HOMEAuthorising The Commissioner To Remit Excise Duty Leviable On Rectified Spirit Required By Hakeems Or Vaidyas
Updated 63 years ago
View all order & notifications Forms / Schedules
G. N., R. D., NO. RTS 1154, dated 27th September, 1954
Amendments
1
Latest
27 Jul 1963
G. N., H. D., No. BPA.1059/55336-III
Ruleset preamble
(manual p.291)
📜 ORIGIN: G. N., R. D., No. RTS 1154, dated 27th September, 1954.
✅ STATUS: In force, as amended.
📖 PRINTED MANUAL REFERENCE: Printed 2023 Excise Manual, page 291.
📄 PREAMBLE (verbatim from printed 2023 manual)
In exercise of the powers, conferred by section 143, read with section 107, of the Bombay Prohibition Act, 1949 (Bom. XXV of 1949), the Government of Bombay is hereby pleased to direct that the 1 [Commissioner of Prohibition and Excise], may grant remission in respect of the amount of the Excise duty leviable under the said Act on rectified spirit required by any Hakeem or Vaidya subject to the following rules, namely :
मुंबई दारूबंदी अधिनियम, १९४९ (मुंबई क्र. XXV, १९४९) च्या कलम १४३ सह कलम १०७ द्वारे प्रदान केलेल्या अधिकारांच्या वापरात, मुंबई शासनास याद्वारे निर्देश देण्यात आनंद होतो की, १[दारूबंदी व उत्पादन शुल्क आयुक्त], कोणत्याही हकीम किंवा वैद्याला आवश्यक असलेल्या शुद्ध मद्यसारावर (rectified spirit) उक्त अधिनियमाखाली आकारण्यायोग्य उत्पादन शुल्काच्या रकमेसंबंधी, पुढील नियमांच्या अधीन राहून, सूट मंजूर करू शकतात, ते असे:
📋 AT A GLANCE: These Rules authorize the Commissioner of Prohibition and Excise to remit excise duty levied on rectified spirit required by Hakeems and Vaidyas for professional practice. The rules establish conditions and procedures for duty remission applicable to qualified practitioners of traditional Ayurvedic and Unani medicine systems who require rectified spirit as a necessary input for medicinal preparations and professional activities.
🔗 AMENDMENTS TO THIS RULESET (as printed in 2023 manual)
- Amended by G. N., H. D., No. BPA.1059/55336-III, dated 27th July 1963 — 1.
पृष्ठ २९१ १दारूबंदी व उत्पादन शुल्क आयुक्त, कोणत्याही हकीम किंवा वैद्यांना आवश्यक असलेल्या शुद्ध मद्यार्क वर उक्त अधिनियमांतर्गत आकारणी योग्य उत्पादन शुल्काच्या रकमेच्या बाबतीत खालील नियमांच्या अधीन राहून सूट देऊ शकतील, म्हणजेः
मराठी अनुवाद केवळ संदर्भासाठी. मूळ इंग्रजी मजकूर अधिकृत आहे.
Amendment footnote — दुरुस्ती टिप्पण
Rule 1
Current
Condition for Remission सुट करिता अट
No remission shall be granted, unless the rectified, spirit is required by any Hakeem or Vaidya for use in the manufacture of any medicinal preparation in accordance with the Unani or Ayurvedic system of medicine, as the case may be.
शुद्ध मद्यसार कोणत्याही हकीम किंवा वैद्यास, यथास्थिति, युनानी किंवा आयुर्वेदिक वैद्यकशास्त्रानुसार कोणत्याही औषधीय सिद्धपदार्थाच्या उत्पादनात वापरण्यासाठी आवश्यक असल्याशिवाय कोणतीही सूट मंजूर केली जाणार नाही.
मराठी अनुवाद केवळ संदर्भासाठी. मूळ इंग्रजी मजकूर अधिकृत आहे.
सोप्या भाषेत — Rule 1
थोडक्यात: हकीम किंवा वैद्य फक्त युनानी किंवा आयुर्वेदिक औषधे बनवण्यासाठीच दारुचे सुट मिळू शकतात, दुसऱ्या कामाला नाही।
**विस्तृत समजावून:**
• **कोण मिळू शकतो सुट?** — हकीम (युनानी औषध तज्ञ) किंवा वैद्य (आयुर्वेदिक औषध तज्ञ)
• **कशासाठी?** — शुद्ध मद्यसार (rectified spirit) लागते त्यांना औषधे बनवताना। उदा., जर वैद्यास कोणत्या औषधात दारु मिसळायचं असेल तर सुट मिळू शकतो।
• **कोणत्या दारुला?** — फक्त शुद्ध मद्यसारला (rectified spirit), इतर कोणत्याही दारुला नाही।
• **कसे काम करतो?** — वैद्य किंवा हकीम Collector कडे लिखित अर्ज करतात की "मला औषधे बनवण्यासाठी दारु हवेच आहे।" तर Collector त्यांना सुट देऊ शकतो — म्हणजे excise duty भरायला हवे नसते।
• **शर्त?** — पण हे सुट फक्त तेवढ्या दारुला मिळते ज्या प्रमाणात औषधे बनवायचे आहेत। व्यापारासाठी किंवा दुसऱ्या कामाला नाही।
**सोपं उदाहरण:** जर एका वैद्याला ५ लिटर दारु औषधे बनवण्यासाठी हवेच असेल, तर तो Collector कडे अर्ज करू शकतो आणि सुट मिळू शकतो। पण तो दारु बेचायला किंवा दुसरीकडे देऊ शकत नाही।
**विस्तृत समजावून:**
• **कोण मिळू शकतो सुट?** — हकीम (युनानी औषध तज्ञ) किंवा वैद्य (आयुर्वेदिक औषध तज्ञ)
• **कशासाठी?** — शुद्ध मद्यसार (rectified spirit) लागते त्यांना औषधे बनवताना। उदा., जर वैद्यास कोणत्या औषधात दारु मिसळायचं असेल तर सुट मिळू शकतो।
• **कोणत्या दारुला?** — फक्त शुद्ध मद्यसारला (rectified spirit), इतर कोणत्याही दारुला नाही।
• **कसे काम करतो?** — वैद्य किंवा हकीम Collector कडे लिखित अर्ज करतात की "मला औषधे बनवण्यासाठी दारु हवेच आहे।" तर Collector त्यांना सुट देऊ शकतो — म्हणजे excise duty भरायला हवे नसते।
• **शर्त?** — पण हे सुट फक्त तेवढ्या दारुला मिळते ज्या प्रमाणात औषधे बनवायचे आहेत। व्यापारासाठी किंवा दुसऱ्या कामाला नाही।
**सोपं उदाहरण:** जर एका वैद्याला ५ लिटर दारु औषधे बनवण्यासाठी हवेच असेल, तर तो Collector कडे अर्ज करू शकतो आणि सुट मिळू शकतो। पण तो दारु बेचायला किंवा दुसरीकडे देऊ शकत नाही।
Rule 2
Current
Extent of Remission सुट ची व्याप्ती
Remission to be granted shall be to the extent of any amount paid for the purchase of the rectified spirit in excess of the amount at the rate of Rs. 5 per proof gallon.
मंजूर करावयाची सूट ही शुद्ध मद्यसाराच्या खरेदीसाठी प्रति प्रूफ गॅलन रु. ५ दराने असलेल्या रकमेपेक्षा अधिक भरलेल्या कोणत्याही रकमेच्या मर्यादेपर्यंत असेल.
मराठी अनुवाद केवळ संदर्भासाठी. मूळ इंग्रजी मजकूर अधिकृत आहे.
सोप्या भाषेत — Rule 2
थोडक्यात: हकीम आणि वैद्यांना दारू कर (excise duty) मधून सूट देता येते, पण फक्त ₹5 प्रति प्रूफ गॅलन या दरापेक्षा जास्त भरलेल्या रकमेसाठीच.
**विस्तारित समजावणी:**
• **कोणाला सूट मिळते?** — हकीम (इस्लामिक वैद्य) आणि वैद्य (आयुर्वेदिक डॉक्टर) यांना औषध बनवण्यासाठी शुद्ध मद्यसार (rectified spirit) खरेदी करताना कर मधून सूट मिळू शकते.
• **कितीपर्यंत सूट मिळते?** — सूट फक्त अतिरिक्त रकमेवरच मिळते. म्हणजेच ₹5 प्रति प्रूफ गॅलन हा आधार दर आहे.
• **उदाहरण:** जर एका वैद्यांनी 10 प्रूफ गॅलन मद्यसार खरेदी केलं:
- आधार दर = 10 × ₹5 = ₹50
- जर त्यांनी वास्तविक किंमत = ₹80 भरली
- तर सूट = ₹80 - ₹50 = ₹30 मिळेल
• **कोण मंजूर करतो?** — Commissioner (आयुक्त) हा सूट मंजूर किंवा नाकारू शकतो.
• **मुद्दा:** हे नियम औषध व्यवसायाला प्रोत्साहन देण्यासाठी आहे, परंतु कर वसूलीमध्ये गैरव्यवहार रोखण्यासाठी सूटीची मर्यादा ठेवली आहे.
**विस्तारित समजावणी:**
• **कोणाला सूट मिळते?** — हकीम (इस्लामिक वैद्य) आणि वैद्य (आयुर्वेदिक डॉक्टर) यांना औषध बनवण्यासाठी शुद्ध मद्यसार (rectified spirit) खरेदी करताना कर मधून सूट मिळू शकते.
• **कितीपर्यंत सूट मिळते?** — सूट फक्त अतिरिक्त रकमेवरच मिळते. म्हणजेच ₹5 प्रति प्रूफ गॅलन हा आधार दर आहे.
• **उदाहरण:** जर एका वैद्यांनी 10 प्रूफ गॅलन मद्यसार खरेदी केलं:
- आधार दर = 10 × ₹5 = ₹50
- जर त्यांनी वास्तविक किंमत = ₹80 भरली
- तर सूट = ₹80 - ₹50 = ₹30 मिळेल
• **कोण मंजूर करतो?** — Commissioner (आयुक्त) हा सूट मंजूर किंवा नाकारू शकतो.
