतात दावा करायला.
• २ महिन्यांत कोणीही दावा न केला तर वस्तू किंवा पैसे पोलिसांना सोपवले जातात.
• पोलीस कानूनाच्या नियमांनुसार ते वस्तू विल्हेवाट लावतात (विकतात, दान करतात किंवा नष्ट करतात).

**सरल भाषेत:** तुमचा अपील जिंकला तर तुमची वस्तू वापस पडेल, पण जलद दावा करा - नहीतर पोलिसांकडे जाईल!
Rule 15 Current

Unclaimed confiscated intoxicants दावा न केलेले जप्त केलेले मादक पदार्थ

15. Unclaimed confiscated intoxicants.—Intoxicants and hemp in respect of which an offence has been committed and the offender is not known or cannot be found and intoxicants and hemp which are found unclaimed on Railway and in the Post shall, when forwarded to the Collector, be dealt with under these regulations.


ज्या मादक पदार्थ आणि भांगाच्या संदर्भात गुन्हा घडला आहे आणि गुन्हेगार माहित नाही किंवा सापडत नाही आणि रेल्वेवर आणि पोस्टात दाव्याविना आढळलेले मादक पदार्थ आणि भांग, जिल्हाधिकाऱ्यांकडे पाठवल्यावर, या विनियमांतर्गत हाताळले जातील.

मराठी अनुवाद केवळ संदर्भासाठी. मूळ इंग्रजी मजकूर अधिकृत आहे.
सोप्या भाषेत — Rule 15
थोडक्यात: जेव्हा दारू किंवा भांग जप्त होतात पण अपराधी सापडत नाही, किंवा रेल्वे-पोस्टवर बिनदावा मिळतात, तर Collector त्यांची सरकारी नियमानुसार व्यवस्था करतो.

**विस्तृत समजावून सांगण्यासाठी:**

**कोणते मादक पदार्थ या नियमाखाली येतात:**

• जिथे गुन्हा होता आहे (दारू विक्री, तस्करी, अवैध साठा) पण गुन्हेगार माहित नाही किंवा सापडत नाही

• रेल्वे स्टेशनवर, ट्रेनमध्ये, किंवा पोस्ट ऑफिसवर बिनदावा मिळलेले दारू-भांग

• हे सर्व जप्त (confiscate) केले जातात

**त्यानंतर काय होते:**

• जप्त केलेल्या पदार्थ Collector कडे पाठवले जातात

• Collector या Bombay Prohibition Confiscated Articles Regulations 1953 या नियमांनुसार त्यांची व्यवस्था करतो

• सामान्यतः असे पदार्थ नष्ट केले जातात किंवा सरकारी कामांसाठी वापरले जातात

**साधारण उदाहरण:**

तुम्हाला ट्रेनमध्ये विना license दारूची बोतल मिळाली. तिचा मालक कोण आहे हे कोण्याला माहित नाही. तर ती Collector कडे जाते आणि नियमानुसार नष्ट केली जाते.
Rule 16 Current

Disposal of articles confiscated in a case compounded under Section 104 of the Act कायद्याच्या कलम 104 अन्वये एकत्रित केलेल्या प्रकरणात जप्त केलेल्या वस्तूंची विल्हेवाट लावणे

16. Disposal of articles confiscated in a case compounded under Section 104 of the Act.—Any intoxicant, hemp, mhowra flowers or molasses and any other property, if any, confiscated in a case compounded under Section 104 of the Act shall be disposed of in accordance with these regulations.


अधिनियमाच्या कलम १०४ अंतर्गत एकत्रित केलेल्या प्रकरणात जप्त केलेले कोणतेही मादक पदार्थ, भांग, मोहफुले किंवा मळी आणि इतर कोणतीही मालमत्ता, जर असेल तर, या विनियमांनुसार त्याची विल्हेवाट लावली जाईल.

मराठी अनुवाद केवळ संदर्भासाठी. मूळ इंग्रजी मजकूर अधिकृत आहे.
सोप्या भाषेत — Rule 16
थोडक्यात:
जेव्हा दारू संबंधित कोणतेही गुन्हा Settlement (समझोते) द्वारे सुटतो, तेव्हा पोलिसांनी जे वस्तू जप्त केलेली असतात, त्यांची सरकारी नियमांनुसार विल्हेवाट लावली जाते.

---

**तपशील:**

**कलम 104 अंतर्गत एकत्रित प्रकरण म्हणजे काय?**
- जेव्हा दारू संबंधित प्रकरणात आरोपी आणि सरकार यांच्यात समझोता होतो
- उदा., कोणी अवैध दारू बनवत असताना पकडला गेला, पण नंतर ₹50,000 दंड भरून प्रकरण सुटला

**कोणत्या वस्तू जप्त होतात?**
- दारू (शराब, बियर, वाइन इ.)
- भांग (गांजा, चरस)
- मोहफुले (महुआ फूल - दारू बनवण्यासाठी वापरली जातात)
- मळी (गुळ - दारू बनवण्यासाठी)
- इतर संबंधित संपत्ती (मशीन, साधने, कच्चा माल इ.)

**या वस्तूंची विल्हेवाट कशी होते?**
- या नियमांनुसार सरकारी अधिकारी ठरवतात (विशेषत: सरकारी विभाग, हॉस्पिटल किंवा दान करून)
- उदा., दारू नष्ट करली जाते, भांग जाळली जाते
- काही वेळा सरकारी कामासाठी वापरली जाते

**मूळ बात:**
लपवून ठेवलेली किंवा ताब्यात घेतलेली अवैध मादक वस्तू कधीही परत देली जात नाहीत — सरकार त्या नष्ट करते किंवा उपयोग करते.

Go to Rule
Link copied to clipboard!
Ask MyExcise AI MyExcise AI