Link copied!
 Back
Home › GRs & Gazettes › राज्यातील सराफांच्या सुरक्षा विषयक समस्यांचे निराकरण करण्याब...

राज्यातील सराफांच्या सुरक्षा विषयक समस्यांचे निराकरण करण्याबाबत...

Reference
202403141631108429
Issued
14 Mar 2024
Source
GR Portal (Home Dept - State Excise)
Category
Gr Home Dept

What This Document Says

MAHARASHTRA EXCISE DOCUMENT ANALYSIS

Document Type: Government Resolution (GR) / Administrative Circular

Reference Number: व्हीआयपी-0723/प्र.क्र.91/पोल-13 (VIP-0723/Pr.Cr.91/Pol-13)

Issued By: Government of Maharashtra, Home Department (गृह विभाग)

Date of Issue: 14 March 2024

Effective Date: From date of publication (14 March 2024)

Digital Reference Code: 202403141631108429

Website: www.maharashtra.gov.in

IMPORTANT NOTE ON DOCUMENT SCOPE

This document is NOT related to Maharashtra Excise Law (Bombay Prohibition Act 1949, Bombay Foreign Liquor Rules 1953, Maharashtra Country Liquor Rules 1973, or any liquor/alcohol regulation).

This is a Law and Order / Police Administration circular issued by the Home Department concerning:

  • Security of jewellers and goldsmith businesses (सराफाांच्या सुरक्षा)
  • Prevention and investigation of theft of precious metals and jewellery
  • Procedures for police officers conducting investigations
  • Guidelines for jeweller cooperatives and traders

    • DOCUMENT SUMMARY

    This Government Resolution establishes comprehensive guidelines for investigating theft of precious metals and jewellery (gold, silver) from jewellers' shops and goldsmith establishments across Maharashtra. It mandates the creation of three-tier expertise committees (State-level, Police Commissioner-level, and District-level) to address jeweller grievances and streamline investigation procedures. The circular provides detailed instructions for investigating officers to conduct fair, transparent inquiries while protecting innocent business owners from harassment, and simultaneously ensures accused perpetrators face appropriate punishment. It also prescribes conduct guidelines for jeweller traders to assist police through proper documentation and cooperation.

    KEY PROVISIONS

    A) INSTRUCTIONS FOR INVESTIGATING OFFICERS (तपास अवधकाऱयाांसाठी सूचिा)

    1. Establishment of Expertise Committees (दक्षता सवमती):

      • Constitute "State-level Expertise Committee" (राज्यसतरीय दक्षता सवमती) at Police Commissioner Office level
      • Constitute "Expertise Committees" (दक्षता सवमती) at each Police Commissioner Office and District level
      • State-level Committee meetings: Once per year
      • Police Commissioner and District-level Committee meetings: Once every three months

      • Investigation Procedures:

        • Conduct detailed inquiry before the magistrate regarding the stolen items once accused is arrested for theft
        • In the First Information Report (FIR), provide comprehensive description and weight of stolen items
        • Maintain logbook in all jeweller shops noting:
          • Purpose of police officer's visit
          • Information regarding case under investigation
          • Obtain jeweller's signature on logbook

          • Participation and Jurisdiction:

            • Only police officials bound by law shall participate in search and seizure proceedings
            • For investigation outside the precinct/jurisdiction: Obtain guidance from District Police Superintendent-appointed Expertise Committee before visiting the shop directly
            • Maintain confidentiality of investigation while Expertise Committee assists investigating officer as needed

            • Seizure and Documentation Procedures:

              • Before taking stolen goods into custody, investigating officer must inform:
                • Police Station In-charge of relevant police station
                • Police Commissioner (if in Commissioner jurisdiction)
                • District Police Superintendent or Police Inspector, Local Crime Branch (if in district jurisdiction)
मराठी अनुवाद (Marathi Translation)
व्हीआयपी-0723/प्र.क्र.91/पोल-13 ( गृह विभाग) सराफाांच्या सुरक्षा) तपास अवधकाऱयाांसाठी सूचिा) दक्षता सवमती): राज्यसतरीय दक्षता सवमती) दक्षता सवमती) सराफ व्यािसावयकाांसाठी सूचिा) पोमसां/23/54/सराफी तक्रारी/927/2009, पोमसां/23/54/सराफाांिरील दरोडा/919/2...