• **मुद्दा:** हे नियम औषध व्यवसायाला प्रोत्साहन देण्यासाठी आहे, परंतु कर वसूलीमध्ये गैरव्यवहार रोखण्यासाठी सूटीची मर्यादा ठेवली आहे.
Rule 3
Current
Application for Remission सूट मिळण्याकरिता अर्ज
(1)
Any Hakeem or Vaidya desiring to be entitled to remission under these rules shall make an application to the Commissioner through the Collector for permission in that behalf.
(2)
The application shall contain the following particulars, namely :
(i) Name and address (in full) of the applicant.
(ii) Whether the applicant is a Hakeem or a Vaidya and whether he is a registered medical practitioner and, if so, his registration number and the Act under which he is registered.
(iii) Period during which the applicant has been practising as a Hakeem or a Vaidya.
(iv) Whether the applicant carries on any other business or calling.
(v) The place where the rectified spirit will be stored and used.
(vi) The names of the medicinal preparations in the manufacture of which the rectified spirit will be used and whether they are prepared in accordance with the Unani or Ayurvedic system of medicine.
(vii) Name of the Government distillery or warehouse from which the applicant desires to purchase the rectified spirit.
(viii) An undertaking in writing that the applicant will abide by the provisions of the Act and the rules, regulations and orders made thereunder.
(1)
या नियमांखाली सूट मिळण्यास पात्र होण्याची इच्छा असलेला कोणताही हकीम किंवा वैद्य त्या संबंधात परवानगीसाठी जिल्हाधिकाऱ्यांमार्फत आयुक्तांकडे अर्ज करील.
(2)
अर्जात पुढील तपशील असतील, ते असे:
(i) अर्जदाराचे नाव आणि पत्ता (पूर्ण).
(ii) अर्जदार हकीम किंवा वैद्य आहे का आणि तो नोंदणीकृत वैद्यकीय व्यवसायिक आहे का आणि जर होय, तर त्याचा नोंदणी क्रमांक आणि ज्या अधिनियमाखाली तो नोंदणीकृत आहे तो अधिनियम.
(iii) अर्जदार हकीम किंवा वैद्य म्हणून व्यवसाय करीत असलेला कालावधी.
(iv) अर्जदार इतर कोणता व्यवसाय किंवा उपजीविका करतो का.
(v) शुद्ध मद्यसार साठविला जाईल आणि वापरला जाईल ते ठिकाण.
(vi) शुद्ध मद्यसार ज्या औषधीय सिद्धपदार्थांच्या उत्पादनात वापरला जाईल त्यांची नावे आणि ते युनानी किंवा आयुर्वेदिक वैद्यकशास्त्रानुसार तयार केले जातात का.
(vii) अर्जदार ज्या शासकीय दारूभट्टी किंवा गोदामातून शुद्ध मद्यसार खरेदी करू इच्छितो त्याचे नाव.
(viii) अर्जदार अधिनियमाच्या आणि त्याखाली केलेल्या नियम, विनियम आणि आदेशांच्या तरतुदींचे पालन करील असे लेखी हमीपत्र.
Rule 4
Current
Grant Remission of Excise Duty उत्पादन शुल्कामध्ये सूट देणे
On receipt of an application under rule 3, the Commissioner shall make such inquiries as he may consider necessary and if he is satisfied that there is no objection to granting the remission of excise duty, he may by order permit the applicant to purchase rectified spirit from such Government distillery or warehouse as may be specified in the order on payment of excise duty at the rate of Rs. 5 per proof gallon.
नियम ३ अन्वये अर्ज प्राप्त झाल्यावर, आयुक्त त्यांना आवश्यक वाटतील अशा चौकशा करतील आणि उत्पादन शुल्कात सूट देण्यास कोणतीही हरकत नसल्याचे त्यांना समाधानकारक वाटल्यास, ते आदेशाद्वारे अर्जदारास अशा आदेशात नमूद केलेल्या शासकीय दारूभट्टी किंवा गोदामातून प्रति प्रूफ गॅलन रु. ५ दराने उत्पादन शुल्क भरून शुद्ध मद्यसार खरेदी करण्यास परवानगी देऊ शकतात.
मराठी अनुवाद केवळ संदर्भासाठी. मूळ इंग्रजी मजकूर अधिकृत आहे.
सोप्या भाषेत — Rule 4
थोडक्यात: हकीम आणि वैद्यांना दारू (rectified spirit) खरेदी करताना सामान्य शुल्क कमी करून दिला जाते.
**विस्तृत समजावणी:**
• **कोण हे नियम लागू करतो?** — Collector/Commissioner हा यावर निर्णय घेतो.
• **अर्ज कोणी दाखल करू शकतो?** — हकीम आणि वैद्य. ते Rule 3 अन्वये अर्ज करतात.
• **Commissioner काय चौकशी करतो?** — तो तपासून पाहतो की:
- हकीम/वैद्य खरोखर औषध तयार करण्यासाठी दारू वापरतो का?
- कोणतीही गैरवर्तन तर नाही?
- सूट देण्यास कोणतीही समस्या तर नाही?
• **परवानगी मिळणे म्हणजे काय?** — Commissioner आदेश दिल्यावर हकीम/वैद्य शासकीय distillery किंवा warehouse वरून दारू खरेदी करू शकतो.
• **किती शुल्क भरावे लागेल?** — प्रमाणित (proof) gallon दर ₹5 या दराने. (सामान्य शुल्क यापेक्षा बरेच अधिक असते.)
• **कुठे खरेदी करू शकतो?** — केवळ शासकीय desitnilles किंवा warehouses वरून. तिसऱ्या पक्षाकडून खरेदी करता येत नाही.
**उदा.,** जर एक वैद्य औषधे तयार करण्यासाठी दारूची गरज असेल तर तो अर्ज दाखल करतो. Commissioner तपासून ते परवानगी देतो. मग तो शासकीय warehouse वरून ₹5 प्रति gallon या दराने दारू घेतो — हे बाकीच्या व्यक्तींपेक्षा खूप कमी आहे.
**विस्तृत समजावणी:**
• **कोण हे नियम लागू करतो?** — Collector/Commissioner हा यावर निर्णय घेतो.
• **अर्ज कोणी दाखल करू शकतो?** — हकीम आणि वैद्य. ते Rule 3 अन्वये अर्ज करतात.
• **Commissioner काय चौकशी करतो?** — तो तपासून पाहतो की:
- हकीम/वैद्य खरोखर औषध तयार करण्यासाठी दारू वापरतो का?
- कोणतीही गैरवर्तन तर नाही?
- सूट देण्यास कोणतीही समस्या तर नाही?
• **परवानगी मिळणे म्हणजे काय?** — Commissioner आदेश दिल्यावर हकीम/वैद्य शासकीय distillery किंवा warehouse वरून दारू खरेदी करू शकतो.
• **किती शुल्क भरावे लागेल?** — प्रमाणित (proof) gallon दर ₹5 या दराने. (सामान्य शुल्क यापेक्षा बरेच अधिक असते.)
• **कुठे खरेदी करू शकतो?** — केवळ शासकीय desitnilles किंवा warehouses वरून. तिसऱ्या पक्षाकडून खरेदी करता येत नाही.
**उदा.,** जर एक वैद्य औषधे तयार करण्यासाठी दारूची गरज असेल तर तो अर्ज दाखल करतो. Commissioner तपासून ते परवानगी देतो. मग तो शासकीय warehouse वरून ₹5 प्रति gallon या दराने दारू घेतो — हे बाकीच्या व्यक्तींपेक्षा खूप कमी आहे.
Rule 5
Current
Obtain, Possess or Use of Rectified Spirit शुद्ध मद्यसार मिळवणे, बाळगणे आणि त्याचा वापर करणे
The applicant shall not obtain, possess or use rectified spirit unless he holds a licence granted under the Bombay Rectified Spirit Rules, 1951.
अर्जदार मुंबई शुद्ध मद्यसार नियम, १९५१ अन्वये मंजूर केलेला परवाना धारण केल्याशिवाय शुद्ध मद्यसार प्राप्त करणार नाही, ठेवणार नाही किंवा वापरणार नाही.
मराठी अनुवाद केवळ संदर्भासाठी. मूळ इंग्रजी मजकूर अधिकृत आहे.
सोप्या भाषेत — Rule 5
**थोडक्यात:** शुद्ध मद्यसार (rectified spirit) मिळवायचा, ठेवायचा किंवा वापरायचा असेल तर तुम्हाला Bombay Rectified Spirit Rules, 1951 नुसार licence मिळवून घ्यावा लागतो.
---
**विस्तारित समजावून:**
• **शुद्ध मद्यसार म्हणजे काय?**
शुद्ध मद्यसार (rectified spirit) हे अत्यंत शुद्ध दारू असते जे आयुर्वेद आणि युनानी वैद्यांना औषधी तयार करण्यासाठी लागते.
• **कोणाला licence मिळू शकतो?**
हकीम (युनानी वैद्य) आणि वैद्य (आयुर्वेदी डॉक्टर) यांना हा licence मिळू शकतो कारण त्यांना औषधी तयार करताना शुद्ध मद्यसार वापरायचा लागतो.
• **licence काय करते?**
licence मिळाल्यावर तुम्ही:
- शुद्ध मद्यसार खरेदी करू शकता
- तुमच्याकडे ठेवून ठेवू शकता
- औषधी बनवण्यासाठी त्याचा वापर करू शकता
• **licence शिवाय काय होते?**
जर तुम्ही licence न घेता शुद्ध मद्यसार मिळवलात, ठेवलात किंवा वापरलात तर हे गुन्हा आहे. यासाठी दंड, दारूचा जप्ती किंवा जेल होऊ शकते.
• **महत्वाचे:** Bombay Rectified Spirit Rules, 1951 हे नियम आहेत ज्यांच्या अन्वये licence देण्यात येते. तुमच्या Collector किंवा Excise विभागाला याबद्दल प्रश्न करा.
---
**विस्तारित समजावून:**
• **शुद्ध मद्यसार म्हणजे काय?**
शुद्ध मद्यसार (rectified spirit) हे अत्यंत शुद्ध दारू असते जे आयुर्वेद आणि युनानी वैद्यांना औषधी तयार करण्यासाठी लागते.
