HOMEMaharashtra Panchayat Extension To Scheduled Area (Prohibition And Regulation Of Licensing) Rules, 2015
View all order & notifications Forms / Schedules
MIS. 912/CR-336/EXC-3, dated 5th March, 2015
📜 ORIGIN: MIS. 912/CR-336/EXC-3, dated 5th March, 2015.
✅ STATUS: In force, as amended.
📖 PRINTED MANUAL REFERENCE: Printed 2023 Excise Manual, page 1073.
G. N. H. D. No. MTS-912 / CR-336 / EXC-3, dated 4th March 2015
(M. G. Part IV-B. E. O. No. 296)
In exercise of the powers conferred by clause (h1) of sub-section (2) of section 143 of the Maharashtra Prohibition Act, (XXV of 1949) and of all other powers enabling it in this behalf, the Government of Maharashtra hereby makes the following Rules, the same having been previously published as required by sub-section (3) of the said section 143, namely :—
📋 AT A GLANCE: These Rules govern the prohibition and regulation of liquor licensing in scheduled areas under the Maharashtra Panchayat Extension Act. They establish the framework for controlling alcohol permit and license issuance, conditions, and enforcement in designated tribal and forest regions, specifying eligibility criteria, operational restrictions, and regulatory oversight by competent authorities.
जी. एन. एच. डी. क्र. MTS-912 / CR-336 / EXC-3, दिनांक ४ मार्च २०१५
(म. गॅ. भाग IV-ब. असा. आ. क्र. २९६)
महाराष्ट्र दारूबंदी अधिनियम (XXV सन १९४९) च्या कलम १४३ च्या उपकलम (२) च्या खंड (h1) द्वारे प्रदान केलेल्या अधिकारांचा आणि या संबंधात त्याला सक्षम करणाऱ्या इतर सर्व अधिकारांचा वापर करून, महाराष्ट्र शासन याद्वारे पुढील नियम करीत आहे, जे सदर कलम १४३ च्या उपकलम (३) द्वारे आवश्यक असल्याप्रमाणे पूर्वी प्रकाशित करण्यात आले आहेत :—
Short title and extent शीर्षक आणि व्याप्ती
These rules may be called the Maharashtra Panchayat Extension to Scheduled Area (Prohibition and Regulation of Licensing) Rules, 2015.
They extends to all the Scheduled Areas in the State of Maharashtra.
या नियमांना महाराष्ट्र पंचायत विस्तार अनुसूचित क्षेत्र (दारूबंदी व परवाना विनियमन) नियम, २०१५ असे म्हणता येईल.
ते महाराष्ट्र राज्यातील सर्व अनुसूचित क्षेत्रांना लागू होतात.
Definitions व्याख्या
In these rules unless the context otherwise requires,—
"Act" means the Maharashtra Prohibition Act ;
"Gram Sabha" means a body consiting of persons registered in the electroal rolls relating to village comprised within the area of the Panchayat;
"Panchayat" means a panchayat established or deemed to be established under the Maharashtra Village Panchayats Act (III of 1959) ;
"Scheduled Areas" means Scheduled Areas referred to in clasue (I) of article 244 of the Constitution of India;
Words and expressions used but not defined in these rules shall have the meanings respectively assigned to them in the Act.
या नियमांमध्ये, संदर्भानुसार अन्यथा आवश्यक नसल्यास,—
"अधिनियम" म्हणजे महाराष्ट्र दारूबंदी अधिनियम;
"ग्रामसभा" म्हणजे पंचायतीच्या क्षेत्रात समाविष्ट गावाच्या मतदार यादीमध्ये नोंदणीकृत व्यक्तींचा मिळून बनलेला एक निकाय;
"पंचायत" म्हणजे महाराष्ट्र ग्राम पंचायत अधिनियम (III सन १९५९) अंतर्गत स्थापित किंवा स्थापित झाली असे मानली गेलेली पंचायत;
"अनुसूचित क्षेत्रे" म्हणजे भारतीय संविधानाच्या अनुच्छेद २४४ च्या खंड (१) मध्ये निर्दिष्ट केलेली अनुसूचित क्षेत्रे;
या नियमांमध्ये वापरलेले परंतु व्याख्या न केलेले शब्द आणि अभिव्यक्ती यांना अधिनियमात अनुक्रमे दिलेले अर्थ असतील.
Licensing Authority to obtain opinion of Gram Sabha before granting Manufactory or trading license of intoxicant in the village in the Scheduled Areas अनुसूचित क्षेत्रातील गावात मादक पदार्थांच्या उत्पादन किंवा व्यापार परवाना मंजूर करण्यापूर्वी परवाना प्राधिकरणाने ग्रामसभेचे मत प्राप्त करणे
The Licensing authority shall inform, to the concerned Panchayat of a village in the Scheduled Area, about the application for grant of licence regarding establishment of a unit for manufacturing any intoxicant, as per the prevalent policy of the State Government. On receipt of such intimation, the Panchayat Shall convene Gram Sabha and convey its opinion in the form of a resolution on the said application within a period of four weeks from the date of receipt thereof.