Sign in to continue reading

15 days of full content access — every Act, Rule, Regulation, GR, notification and Ex-DC-authored guide. No card required.
पूर्ण मजकूर पाहण्यासाठी साइन इन करा

Sign in with Google Already have an account? Sign in

मराठीत सारांश

# सराफांच्या सुरक्षा विषयक पोलिस सर्क्युलर

---

## थोडक्यात:
हे एक **पोलिस प्रशासकीय सर्क्युलर** आहे (14 मार्च 2024) जो **सोनाचांदीचा व्यापार करणारे सराफे** आणि **पोलिस** यांच्यातील संबंध साफ करते — जेवढ्या हस्तक्षेपे नीट नाहीत आणि सुरक्षा कमजोर नाहीत हे सुनिश्चित करण्यासाठी.

---

## **हे कायदा कशासाठी आहे?**

सोना-चांदीचा चोरी होत होता. पोलिस सराफांना संशयास्पद मानून सताडत होते. सराफे भरशेजारी हातोड्याने पोलिसांना पकडत होते.

**तर राज्य सरकारने असे म्हटलं:** "सुनो भैया — सराफे आणि पोलिस दोन्ही एकमेकेला कायदेशीर तरीकेने काम करा. चोरी पकडा पण सराफांना गैरहाणा करू नका!"

---

## **मुख्य नियम:**

### **पोलिसांसाठी (Investigation करताना):**

1. **Expertise Committee बनवा**
- राज्य स्तरावर एक committee (वर्षातून एकदा मीटिंग)
- Police Commissioner आणि District स्तरावर committee (तीन महिन्यात एकदा मीटिंग)
- हे committee सराफांच्या तक्रारी सुनते आणि पोलिसांना मार्गदर्शन करते

2. **सराफाच्या दुकानात जाताना:**
- पहिले station-in-charge आणि Commissioner यांना सूचित करा
- दुकानातून काही घेताना (seize करताना) सराफांना FIR ची copy देणे गरजेचे आहे
- सराफाचे statement तर **दुकानातच** घ्या — police station ला जबरदस्ती आणू नका

3. **गैरहाणा करू नका:**
- अरेस्ट करण्याआधी पूर्ण तपास पूर्ण करा
- ठोस सुबूत न मिळलेल्याला अरेस्ट करू नका
- सराफे कोणीही **असली दोषी नाहीत असल्यास** उलट witness बना, अभियुक्त नाही

4. **Panchnama (जप्तीचे कागद):**
- दुकानातच panchnama तयार कर आणि सराफांना कॉपी देणे गरजेचे आहे
- 2-3 साक्षी आणि सराफा असोसिएशन यांना उपस्थित रहायला सांग

---

### **सराफांसाठी (व्यापार करताना):**

1. **Logbook वाहणे आवश्यक:**
- ज्यांना सोना-चांदी विकायला येतात तर त्यांची ID copy वाचा आणि नोंद ठेवा
- कर्मचाऱ्यांचा तपशील (नाव, पत्ता, मोबाईल) नोंद करा

2. **CCTV लावा:**
- दुकानाबाहेर CCTV camera लावणे गरजेचे आहे

3. **संशयास्पद माल वापरला तर:**
- चोरलेल्या गहन्यांचा संशय वाटला तर **तुरंत पोलिसांना सूचित करा**

4. **पोलिसांना मदत करा:**
- जर पोलिस तपास करत असतील तर 5 दिवसांत तपशीलवार माहिती दे
- चोरी माल सापडला तर त्याचा कब्जा घेण्यात मदत करा

---

## **काय बदलले?**

**आधी:** पोलिस तर सराफांच्या दुकानात जाऊन "अरे, हे संशयास्पद आहे!" असे म्हणून सताडत होते. सराफांना देखील हाण-पान होत होते.

**आता:**
- सराफांना **कायदेशीर सुरक्षा** (transparency, witnesses, logbooks)
- पोलिसांना **स्पष्ट मार्गदर्शन** (committee guidance, proper procedure)

---

## **निष्कर्ष:**

हा सर्क्युलर म्हणतो: "सोनाचांदीचा व्यापार करणारे सराफे कायदा-कानून मानतील तर पोलिस त्यांना गैरहाणा करणार नाही. पण चोरी होईल तर पकडले जाईल!"

**हे Excise Act शी संबंधित नाही** — हे **पोलिस आणि सराफांचा सहकार्य** प्रस्थापित करतं.

Original Document

View Original PDF Source Portal Ask MyExcise AI
Share: WhatsApp

Related Gr Home Dept

Disclaimer: This page presents a research-grade plain-language summary of a Government of Maharashtra notification, generated by MyExcise's AI from the original government source. It is not a substitute for the original document or legal advice. Always verify the original PDF (linked above) before acting. MyExcise is a research and reference tool, not a law firm.
Link copied to clipboard!
Ask MyExcise AI MyExcise AI