• **कोणाला licence मिळू शकतो?**
हकीम (युनानी वैद्य) आणि वैद्य (आयुर्वेदी डॉक्टर) यांना हा licence मिळू शकतो कारण त्यांना औषधी तयार करताना शुद्ध मद्यसार वापरायचा लागतो.
• **licence काय करते?**
licence मिळाल्यावर तुम्ही:
- शुद्ध मद्यसार खरेदी करू शकता
- तुमच्याकडे ठेवून ठेवू शकता
- औषधी बनवण्यासाठी त्याचा वापर करू शकता
• **licence शिवाय काय होते?**
जर तुम्ही licence न घेता शुद्ध मद्यसार मिळवलात, ठेवलात किंवा वापरलात तर हे गुन्हा आहे. यासाठी दंड, दारूचा जप्ती किंवा जेल होऊ शकते.
• **महत्वाचे:** Bombay Rectified Spirit Rules, 1951 हे नियम आहेत ज्यांच्या अन्वये licence देण्यात येते. तुमच्या Collector किंवा Excise विभागाला याबद्दल प्रश्न करा.
Rule 6
Current
Obtain Rectified Spirit only for use in manufacture of Medicinal Preparations शुद्ध मद्यसार फक्त औषधीय सिद्धपदार्थ मध्ये वापराकरिता मिळवणे
The applicant shall obtain rectified spirit under these rules only when the same is required for use in the manufacture of medicinal preparations by the process of mixing without the process of distillation.
अर्जदार या नियमांखाली शुद्ध मद्यसार, ऊर्ध्वपातन (distillation) प्रक्रियेशिवाय मिश्रण प्रक्रियेद्वारे औषधीय सिद्धपदार्थांच्या उत्पादनात वापरण्यासाठी आवश्यक असेल तेव्हाच प्राप्त करील.
मराठी अनुवाद केवळ संदर्भासाठी. मूळ इंग्रजी मजकूर अधिकृत आहे.
सोप्या भाषेत — Rule 6
थोडक्यात:
हकीम आणि वैद्य यांना औषधे बनवण्यासाठी शुद्ध मद्यसार (rectified spirit) मिळू शकतो — पण फक्त मिश्रण करण्यासाठी, उकळवून/वाष्पीकरण करण्यासाठी नाही.
---
**विस्तृत समजावून सांगणे:**
• **कोणला हा नियम आहे?**
हे Rule 6 आहे. यामध्ये असे सांगितले आहे की शुद्ध मद्यसार कसा वापरायचा याबद्दल.
• **कोणांना मिळू शकतो?**
हकीम आणि वैद्य (Ayurveda/Unani औषधज्ञ) यांना licence घेऊन शुद्ध मद्यसार मिळू शकतो.
• **कोणत्या कामासाठी?**
औषधीय सिद्धपदार्थ (medicinal preparations) बनवण्यासाठी. उदा., आयुर्वेदिक औषध, हक्कानी औषध इत्यादी.
• **महत्वाचा नियम — कसा वापरायचा?**
फक्त **मिश्रण करण्यासाठी** (mixing) वापरायचा. म्हणजे, आधी तयार केलेल्या औषधात शुद्ध मद्यसार मिळवून देणे.
❌ **हे करू नकोस:**
Distillation (ऊर्ध्वपातन/उकळवून वाष्प करणे) — याद्वारे नवीन दारू बनवणे — हे मना आहे.
• **क्षमा (Excise duty remission)?**
Commissioner चाहिजे तर या शुद्ध मद्यसारावरील excise duty माफ करू शकतो, कारण ते औषधीय हेतूने वापरलं जात आहे.
• **साधा उदाहरण:**
जर तुम्ही हकीम असाल आणि आयुर्वेदिक तेल बनवत असाल, तर त्यात शुद्ध मद्यसार मिळवू शकता — पण नवीन दारू उकळवून बनवू शकत नाही.
हकीम आणि वैद्य यांना औषधे बनवण्यासाठी शुद्ध मद्यसार (rectified spirit) मिळू शकतो — पण फक्त मिश्रण करण्यासाठी, उकळवून/वाष्पीकरण करण्यासाठी नाही.
---
**विस्तृत समजावून सांगणे:**
• **कोणला हा नियम आहे?**
हे Rule 6 आहे. यामध्ये असे सांगितले आहे की शुद्ध मद्यसार कसा वापरायचा याबद्दल.
• **कोणांना मिळू शकतो?**
हकीम आणि वैद्य (Ayurveda/Unani औषधज्ञ) यांना licence घेऊन शुद्ध मद्यसार मिळू शकतो.
• **कोणत्या कामासाठी?**
औषधीय सिद्धपदार्थ (medicinal preparations) बनवण्यासाठी. उदा., आयुर्वेदिक औषध, हक्कानी औषध इत्यादी.
• **महत्वाचा नियम — कसा वापरायचा?**
फक्त **मिश्रण करण्यासाठी** (mixing) वापरायचा. म्हणजे, आधी तयार केलेल्या औषधात शुद्ध मद्यसार मिळवून देणे.
❌ **हे करू नकोस:**
Distillation (ऊर्ध्वपातन/उकळवून वाष्प करणे) — याद्वारे नवीन दारू बनवणे — हे मना आहे.
• **क्षमा (Excise duty remission)?**
Commissioner चाहिजे तर या शुद्ध मद्यसारावरील excise duty माफ करू शकतो, कारण ते औषधीय हेतूने वापरलं जात आहे.
• **साधा उदाहरण:**
जर तुम्ही हकीम असाल आणि आयुर्वेदिक तेल बनवत असाल, तर त्यात शुद्ध मद्यसार मिळवू शकता — पण नवीन दारू उकळवून बनवू शकत नाही.
Rule 7
Current
Payment of the cost-price, Excise Duty खरेदी किंमत किंवा उत्पादन शुल्क भरणे
The applicant shall obtain rectified spirit from such Government distillery or warehouse as may be specified in the order issued by the Commissioner under rule 4 on payment of the purchase price, excise duty and other excise dues chargeable thereon.
अर्जदार नियम ४ अन्वये आयुक्तांनी जारी केलेल्या आदेशात नमूद केल्याप्रमाणे अशा शासकीय दारूभट्टी किंवा गोदामातून, खरेदी किंमत, उत्पादन शुल्क आणि त्यावर वसूल करण्यायोग्य इतर उत्पादन शुल्क देय भरून शुद्ध मद्यसार प्राप्त करील. फुट नोट: 1
मराठी अनुवाद केवळ संदर्भासाठी. मूळ इंग्रजी मजकूर अधिकृत आहे.
Amendment footnote — दुरुस्ती टिप्पण
सोप्या भाषेत — Rule 7
थोडक्यात: हकीम किंवा वैद्य यांचे शुद्ध मद्यसार (rectified spirit) घेताना सर्व किंमत आणि शुल्क भरावे लागतात.
विस्तृत समजावणी:
• **कोण वापरतात:** हकीम (युनानी डॉक्टर) किंवा वैद्य (आयुर्वेद डॉक्टर) यांना औषध बनवताना शुद्ध मद्यसार हवे असते.
• **कुठून घ्यायचे:** तुम्हाला शासकीय दारूभट्टी किंवा शासकीय गोदामातून मद्यसार घ्यायचे आहे — दुकानातून नाही.
• **कोण सांगतो:** Commissioner यांनी नियम ४ प्रमाणे एक आदेश देतो ज्यात कोणते दारूभट्टी किंवा गोदाम योग्य आहे हे लिहिलेले असते.
• **कोणती किंमत भरायची:**
- **खरेदी किंमत** = मद्यसारची मूळ किंमत
- **Excise Duty** = सरकारला दिलेला उत्पादन शुल्क
- **इतर शुल्क** = आणखी जे शुल्क लागू असतील
• **महत्वाचे:** तुम्हाला सर्व पैसे एकदमीच भरावे लागतील — तरच तुम्हाला मद्यसार देण्यात येईल.
• **उदा.,** जर ₹१०० किंमत + ₹२० duty + ₹५ इतर शुल्क असेल तर एकूण ₹१२५ भरायचे.
हा नियम हकीम-वैद्यांना सरकारच्या माध्यमातून सुरक्षितपणे आणि कायदेशीरपणे औषधी मद्यसार मिळावो म्हणून आहे.
विस्तृत समजावणी:
• **कोण वापरतात:** हकीम (युनानी डॉक्टर) किंवा वैद्य (आयुर्वेद डॉक्टर) यांना औषध बनवताना शुद्ध मद्यसार हवे असते.
• **कुठून घ्यायचे:** तुम्हाला शासकीय दारूभट्टी किंवा शासकीय गोदामातून मद्यसार घ्यायचे आहे — दुकानातून नाही.
• **कोण सांगतो:** Commissioner यांनी नियम ४ प्रमाणे एक आदेश देतो ज्यात कोणते दारूभट्टी किंवा गोदाम योग्य आहे हे लिहिलेले असते.
• **कोणती किंमत भरायची:**
- **खरेदी किंमत** = मद्यसारची मूळ किंमत
- **Excise Duty** = सरकारला दिलेला उत्पादन शुल्क
- **इतर शुल्क** = आणखी जे शुल्क लागू असतील
• **महत्वाचे:** तुम्हाला सर्व पैसे एकदमीच भरावे लागतील — तरच तुम्हाला मद्यसार देण्यात येईल.
• **उदा.,** जर ₹१०० किंमत + ₹२० duty + ₹५ इतर शुल्क असेल तर एकूण ₹१२५ भरायचे.
हा नियम हकीम-वैद्यांना सरकारच्या माध्यमातून सुरक्षितपणे आणि कायदेशीरपणे औषधी मद्यसार मिळावो म्हणून आहे.