The Licensing authority shall inform, to the relevant Panchayat of a village in the Scheduled Area, about the application for grant of licence regarding trading of any intoxicant, as per the prevalent policy of the State Government. On receipt of such intimation, the Panchayat shall convence Gram Sabha and convey its opinion in the form of a resolution on the said application within a period of four weeks from the date of receipt thereof.
The Licensing authority shall issue an order in writing regarding the decision taken in accordance with the provisions of the Act and the rules made thereunder, under intimation to the Gram Sabha concerned. The resolution of the Gram Sabha shall be binding and final.
परवाना प्राधिकरण अनुसूचित क्षेत्रातील गावाच्या संबंधित पंचायतीला, राज्य शासनाच्या प्रचलित धोरणानुसार कोणत्याही मादक पदार्थाच्या उत्पादनासाठी घटक स्थापन करण्याच्या परवान्याच्या अर्जाबद्दल कळवील. अशी सूचना प्राप्त झाल्यावर, पंचायत ग्रामसभा बोलवील आणि प्राप्तीच्या दिनांकापासून चार आठवड्यांच्या कालावधीत सदर अर्जावर ठरावाच्या स्वरूपात आपले मत कळवील.
परवाना प्राधिकरण अनुसूचित क्षेत्रातील गावाच्या संबंधित पंचायतीला, राज्य शासनाच्या प्रचलित धोरणानुसार कोणत्याही मादक पदार्थाच्या व्यापाराच्या परवान्याच्या अर्जाबद्दल कळवील. अशी सूचना प्राप्त झाल्यावर, पंचायत ग्रामसभा बोलवील आणि प्राप्तीच्या दिनांकापासून चार आठवड्यांच्या कालावधीत सदर अर्जावर ठरावाच्या स्वरूपात आपले मत कळवील.
परवाना प्राधिकरण अधिनियमाच्या तरतुदी आणि त्याखाली केलेल्या नियमांनुसार घेतलेल्या निर्णयाबाबत संबंधित ग्रामसभेला कळवून लेखी आदेश जारी करील. ग्रामसभेचा ठराव बंधनकारक आणि अंतिम असेल.
Gram Sabha resolution shall be required for renewal of licence परवाना नूतनीकरणासाठी ग्रामसभेचा ठराव आवश्यक असणे
Before the expiry of the licence so granted, the Gram Sabha resolution shall be required for its renewal. The proposal for renewal of the licence shall required to be presented by the licensing authority, if the licence-holder so applies, to the Gram Sabha, thirty days prior to the date of expiry of the licence. The Gram Sabha shall convey its opinion in the form of a resolution on the said application prior to the date of expiry of the licence.
अशाप्रकारे मंजूर केलेल्या परवान्याच्या मुदत संपण्यापूर्वी, त्याच्या नूतनीकरणासाठी ग्रामसभा ठराव आवश्यक असेल. परवाना धारकाने तसा अर्ज केल्यास, परवाना प्राधिकरणाने परवान्याच्या मुदत संपण्याच्या दिनांकाच्या तीस दिवस अगोदर ग्रामसभेसमोर नूतनीकरणाचा प्रस्ताव सादर करणे आवश्यक असेल. ग्रामसभा परवान्याच्या मुदत संपण्याच्या दिनांकापूर्वी सदर अर्जावर ठरावाच्या स्वरूपात आपले मत कळवील.
Determination of the quantity of local traditional intoxicant that may be distilled or brewed ग्रामसभेद्वारे स्थानिक पारंपारिक मादक पदार्थ तयार करणे गाळण्याचे प्रमाण निश्चित करणे
The Gram Sabha shall determine the quantity of local traditional intoxicant that may be distilled or brewed by the Scheduled Tribes residing in a village of the Scheduled Areas for their Consumption but not for sale as mentioned in the Government Order, Home Department No. BPA.0876/836(II)-PRO-3, dated the 28th April 1981.
अनुसूचित क्षेत्रातील गावात राहणाऱ्या अनुसूचित जमातींद्वारे त्यांच्या स्वतःच्या वापरासाठी परंतु विक्रीसाठी नव्हे, शासन आदेश गृह विभाग क्र. BPA.0876/836(II)-PRO-3, दिनांक २८ एप्रिल १९८१ मध्ये नमूद केल्याप्रमाणे, पारंपरिक स्थानिक मादक पदार्थांचे किती प्रमाण ऊर्ध्वपातन किंवा किण्वन केले जाऊ शकते ते ग्रामसभा निश्चित करील.