Rule 8
Current
duty shall be paid in advance शुल्काचा आगाऊ भरणा करणे
The duty shall be paid in advance in the nearest Government treasury and no refund there of shall be allowed on account of dryage or wastage. A copy of the challan showing the amount of duty paid into a Government treasury shall be produced on demand by a Prohibition and Excise Officer
शुल्काचा आगाऊ भरणा जवळच्या शासकीय खजिन्यात केला जाईल आणि शुष्कता किंवा नासाडीमुळे त्याचा कोणताही परतावा दिला जाणार नाही. शासकीय खजिन्यात भरलेल्या शुल्काची रक्कम दर्शविणाऱ्या चलानाची प्रत दारूबंदी व उत्पादन शुल्क अधिकाऱ्याने मागणी केल्यावर सादर केली जाईल.
मराठी अनुवाद केवळ संदर्भासाठी. मूळ इंग्रजी मजकूर अधिकृत आहे.
सोप्या भाषेत — Rule 8
थोडक्यात: हकीम आणि वैद्यांना आवश्यक असलेल्या दारूवर excise duty आगाऊ भरायला हवे आणि तो कधीच परत मिळणार नाही.
**तपशील:**
**Duty कोणी भरतो?**
हकीम किंवा वैद्य जर सरकारकडून rectified spirit (शुद्ध केलेली दारू) मिळवायचे असेल तर त्यांना पहिल्यांच पूर्ण duty (शुल्क) भरावे लागते.
**Duty कुठे भरते?**
तुमच्या जवळच्या सरकारी खजिन्यात (Government Treasury) हे शुल्क जमा करावे लागते.
**एक महत्वाचा नियम - कोणताही परतावा नाही!**
जर तुमचे दारू सुकले (dryage) किंवा खराब झाले (wastage), तरीही भरलेले शुल्क परत मिळणार नाही — हे एक कठोर नियम आहे.
**Proof (पुरावा) ठेवायला हवा:**
- जेव्हा तुम्ही शुल्क भरता, तेव्हा treasury एक receipt (चलान) देते
- या चलानाची कॉपी तुमच्याकडे राखून ठेवायला हवी
- Prohibition and Excise officer जर मागणी करेल तर हे चलान त्याना दाखवायला हवे
**उदा.:** जर वैद्यांना ₹50,000 शुल्क भरायचे असेल, तर शासकीय खजिन्यात हे पैसे जमा करून चलान घेणे आवश्यक आहे. मग चाहे ते दारू खराब झाले, परत मिळणार नाही.
**तपशील:**
**Duty कोणी भरतो?**
हकीम किंवा वैद्य जर सरकारकडून rectified spirit (शुद्ध केलेली दारू) मिळवायचे असेल तर त्यांना पहिल्यांच पूर्ण duty (शुल्क) भरावे लागते.
**Duty कुठे भरते?**
तुमच्या जवळच्या सरकारी खजिन्यात (Government Treasury) हे शुल्क जमा करावे लागते.
**एक महत्वाचा नियम - कोणताही परतावा नाही!**
जर तुमचे दारू सुकले (dryage) किंवा खराब झाले (wastage), तरीही भरलेले शुल्क परत मिळणार नाही — हे एक कठोर नियम आहे.
**Proof (पुरावा) ठेवायला हवा:**
- जेव्हा तुम्ही शुल्क भरता, तेव्हा treasury एक receipt (चलान) देते
- या चलानाची कॉपी तुमच्याकडे राखून ठेवायला हवी
- Prohibition and Excise officer जर मागणी करेल तर हे चलान त्याना दाखवायला हवे
**उदा.:** जर वैद्यांना ₹50,000 शुल्क भरायचे असेल, तर शासकीय खजिन्यात हे पैसे जमा करून चलान घेणे आवश्यक आहे. मग चाहे ते दारू खराब झाले, परत मिळणार नाही.
Rule 9
Current
Storage of Rectified Spirit शुद्ध मद्यसारची साठवणूक
(1)
The rectified spirit supplied from the distillery or warehouse shall be kept in a separate strong room in the Government Liquor Warehouse assigned to the applicant on payment of such rent as may be fixed by the Commissioner or at the place stated in his application, if approved by the Commissioner. No room for keeping the rectified spirit shall be approved unless it consists of brick walls and its windows are secured with iron bars and expanded metal of or % " mesh.
(2)
The room where rectified spirit is kept or mixed with other ingredients and, the windows shall, except during the working hours, be securely closed and entrance door of the room shall be locked by a Revenue Lock, the key of which shall remain with the Prohibition and Excise Officer (herein after reffered to as the " Supervising Officer ") appointed to supervise the work at the applicant's place. The applicant shall also apply his own lock to the door or doors in addition to the Revenue Lock.
(1)
डिस्टिलरी किंवा गोदामातून पुरवलेला शुद्ध मद्यार्क आयुक्तांनी निश्चित केलेल्या भाड्याच्या अदायगीवर अर्जदाराला नेमलेल्या शासकीय मद्य गोदामातील वेगळ्या मजबूत खोलीत किंवा आयुक्तांनी मंजूर केल्यास त्याच्या अर्जामध्ये नमूद केलेल्या ठिकाणी ठेवावा. शुद्ध मद्यार्क ठेवण्यासाठी कोणतीही खोली मंजूर केली जाणार नाही जोपर्यंत ती विटांच्या भिंती असलेली नसेल आणि तिच्या खिडक्या लोखंडी सळ्या आणि % " जाळीच्या विस्तारित धातूने सुरक्षित केल्या नसतील.
(2)
ज्या खोलीत शुद्ध मद्यार्क ठेवला जातो किंवा इतर घटकांमध्ये मिसळला जातो ती आणि खिडक्या, कामाच्या वेळेशिवाय, सुरक्षितपणे बंद केल्या जाव्यात आणि खोलीचे प्रवेशद्वार महसूल कुलूपाने बंद केले जावे, ज्याची किल्ली अर्जदाराच्या ठिकाणी काम पाहण्यासाठी नेमलेल्या दारूबंदी व उत्पादन शुल्क अधिकाऱ्याकडे (यानंतर "पर्यवेक्षक अधिकारी" म्हणून संदर्भित) राहील. अर्जदाराने महसूल कुलूपाव्यतिरिक्त दरवाजा किंवा दरवाजांना स्वतःचे कुलूप देखील लावावे.
Rule 10
Current
Sprit withdrawn & mix in the presence of supervision पर्यवेक्षणाखाली शुद्ध मद्यसार काढणे व मिसळणे
The quantity of the rectified spirit required from day-to-day shall be withdrawn and mixed with other ingredients in the manufacture of medicinal preparations in the presence of the Supervising Officer The licensee shall keep such accounts as may be prescribed by the Commissioner. These accounts shall be produced for inspection on demand by any officers empowered under section 122 of the Bombay Prohibition Act, 1949.
दररोज आवश्यक असलेल्या शुद्ध मद्यसाराचे प्रमाण पर्यवेक्षण अधिकाऱ्यांच्या उपस्थितीत काढले जाईल आणि औषधीय सिद्धपदार्थांच्या उत्पादनात इतर घटकांसह मिसळले जाईल.
मराठी अनुवाद केवळ संदर्भासाठी. मूळ इंग्रजी मजकूर अधिकृत आहे.
सोप्या भाषेत — Rule 10
थोडक्यात: हकीम किंवा वैद्यांना औषधे बनवताना शुद्ध मद्यसार (rectified spirit) वापरताना सरकारी अधिकारी पाहत राहणार.
**तपशील:**
• **कोण करू शकतो?** - हकीम (इस्लामिक वैद्य) आणि वैद्य (आयुर्वेदिक वैद्य) औषधे बनवताना शुद्ध मद्यसार वापरू शकतात.
• **दर दिवस किती काढायचे?** - त्यांना रोज ज्या प्रमाणात मद्यसार हवेय तितकाच काढता येतो. एकदम काढून ठेवून पुढे वापरू शकत नाहीत.
• **कोण पाहून असणार?** - Government चा supervising officer (पर्यवेक्षण अधिकारी) उपस्थित असून पाहून असतो. तो निश्चित करतो की सरकारला लागणारा excise duty (कर) वापरलेल्या मद्यसाराच्या प्रमाणानुसार सही आहे की नाही.
• **मिसळायचे कसे?** - अधिकाऱ्यांच्या समोर मद्यसार औषधीय सिद्धपदार्थांसह (जसे काढी, चूर्ण इत्यादी) मिसळले जाते.
• **मूल मुद्दा** - यातून सरकारला हीच पक्का पडते की मद्यसार खरोखरच औषधे बनवताना वापरला जात आहे, नाही तर नशेच्या उद्देशाने वापरला जात आहे.
**तपशील:**
• **कोण करू शकतो?** - हकीम (इस्लामिक वैद्य) आणि वैद्य (आयुर्वेदिक वैद्य) औषधे बनवताना शुद्ध मद्यसार वापरू शकतात.
• **दर दिवस किती काढायचे?** - त्यांना रोज ज्या प्रमाणात मद्यसार हवेय तितकाच काढता येतो. एकदम काढून ठेवून पुढे वापरू शकत नाहीत.
• **कोण पाहून असणार?** - Government चा supervising officer (पर्यवेक्षण अधिकारी) उपस्थित असून पाहून असतो. तो निश्चित करतो की सरकारला लागणारा excise duty (कर) वापरलेल्या मद्यसाराच्या प्रमाणानुसार सही आहे की नाही.
• **मिसळायचे कसे?** - अधिकाऱ्यांच्या समोर मद्यसार औषधीय सिद्धपदार्थांसह (जसे काढी, चूर्ण इत्यादी) मिसळले जाते.
• **मूल मुद्दा** - यातून सरकारला हीच पक्का पडते की मद्यसार खरोखरच औषधे बनवताना वापरला जात आहे, नाही तर नशेच्या उद्देशाने वापरला जात आहे.
Rule 11
Current
Intimation of Starting Operation प्रक्रिया सुरू करण्याची सूचना
The applicant shall give to the Supervising Officer at least 24 hours previous intimation in writing ofhis intention to start the operation ofmixing the rectified spirit with other ingredients and shall state there in the hour of starting the operation and the approximate time during which the operation will be finished. He shall pay to Government in advance such supervision charges fbr the days on which the Supervising Officer is required to attend the operations as may be fixed by the State Government from time to time.
(1)
The licensee shall carry on the operations of manufacturing the spirituous preparations either personally or through an agent or servant, duly authorised by him in this behalf by a written nokarnama signed by himself, and counter signed by a Prohibition and Excise Officer not lower in rank than a Sub-Inspector: Provided that any such nokarnama signed by the licensee shall be valid until such contersignature is refused : Provided further that, no such nokarnama shall be necessary fbr the coolies and workmen employed by him to assist him in the manufacture of the preparation.
(2)
The licensee shall pay a fee of Re. 1 for each nokarnama issued by him No such nokarnama shall be issued to a person below the age of 21 years.
अर्जदार पर्यवेक्षण अधिकाऱ्यांना शुद्ध मद्यसार इतर घटकांसह मिसळण्याची प्रक्रिया सुरू करण्याच्या त्याच्या इराद्याची किमान २४ तास आधी लेखी सूचना देईल आणि त्यात प्रक्रिया सुरू करण्याची वेळ आणि प्रक्रिया पूर्ण होण्यासाठी लागणारा अंदाजे वेळ नमूद करील. तो ज्या दिवशी पर्यवेक्षण अधिकाऱ्यांना प्रक्रियांसाठी उपस्थित राहणे आवश्यक आहे त्या दिवसांसाठी राज्य शासनाने वेळोवेळी निश्चित केल्याप्रमाणे पर्यवेक्षण शुल्क शासनास आगाऊ भरील.
मराठी अनुवाद केवळ संदर्भासाठी. मूळ इंग्रजी मजकूर अधिकृत आहे.
(1)
परवानाधारकाने मद्ययुक्त तयारी तयार करण्याची कामे एकतर स्वतः किंवा या संबंधात स्वतःने अधिकृत केलेल्या एजंट किंवा सेवकामार्फत, स्वतःने स्वाक्षरी केलेल्या आणि उप-निरीक्षकापेक्षा कमी दर्जाच्या नसलेल्या दारूबंदी व उत्पादन शुल्क अधिकाऱ्याने प्रतिस्वाक्षरी केलेल्या लिखित नोकरनाम्याद्वारे करावी: परंतु अशी प्रतिस्वाक्षरी नाकारली जाईपर्यंत परवानाधारकाने स्वाक्षरी केलेला असा कोणताही नोकरनामा वैध राहील: आणखी अशी शर्त की, तयारी तयार करताना त्याला मदत करण्यासाठी त्याने नेमलेल्या कुळ्या आणि कामगारांसाठी असा कोणताही नोकरनामा आवश्यक राहणार नाही.
(2)
परवानाधारकाने त्याने दिलेल्या प्रत्येक नोकरनाम्यासाठी रु. १ शुल्क भरावे. असा कोणताही नोकरनामा २१ वर्षांपेक्षा कमी वयाच्या व्यक्तीला दिला जाणार नाही.
सोप्या भाषेत — Rule 11
थोडक्यात: जर तुम्हाला आयुर्वेद किंवा हकीमी औषधांसाठी शुद्ध दारू (rectified spirit) इतर घटकांसह मिसळायचं असेल, तर सुरू करण्याआधी सरकारी अधिकाऱ्यांना २४ तास आगाऊ सूचना द्यावी लागेल आणि निरीक्षण शुल्क आगाऊ भरावे लागेल.
विस्तार:
• **लेखी सूचना देणे**
तुम्हाला पर्यवेक्षण अधिकाऱ्याला (supervising officer) कमीतकमी २४ तास आधी लिखित सूचना द्यावी लागेल की तुम्ही या काम सुरू करणार आहो.
• **कोणत्या गोष्टीची सूचना?**
सूचनेत असे लिहावे:
- प्रक्रिया कधी सुरू होणार? (कोणता दिवस, कोणती वेळ)
- हे काम पूर्ण होण्यास किती वेळ लागेल? (सुमारे)
• **निरीक्षण शुल्क भरणे**
ज्या दिवस सरकारी अधिकाऱ्यांना तुमचे काम पहायला बसावे लागेल, त्या सर्व दिवसांसाठी तुम्हाला शुल्क आगाऊ भरावे लागेल.
• **शुल्क किती?**
हे रक्कम राज्य शासनाने वेळोवेळी ठरविते — हे अलग-अलग असू शकते.
उदा., जर तुमची प्रक्रिया ५ दिवस चालणार असेल आणि प्रतिदिन निरीक्षण शुल्क ₹५०० असेल, तर तुम्हाला ₹२५,००० आगाऊ भरावे लागेल.
विस्तार:
• **लेखी सूचना देणे**
तुम्हाला पर्यवेक्षण अधिकाऱ्याला (supervising officer) कमीतकमी २४ तास आधी लिखित सूचना द्यावी लागेल की तुम्ही या काम सुरू करणार आहो.
• **कोणत्या गोष्टीची सूचना?**
सूचनेत असे लिहावे:
- प्रक्रिया कधी सुरू होणार? (कोणता दिवस, कोणती वेळ)
- हे काम पूर्ण होण्यास किती वेळ लागेल? (सुमारे)
• **निरीक्षण शुल्क भरणे**
ज्या दिवस सरकारी अधिकाऱ्यांना तुमचे काम पहायला बसावे लागेल, त्या सर्व दिवसांसाठी तुम्हाला शुल्क आगाऊ भरावे लागेल.
• **शुल्क किती?**
हे रक्कम राज्य शासनाने वेळोवेळी ठरविते — हे अलग-अलग असू शकते.
उदा., जर तुमची प्रक्रिया ५ दिवस चालणार असेल आणि प्रतिदिन निरीक्षण शुल्क ₹५०० असेल, तर तुम्हाला ₹२५,००० आगाऊ भरावे लागेल.
Rule 12
Current
Time of Operation प्रक्रिया सुरु करण्याची वेळ
No work requiring the presence of the Supervising Officer shall be carried on in the approved room on any day after sunset or before sunrise or on a Sunday or Public holiday. The licensee shall not sell, transfer or sub-let the right of manufacture granted by this licence, not shall he in connection with the exercise of the said right enter into any agreement or arragement which in the opinion of the Collector is of the nature ofa sub-lease.
पर्यवेक्षण अधिकाऱ्यांच्या उपस्थितीची आवश्यकता असलेले कोणतेही काम कोणत्याही दिवशी सूर्यास्तानंतर किंवा सूर्योदयापूर्वी किंवा रविवारी किंवा सार्वजनिक सुट्टीच्या दिवशी मान्य खोलीत चालविले जाणार नाही.
मराठी अनुवाद केवळ संदर्भासाठी. मूळ इंग्रजी मजकूर अधिकृत आहे.
सोप्या भाषेत — Rule 12
थोडक्यात:
दारू तयार करणारे Hakeem किंवा Vaidya (वैद्य) यांचे काम केवळ दिवसाच्या वेळेत आणि सरकारी अधिकाऱ्याच्या देखरेखीखाली होऊ शकते.
---
विस्तृत माहिती:
**काय म्हणतात हा नियम?**
जर एखाद्या Hakeem किंवा Vaidya ला दारू (rectified spirit) तयार करण्यासाठी परवानगी दिली गेलेली असेल, तर त्यांचे काम खालील नियमांचे पालन करून होऊ शकतेः
**कधी काम चालू केला जाऊ शकतो?**
• केवळ सूर्योदय आणि सूर्यास्त यांच्या दरम्यान
(म्हणजे दिवसाच्या उजाड वेळेत)
• रविवार किंवा सार्वजनिक सुट्टीच्या दिवशी काम करता येणार नाही
**कोण असणे आवश्यक आहे?**
• सरकारी supervising officer (पर्यवेक्षण अधिकारी) हा अनिवार्यपणे उपस्थित असणे आवश्यक आहे
• अधिकारी न असताना काम करता येणार नाही
**उदाहरणः**
उदा., जर Hakeem साहेबला दारू तयार करायचा असेल, तर तो सोमवार दुपारी 2 वाजता करू शकतो, पण रविवारी किंवा रात्री 7 वाजता करू शकत नाही.
**यामागे कारण:**
सरकारी अधिकारी दिवसाच्या वेळेत उपस्थित राहून हे काम योग्यरीतीने होतंय हे पाहू शकेल आणि कायद्यांचे पालन होतंय की नाही हे तपासू शकेल.
दारू तयार करणारे Hakeem किंवा Vaidya (वैद्य) यांचे काम केवळ दिवसाच्या वेळेत आणि सरकारी अधिकाऱ्याच्या देखरेखीखाली होऊ शकते.
---
विस्तृत माहिती:
**काय म्हणतात हा नियम?**
जर एखाद्या Hakeem किंवा Vaidya ला दारू (rectified spirit) तयार करण्यासाठी परवानगी दिली गेलेली असेल, तर त्यांचे काम खालील नियमांचे पालन करून होऊ शकतेः
**कधी काम चालू केला जाऊ शकतो?**
• केवळ सूर्योदय आणि सूर्यास्त यांच्या दरम्यान
(म्हणजे दिवसाच्या उजाड वेळेत)
• रविवार किंवा सार्वजनिक सुट्टीच्या दिवशी काम करता येणार नाही
**कोण असणे आवश्यक आहे?**
• सरकारी supervising officer (पर्यवेक्षण अधिकारी) हा अनिवार्यपणे उपस्थित असणे आवश्यक आहे
• अधिकारी न असताना काम करता येणार नाही
**उदाहरणः**
उदा., जर Hakeem साहेबला दारू तयार करायचा असेल, तर तो सोमवार दुपारी 2 वाजता करू शकतो, पण रविवारी किंवा रात्री 7 वाजता करू शकत नाही.
**यामागे कारण:**
सरकारी अधिकारी दिवसाच्या वेळेत उपस्थित राहून हे काम योग्यरीतीने होतंय हे पाहू शकेल आणि कायद्यांचे पालन होतंय की नाही हे तपासू शकेल.
Rule 13
Current
Storage , Sampling, Labeling of finished products तयार उत्पादनाची साठवणूक, नमुना काढणे व लेबल इत्यादी
Provided that samples from the kinds of preparations which have once been tested and duly certified by the Chemical Analyser to the 1Government of Maharashtra1 need not be taken but the Supervising Officer may draw samples from the preparation which he has reason to believe to be not in conformity with the formula tested and certified by the Chemical Analyser to the 1Government of Maharashtra1 or to be not a bonafide medicinal preparation: The licensee, his heirs, legal representatives or assigness shall have no claim whatso ever to the continuance or renewal of this licence after the expiry of the period fbr which it is granted. It shall be entirely within the discretion of the Collector to permit or not the assignee of the licensee, in case of sale or transfer or the heir or legal representative of the licensee, in case of death, to have the benefit of the licence for the unexpired portion of the term for which it is granted.
(1)
All finished products shall, before removal from the approved room be transferred to bottles, china jars or any other containers which can be securely corked and sealed or capsuled.
(2)
The bottles, china jars or other containers containing finished preparations shall not be removed from the approved room unless— They bear lables showing the applicant's name and address, the name of the medicinal preparations and the spirit contents. If any such preparation is dangerous to human life the containers shall bear a red label with the word " Poison " printed thereon; and
(2-ii)
A sample from each finished preparation has been taken by the Supervising Officers fbr analysis by the Chemical Analyser to the Government of Maharashtra for determining the spirit contents and fbr certifying that the preparation is a bonafide medicinal preparation:
परंतु ज्या प्रकारच्या तयारींचे नमुने एकदा तपासले गेले असतील आणि १महाराष्ट्र शासन१ च्या रासायनिक विश्लेषकाने योग्यरित्या प्रमाणित केले असतील अशा तयारींचे नमुने घेणे आवश्यक नाही परंतु पर्यवेक्षक अधिकारी अशा तयारीचे नमुने घेऊ शकतील ज्याबाबत त्यांना असे वाटण्याचे कारण आहे की ते १महाराष्ट्र शासन१ च्या रासायनिक विश्लेषकाने तपासलेल्या आणि प्रमाणित केलेल्या सूत्रानुसार नाही किंवा ते प्रामाणिक औषधीय तयारी नाही: परवानाधारक, त्याचे वारस, कायदेशीर प्रतिनिधी किंवा हस्तांतरिती यांना ज्या कालावधीसाठी हा परवाना दिला जातो त्या कालावधीच्या समाप्तीनंतर या परवान्याचे पुढे सुरू ठेवणे किंवा नूतनीकरण करण्याबाबत कोणताही हक्क राहणार नाही. विक्री किंवा हस्तांतरणाच्या बाबतीत परवानाधारकाच्या हस्तांतरितीला किंवा मृत्यूच्या बाबतीत वारसाला किंवा कायदेशीर प्रतिनिधीला ज्या मुदतीसाठी परवाना दिला जातो त्या मुदतीच्या न संपलेल्या भागासाठी परवान्याचा लाभ मिळू देणे किंवा न देणे हे पूर्णपणे जिल्हाधिकाऱ्यांच्या विवेकाधीन राहील.
मराठी अनुवाद केवळ संदर्भासाठी. मूळ इंग्रजी मजकूर अधिकृत आहे.
(1)
सर्व तयार उत्पादने मंजूर खोलीतून काढण्यापूर्वी बाटल्या, चीनी भांडी किंवा इतर कोणत्याही पात्रांमध्ये हस्तांतरित केली जावीत ज्यांना सुरक्षितपणे कॉर्क आणि सील किंवा कॅप्सूल लावता येईल.
(2)
तयार तयारी असलेल्या बाटल्या, चीनी भांडी किंवा इतर पात्रे मंजूर खोलीतून काढल्या जाणार नाहीत जोपर्यंत— त्यांवर अर्जदाराचे नाव आणि पत्ता, औषधीय तयारींचे नाव आणि मद्यार्क सामग्री दर्शविणारी लेबले असतील. जर अशी तयारी मानवी जीवनासाठी धोकादायक असेल तर पात्रांवर "विष" हा शब्द छापलेले लाल लेबल असावे; आणि
(2-ii)
प्रत्येक तयार तयारीचा नमुना मद्यार्क सामग्री निश्चित करण्यासाठी आणि तयारी प्रामाणिक औषधीय तयारी आहे हे प्रमाणित करण्यासाठी महाराष्ट्र शासनाच्या रासायनिक विश्लेषकाकडून विश्लेषणासाठी पर्यवेक्षक अधिकाऱ्यांनी घेतला असेल:
Amendment footnote — दुरुस्ती टिप्पण
Rule 14
Current
Storage of Unfinished Products and the balance of the Finished Product अपूर्ण उत्पादन व शिल्लक तयार उत्पादनाचा साठा
The unfinished products to which rectified spirit has been added and the balance of the finished product which has not been transferred to containers and sealed shall be kept in the approved room with labels fastened to the containers showing the total contents and the rectified spirit in each. This licence may be suspended or cancelled in accordance with the provisions of section 54 or 56 of the Bombay Prohibition Act, 1949. Granted this.......................... day of..............................19 Seal of the Collector Collector
ज्या अपूर्ण उत्पादनांमध्ये शुद्ध मद्यसार जोडला गेला आहे आणि तयार उत्पादनाची जी शिल्लक पात्रांमध्ये हस्तांतरित आणि सीलबंद केलेली नाही ती मान्य खोलीत, प्रत्येक पात्रातील एकूण प्रमाण आणि शुद्ध मद्यसार दर्शविणारे लेबल पात्रांना चिकटवून ठेवली जाईल.
मराठी अनुवाद केवळ संदर्भासाठी. मूळ इंग्रजी मजकूर अधिकृत आहे.
सोप्या भाषेत — Rule 14
थोडक्यात:
हा नियम म्हणतो की औषध बनवताना वापरलेल्या अपूर्ण आणि तयार उत्पादनांना कसे साठवायचे.
विस्तारीत समजावणी:
**मुख्य कल्पना:**
Hakeems आणि Vaidyas (आयुर्वेद आणि यूनानी डॉक्टर) औषध बनवायला शुद्ध मद्यसार (rectified spirit) वापरतात. त्यांचे अपूर्ण व तयार उत्पादन नियमातून साठवायला हवे.
**कोणते उत्पादन या नियमाखाली येतात:**
• ज्या औषधांमध्ये शुद्ध मद्यसार मिसळलेला आहे पण अभी तयार झालेले नाहीत (अपूर्ण उत्पादन)
• ज्या औषधांचे उत्पादन संपलेले आहे पण अभी पात्रांमध्ये बंद केलेले नाहीत (तयार उत्पादन)
**साठवण्याचे नियम:**
• हे सर्व उत्पादन **मान्य खोलीत** (approved room) ठेवायला हवेत
• प्रत्येक पात्रावर **लेबल** लागायला हवे
• लेबलमध्ये दोन गोष्टी लिहिलेल्या असाव्यात:
- एकूण औषधाचे प्रमाण (किती लीटर/किलो)
- त्यामध्ये किती शुद्ध मद्यसार आहे
**सोपे उदाहरण:**
जर तुम्ही आरोग्य तेल बनवत आहात आणि त्यात शुद्ध मद्यसार मिसळलेले आहे, तर तेल एका पात्रात ठेवून लेबल लागवायला हवे — "एकूण 50 लीटर, मद्यसार 10 लीटर".
यामुळे सरकारला हिशोब मिळते आणि स्पष्टता राहते.
हा नियम म्हणतो की औषध बनवताना वापरलेल्या अपूर्ण आणि तयार उत्पादनांना कसे साठवायचे.
विस्तारीत समजावणी:
**मुख्य कल्पना:**
Hakeems आणि Vaidyas (आयुर्वेद आणि यूनानी डॉक्टर) औषध बनवायला शुद्ध मद्यसार (rectified spirit) वापरतात. त्यांचे अपूर्ण व तयार उत्पादन नियमातून साठवायला हवे.
**कोणते उत्पादन या नियमाखाली येतात:**
• ज्या औषधांमध्ये शुद्ध मद्यसार मिसळलेला आहे पण अभी तयार झालेले नाहीत (अपूर्ण उत्पादन)
• ज्या औषधांचे उत्पादन संपलेले आहे पण अभी पात्रांमध्ये बंद केलेले नाहीत (तयार उत्पादन)
**साठवण्याचे नियम:**
• हे सर्व उत्पादन **मान्य खोलीत** (approved room) ठेवायला हवेत
• प्रत्येक पात्रावर **लेबल** लागायला हवे
• लेबलमध्ये दोन गोष्टी लिहिलेल्या असाव्यात:
- एकूण औषधाचे प्रमाण (किती लीटर/किलो)
- त्यामध्ये किती शुद्ध मद्यसार आहे
**सोपे उदाहरण:**
जर तुम्ही आरोग्य तेल बनवत आहात आणि त्यात शुद्ध मद्यसार मिसळलेले आहे, तर तेल एका पात्रात ठेवून लेबल लागवायला हवे — "एकूण 50 लीटर, मद्यसार 10 लीटर".
यामुळे सरकारला हिशोब मिळते आणि स्पष्टता राहते.
Rule 15
Current
Drawing of Sample for Analysis विश्लेषण करिता नमुना काढणे
(1)
The applicant shall allow the samples to be taken for analysis free of cost and shall also provide free of cost, tape, wire and case required for packing the samples.
(2)
(3)
Only one bottle of each sample shall be sent to the Chemical Analyser to the 1Government of Maharashtra1 under a letter of advice in the form in the Appendix appended to these rules. The duplicate sample shall, until the result of Analysis is reported, be kept in the approved room in a cupboard provided by the applicant which shall be locked by the Supervising Officer with a Revenue Lock and if not required any longer it shall be returned to the applicant.
(1)
अर्जदाराने विश्लेषणासाठी नमुने मोफत घेऊ देणे आवश्यक आहे आणि नमुने पॅक करण्यासाठी आवश्यक असलेली फीत, तार आणि पेटी देखील मोफत पुरवावी.
(2)
(3)
प्रत्येक नमुन्याची फक्त एक बाटली या नियमांना जोडलेल्या परिशिष्टातील नमुन्यातील सल्ला पत्रासह १महाराष्ट्र शासन१ च्या रासायनिक विश्लेषकाकडे पाठवावी. डुप्लिकेट नमुना विश्लेषणाचा निकाल कळेपर्यंत अर्जदाराने पुरविलेल्या कपाटात मंजूर खोलीत ठेवावा जे पर्यवेक्षक अधिकाऱ्यांनी महसूल कुलूपाने बंद करावे आणि जर पुढे आवश्यक नसेल तर तो अर्जदाराला परत करावा.
Amendment footnote — दुरुस्ती टिप्पण
Rule 16
Current
Action to be taken After obtaining Report Of Analysis विश्लेषण अहवाल प्राप्त झाल्यानंतरची कार्यवाही
If on analysis, the Chemical Analyser to the 1Government of Maharashtra1 certifies any preparation to be not a bona fide medicinal preparation, full excise duty at the rate applicable to potable foreign spirits (e.g., whisky and brandy) on the date of receipt of such certificate shall be leviable on the spirit contents of all the preparations so certified irrespective of the fact whether they are in stock or sold. The differential duty shall be immediately paid by the applicant into a Government treasury and a challan for such payment produced before the Supervising Officer who shall submit a report in the matter to the Superintendent or District Inspector of Prohibition and Excise concerned.
विश्लेषणावर, १[महाराष्ट्र शासनाचे] रासायनिक विश्लेषक कोणताही सिद्धपदार्थ सद्भावनापूर्ण औषधीय सिद्धपदार्थ नसल्याचे प्रमाणित करत असल्यास, अशा प्रमाणपत्राच्या प्राप्तीच्या तारखेला सेवनयोग्य विदेशी मद्यावर (उदा. व्हिस्की आणि ब्रँडी) लागू असलेल्या दराने पूर्ण उत्पादन शुल्क, असे प्रमाणित केलेल्या सर्व सिद्धपदार्थांमधील मद्यसारावर, ते साठ्यात असोत किंवा विकलेले असोत याचा विचार न करता, आकारण्यायोग्य असेल. फरकाचे शुल्क अर्जदाराने शासकीय खजिन्यात तात्काळ भरावे आणि अशा भरणाचे चलान पर्यवेक्षण अधिकाऱ्यांसमोर सादर करावे, जे संबंधित दारूबंदी व उत्पादन शुल्क अधीक्षक किंवा जिल्हा निरीक्षक यांना या बाबतीत अहवाल सादर करतील. फुट नोट: 1
मराठी अनुवाद केवळ संदर्भासाठी. मूळ इंग्रजी मजकूर अधिकृत आहे.
Amendment footnote — दुरुस्ती टिप्पण
सोप्या भाषेत — Rule 16
थोडक्यात: जर हकीम-वैद्यांचा दारू खरं औषध नसल्याचे प्रमाणित झाल्यास, त्यावर विदेशी मद्य (व्हिस्की, ब्रँडी) जितका excise duty आहे तितका भरावा लागतो.
---
**विस्तृत समजावणी:**
**काय होते हा नियम?**
हकीम आणि वैद्य आयुर्वेदिक दारू बनवतात, ज्यावर कमी excise duty लागते. पण अगर तुमचा दारू खरं-खरं औषध नसून सामान्य दारूसारखाच असेल, तर सरकारला पूरा duty देणे बाकी राहते.
**काय करावे लागते?**
• सरकारचे रासायनिक विश्लेषक तुमच्या दारूचे परीक्षण करतो.
• जर ते कहે की "हे खरं औषध नाही", तर तुम्हाला पूर्ण excise duty भरावा लागतो.
• कोणता duty? - व्हिस्की आणि ब्रँडीवर जितका लागतो तितका.
• ही भरणी कधी करावी? - तात्काळ (ताबडतोब)
• पैसे कोठे भरावेत? - Government Treasury मध्ये.
• Proof काय? - जेव्हा तुम्ही पैसे भरता तेव्हा चलान (receipt) मिळतो, ते receipt supervising officer ला दाखवावे लागतो.
• त्यानंतर? - तो officer अहवाल तयार करून Prohibition and Excise Superintendent किंवा District Inspector ला देतो.
**उदाहरण:**
तुमच्या "चरक जुस" वर ₹100 duty लागत होती. पण विश्लेषणात बाहेर आले की हे खरं औषध नाही, तर ₹500 (विदेशी मद्य दर) भरावे लागतील. फरक ₹400 तुम्हाला सरकारला भरणे भाग आहे.
---
**विस्तृत समजावणी:**
**काय होते हा नियम?**
हकीम आणि वैद्य आयुर्वेदिक दारू बनवतात, ज्यावर कमी excise duty लागते. पण अगर तुमचा दारू खरं-खरं औषध नसून सामान्य दारूसारखाच असेल, तर सरकारला पूरा duty देणे बाकी राहते.
**काय करावे लागते?**
• सरकारचे रासायनिक विश्लेषक तुमच्या दारूचे परीक्षण करतो.
• जर ते कहે की "हे खरं औषध नाही", तर तुम्हाला पूर्ण excise duty भरावा लागतो.
• कोणता duty? - व्हिस्की आणि ब्रँडीवर जितका लागतो तितका.
• ही भरणी कधी करावी? - तात्काळ (ताबडतोब)
• पैसे कोठे भरावेत? - Government Treasury मध्ये.
• Proof काय? - जेव्हा तुम्ही पैसे भरता तेव्हा चलान (receipt) मिळतो, ते receipt supervising officer ला दाखवावे लागतो.
• त्यानंतर? - तो officer अहवाल तयार करून Prohibition and Excise Superintendent किंवा District Inspector ला देतो.
**उदाहरण:**
तुमच्या "चरक जुस" वर ₹100 duty लागत होती. पण विश्लेषणात बाहेर आले की हे खरं औषध नाही, तर ₹500 (विदेशी मद्य दर) भरावे लागतील. फरक ₹400 तुम्हाला सरकारला भरणे भाग आहे.
Rule 17
Current
Nokarnama's नोकरनामे
(1)
The applicant may appoint agents or servants, who shall be granted requisite nokamamas duly signed by him and countersigned by the Supervising Officer in token of his approval.
(2)
The applicant shall, in the case of misconduct of any agent or servant and when asked by the Supervising Officer, remove such agent or servant.
(1)
अर्जदार एजंट किंवा सेवक नेमू शकतील, ज्यांना आवश्यक नोकरनामे दिले जातील जे त्याने स्वाक्षरी केलेले असावेत आणि पर्यवेक्षक अधिकाऱ्यांनी त्यांच्या मंजुरीच्या खूणा म्हणून प्रतिस्वाक्षरी केलेले असावेत.
(2)
कोणत्याही एजंट किंवा सेवकाच्या गैरवर्तणुकीच्या बाबतीत आणि पर्यवेक्षक अधिकाऱ्यांनी मागितले असल्यास अर्जदाराने असा एजंट किंवा सेवक काढून टाकावा.
Rule 18
Current
Accounts to be Maintained नोंदी ठेवणे
The applicant and the Supervising Officer shall maintain accounts separately in such forms as may be prescribed by the Commissioner;
अर्जदार आणि पर्यवेक्षण अधिकारी आयुक्तांनी विहित केल्याप्रमाणे अशा नमुन्यांमध्ये स्वतंत्रपणे हिशेब ठेवतील.
मराठी अनुवाद केवळ संदर्भासाठी. मूळ इंग्रजी मजकूर अधिकृत आहे.
सोप्या भाषेत — Rule 18
**थोडक्यात:** हकीम किंवा वैद्यांना दारू (rectified spirit) देणाऱ्या दुकानदारांना आणि त्यांच्या पर्यवेक्षकांनी वेगवेगळे हिशेब (accounts) ठेवावे लागतात।
---
**विस्तारित स्पष्टीकरण:**
**Rule 18 काय म्हणतो:**
• **अर्जदार** (दुकानदार/व्यापारी) आणि **पर्यवेक्षण अधिकारी** या दोघांनी अलग-अलग (separate) हिशेब राखावे लागतात।
• हे हिशेब कोणत्या **फॉर्मेटमध्ये** ठेवावेत, हे **Commissioner** (आयुक्त) ठरवतात।
• Commissioner ने जी नियमावली (format) बनवली असेल, त्याप्रमाणे हिशेब ठेवावे लागतात।
---
**साधारण भाषेत:**
जर तुमच्या दुकानातून हकीम किंवा वैद्यांना दारू विक्रय केली जाते, तर:
✓ तुम्हाला आपला हिशेब एका नोटबुकीत ठेवावा लागतो।
✓ तुमच्या पर्यवेक्षक अधिकाऱ्याने (supervising officer) वेगळा हिशेब ठेवावा लागतो।
✓ दोनही हिशेब आयुक्तांनी सांगितल्याप्रमाणेच ठेवावेत लागतात।
✓ हे हिशेब सरकारी तपास करून पाहायचे असतात, म्हणून स्पष्ट आणि सत्य असावे लागतात।
---
**का महत्वाचे?** दारूचा हिशेब सत्य राहावा आणि सरकारला कर (excise duty) योग्यरित्या देण्यात येवो, यासाठी हे नियम आहेत।
---
**विस्तारित स्पष्टीकरण:**
**Rule 18 काय म्हणतो:**
• **अर्जदार** (दुकानदार/व्यापारी) आणि **पर्यवेक्षण अधिकारी** या दोघांनी अलग-अलग (separate) हिशेब राखावे लागतात।
• हे हिशेब कोणत्या **फॉर्मेटमध्ये** ठेवावेत, हे **Commissioner** (आयुक्त) ठरवतात।
• Commissioner ने जी नियमावली (format) बनवली असेल, त्याप्रमाणे हिशेब ठेवावे लागतात।
---
**साधारण भाषेत:**
जर तुमच्या दुकानातून हकीम किंवा वैद्यांना दारू विक्रय केली जाते, तर:
✓ तुम्हाला आपला हिशेब एका नोटबुकीत ठेवावा लागतो।
✓ तुमच्या पर्यवेक्षक अधिकाऱ्याने (supervising officer) वेगळा हिशेब ठेवावा लागतो।
✓ दोनही हिशेब आयुक्तांनी सांगितल्याप्रमाणेच ठेवावेत लागतात।
✓ हे हिशेब सरकारी तपास करून पाहायचे असतात, म्हणून स्पष्ट आणि सत्य असावे लागतात।
---
**का महत्वाचे?** दारूचा हिशेब सत्य राहावा आणि सरकारला कर (excise duty) योग्यरित्या देण्यात येवो, यासाठी हे नियम आहेत।
Rule 19
Current
Accounts, Passes, the Stock of Rectified Spirit shall be open for Inspection नोंदवह्या, वाहतूक पास शुद्ध मद्यसारचा साठा इ. तपासणी साठी खुला राहील
The accounts, passes, the stock of rectified spirit and the unfinished and finished preparations and the samples kept in the approved room shall be open for inspection by the Supervising Officer, Local Inspector of Prohibition and Excise, Collector or Commissioner or any Officer authorised in this behalf by the Commissioner.
हिशेब, वाहतूक पास, शुद्ध मद्यसाराचा साठा आणि मान्य खोलीत ठेवलेले अपूर्ण आणि तयार सिद्धपदार्थ आणि नमुने पर्यवेक्षण अधिकारी, स्थानिक दारूबंदी व उत्पादन शुल्क निरीक्षक, जिल्हाधिकारी किंवा आयुक्त किंवा आयुक्तांनी या संबंधात प्राधिकृत केलेल्या कोणत्याही अधिकाऱ्यांच्या तपासणीसाठी उपलब्ध असतील.
मराठी अनुवाद केवळ संदर्भासाठी. मूळ इंग्रजी मजकूर अधिकृत आहे.
सोप्या भाषेत — Rule 19
थोडक्यात:
हकीम आणि वैद्यांना दारू वापरण्याची परवानगी असेल तर त्यांचे सर्व हिशेब, दारूची नोंदवही, वाहतूक पास, साठा आणि तयार केलेली दवाइ सरकारी अधिकाऱ्यांच्या तपासणीसाठी खुला असणे आवश्यक आहे।
---
**तपशीलवार समजावणी:**
**कोण तपासणी करू शकतात?**
• निरीक्षक (supervising officer)
• स्थानिक दारूबंदी आणि उत्पादन शुल्क विभागाचा inspector
• जिल्हाधिकारी (Collector)
• आयुक्त (Commissioner) किंवा त्यांनी मान्यता दिलेला कोणही अधिकारी
**कोणचे रेकॉर्ड तपास केले जातील?**
• हकीम किंवा वैद्याचे सर्व हिशेब-किताब
• वाहतूक पास (दारू एका जागेहून दुसऱ्या जागेला नेण्याचे कागदपत्र)
• शुद्ध मद्यसारचा साठा (rectified spirit हे शुद्ध अल्कोहल आहे)
• अपूर्ण दवाइ आणि तयार केलेली दवाइ
• नमुने (जी दवाइ मान्य खोलीत संग्रहित आहेत)
**मुख्य बातमी:**
ही तपासणी अधिकार असलेल्या व्यक्तीला त्यांच्या रेकॉर्ड्स दाखवायचे आणि साठा पाहू देणे आवश्यक आहे — हे कायद्याचे पालन करण्याचा भाग आहे।
जर कोणी तपास करायला देणार नाही किंवा रेकॉर्ड्स लपवील तर त्यावर कायदेशीर कारवाई होऊ शकते।
हकीम आणि वैद्यांना दारू वापरण्याची परवानगी असेल तर त्यांचे सर्व हिशेब, दारूची नोंदवही, वाहतूक पास, साठा आणि तयार केलेली दवाइ सरकारी अधिकाऱ्यांच्या तपासणीसाठी खुला असणे आवश्यक आहे।
---
**तपशीलवार समजावणी:**
**कोण तपासणी करू शकतात?**
• निरीक्षक (supervising officer)
• स्थानिक दारूबंदी आणि उत्पादन शुल्क विभागाचा inspector
• जिल्हाधिकारी (Collector)
• आयुक्त (Commissioner) किंवा त्यांनी मान्यता दिलेला कोणही अधिकारी
**कोणचे रेकॉर्ड तपास केले जातील?**
• हकीम किंवा वैद्याचे सर्व हिशेब-किताब
• वाहतूक पास (दारू एका जागेहून दुसऱ्या जागेला नेण्याचे कागदपत्र)
• शुद्ध मद्यसारचा साठा (rectified spirit हे शुद्ध अल्कोहल आहे)
• अपूर्ण दवाइ आणि तयार केलेली दवाइ
• नमुने (जी दवाइ मान्य खोलीत संग्रहित आहेत)
**मुख्य बातमी:**
ही तपासणी अधिकार असलेल्या व्यक्तीला त्यांच्या रेकॉर्ड्स दाखवायचे आणि साठा पाहू देणे आवश्यक आहे — हे कायद्याचे पालन करण्याचा भाग आहे।
जर कोणी तपास करायला देणार नाही किंवा रेकॉर्ड्स लपवील तर त्यावर कायदेशीर कारवाई होऊ शकते।
Rule 20
Current
Concessional rate of duty can be withdrawn उत्पादन शुल्क मध्ये दिलेली सवलत मागे घेता येऊ शकेल
The order permitting the applicant to obtain rectified spirit at the concessional rate of duty shall be liable to be withdrawn if— 1. Subs. by G.N. of 25-7-1963.
(1)
the concession is found to be abused;
(2)
any of the provisions of the Bombay Prohibition Act, 1949, the Dangerous Drugs Act, 1930, or the Bombay Opium Smoking Act, 1936, or any rule, regulation or order made under any of these Acts is infringed by the applicant or his agent or servant;
(3)
there is a breach of any of the foregoing rules.
अर्जदारास सवलतीच्या दराने शुद्ध मद्यसार प्राप्त करण्यास परवानगी देणारा आदेश पुढील कारणांमुळे मागे घेतला जाऊ शकतो -
मराठी अनुवाद केवळ संदर्भासाठी. मूळ इंग्रजी मजकूर अधिकृत आहे.
(1)
सवलतीचा गैरवापर झाल्याचे आढळले आहे;
(2)
मुंबई दारूबंदी अधिनियम, १९४९, धोकादायक औषधे अधिनियम, १९३०, किंवा मुंबई अफू धुम्रपान अधिनियम, १९३६ किंवा या अधिनियमांपैकी कोणत्याही अधिनियमाखाली बनवलेला कोणताही नियम, विनियम किंवा आदेश यांच्यापैकी कोणतीही तरतूद अर्जदार किंवा त्याचा एजंट किंवा सेवक यांनी भंग केली आहे;
(3)
वरीलपैकी कोणत्याही नियमांचे उल्लंघन झाले आहे.
सोप्या भाषेत — Rule 20
**थोडक्यात:** हकीमांना आणि वैद्यांना सस्त्य दरानं दारू देण्याची परवानगी रद्द केली जाऊ शकते जर तेही त्याचा गैरवापर करतात किंवा कायदे तोडतात.
---
**विस्तारित समजावणी:**
Rule 20 हा नियम असे म्हणतो - जर हकीम किंवा वैद्य यांना सस्त्य दरानं दारू (rectified spirit) देण्यासाठी परवानगी मिळून असेल, तर ती परवानगी तीन परिस्थितीत रद्द केली जाऊ शकते:
**१) सवलतीचा गैरवापर होत असेल तर:**
उदा., जर हकीमकडे सस्त्य दरानं दारू आणून त्याला बाजारात महाग दरानं विकत असेल, किंवा अपयोगी कामाचा वापर करत असेल, तर परवानगी रद्द होऊ शकते.
**२) कायदे तोडल्यास:**
जर हकीम/वैद्य किंवा त्याचे कर्मचारी/प्रतिनिधी पुढील कायद्यातून काही तरतूद तोडत असतील:
- मुंबई दारूबंदी अधिनियम, १९४९
- भयंकर अमली पदार्थ अधिनियम, १९३०
- मुंबई अफू धूम्रपान अधिनियम, १९३६
तर परवानगी रद्द होऊ शकते.
**३) या नियमांचा भंग झाल्यास:**
जर हकीम इतर कोणत्याही नियमांचे पालन न करत असेल, तर परवानगी रद्द होऊ शकते.
**सरळ भाषेत:** तुम्हाला सस्त्य दरानं दारू मिळते हे एक विशेष सोय आहे - पण हे सोय हवेतून देत नाहीत. जर तुम्ही त्याचा गैरवापर केला किंवा कायदे तोडले, तर ते सोय एकदमी मागे घेऊन जाऊ शकतात.
---
**विस्तारित समजावणी:**
Rule 20 हा नियम असे म्हणतो - जर हकीम किंवा वैद्य यांना सस्त्य दरानं दारू (rectified spirit) देण्यासाठी परवानगी मिळून असेल, तर ती परवानगी तीन परिस्थितीत रद्द केली जाऊ शकते:
**१) सवलतीचा गैरवापर होत असेल तर:**
उदा., जर हकीमकडे सस्त्य दरानं दारू आणून त्याला बाजारात महाग दरानं विकत असेल, किंवा अपयोगी कामाचा वापर करत असेल, तर परवानगी रद्द होऊ शकते.
**२) कायदे तोडल्यास:**
जर हकीम/वैद्य किंवा त्याचे कर्मचारी/प्रतिनिधी पुढील कायद्यातून काही तरतूद तोडत असतील:
- मुंबई दारूबंदी अधिनियम, १९४९
- भयंकर अमली पदार्थ अधिनियम, १९३०
- मुंबई अफू धूम्रपान अधिनियम, १९३६
तर परवानगी रद्द होऊ शकते.
**३) या नियमांचा भंग झाल्यास:**
जर हकीम इतर कोणत्याही नियमांचे पालन न करत असेल, तर परवानगी रद्द होऊ शकते.
**सरळ भाषेत:** तुम्हाला सस्त्य दरानं दारू मिळते हे एक विशेष सोय आहे - पण हे सोय हवेतून देत नाहीत. जर तुम्ही त्याचा गैरवापर केला किंवा कायदे तोडले, तर ते सोय एकदमी मागे घेऊन जाऊ शकतात.
Forms appended to these rules
1
Browse all forms across manual
Form of Advice of samples sent for estimating the alcoholic strength and certifying that the preparation is a “ bona fide medicinal preparation ” (and not a beverage).