The Maharashtra Poison Rules, 1972

What This Document Says

IMPORTANT NOTE: The provided text does NOT appear to be a Maharashtra eGazette notification. Instead, it is extracted pages from the Bombay Prohibition Act, 1949 itself, including:

Rules for Import/Export of Spirituous Preparations (Rules 13–19, Forms SP/A-1, SP-1, SP/A-2, SP-2, Certificates)
Declaration and Accounting Rules for articles under Section 24-A (Forms A, B, C)
Board of Experts Rules, 1954 (Rules 1–8)
List of Fit Preparations determined under Section 6-A (Serial Nos. 1–89)

This is statutory text (the Act and Rules themselves), not a notification amending those rules.

Analysis Summary

Document Type: Statutory Compilation (Bombay Prohibition Act, 1949 — Rules and Forms)
Not a Gazette Notification: This is a reproduction of existing legislative text, not a new amendment or fee revision notification.

Contents Overview:

Section 1: Import/Export Procedures (Rules 13–19)

Rule 13: Importer bears all costs/risks of conveyance.
Rule 14: Exporter must obtain permit/NOC from importing place's Collector/Excise Officer.
Rule 15: Application for Export Pass in Form SP/A-2.

Rule 16: Issue of Export Pass in Form SP-2 (4 parts) on payment of ₹1 fee.

Rule 17: Removal under excise escort if required.

Rule 18: Exporter must obtain Certificate-2 from importing place's Excise Officer.

Rule 19: No pass needed if covered by Inter-State Trade licence (Bombay Spirituous Preparations Control Rules, 1955).

Section 2: Forms for Import/Export

Form SP/A-1: Application for Import Pass (10-point declaration including conviction history, licence details, purpose).
Form SP-1 (4 parts): Import Pass — for office record, exporting place officer, importer's place officer, and applicant.
Form SP/A-2: Application for Export Pass (10-point declaration).
Form SP-2 (4 parts): Export Pass — office record, applicant, consignee, importing place officer.
Certificates 1 & 2: Verification by Excise Officers at exporting/importing places.

Section 3: Section 24-A Articles (1955 Notification)

G.N. R.D. No. SMP 1054, dated 19 February 1955
Covers articles determined "unfit for use as intoxicating liquor" under Section 6-A:

Form A: Declaration within 48 hours of import/manufacture.
Form B: Monthly register of stock, import, manufacture, use, sale, export.
Form C: Monthly return to Collector by 5th of following month.

Section 4: Board of Experts Rules, 1954

Amended 1953, 1956, 1961, 1962

Rule 2: Board of 10 members (Chairman + Secretary appointed by State Government).
Rule 3: Qualifications: Medical/pharmacy/Ayurvedic degrees OR 5 years' teaching/chemist experience.
Rules 4–6: Meeting procedures, voting, circulation.
Rule 8: Recommendations forwarded to Revenue Department.

Section 5: List of Fit Preparations (Section 6-A(6))

89 Spirituous Medicinal/Toilet Preparations determined fit for use as intoxicating liquor, including:

Tinctures (Alstonia, Buchu, Calumba, etc.)
Ayurvedic Asavas (Dashmularishta, Mahadrakshasava, Vasakasava, etc.)
Commercial Products (Wincamis, Ralovin, Kenwin, etc.)
Quantities Producing Intoxication: Specified in Metric/Imperial units (e.g., Tincture Alstonia: 87 ml / 3.1 fl oz).

Conclusion:

This is NOT a gazette notification requiring amendment summary. It is a reference compilation of existing BPA rules, forms, and lists. If you intended to provide a notification amending these rules, please supply the actual gazette notification text (typically beginning with "In exercise of powers under Section X, the Government of Maharashtra hereby amends...").

Sign in to continue reading

15 days of full content access — every Act, Rule, Regulation, GR, notification and Ex-DC-authored guide. No card required.
पूर्ण मजकूर पाहण्यासाठी साइन इन करा

Sign in with Google Already have an account? Sign in

मराठीत सारांश

# महाराष्ट्र दारूबंदी कायदा — सोपा समजावून सांगा

## थोडक्यात:
हे दस्तावेज **बॉम्बे दारूबंदी कायदा, 1949** आणि त्याचे नियम आहेत — नव्हे कि नोटिफिकेशन (नई किंवा बदल)। यात **फॉरेन लिकर आणि आयुर्वेदिक तैल** आयात-निर्यात कसे करायचे, हे लिहिलेले आहे.

---

## मुख्य विभाग:

### **१. आयात-निर्यात नियम (Rules 13-19)**

**काय होते?**
- फॉरेन लिकर आणि मेडिसिनल प्रिपरेशन एक जिल्ह्यातून दुसऱ्या जिल्ह्यात आणायचे असेल, तर permit (स्वीकृती) घ्यावी लागते.
- आयात करणाऱ्याला Form SP/A-1 भरून आवेदन करायचे.
- निर्यात करणाऱ्याला Form SP/A-2 भरावे.
- Collector किंवा उत्पादन शुल्क अधिकारी (Excise Officer) अनुमति देतात.
- Permit ₹1 चा शुल्क देऊन मिळते.

**सोप्या भाषेत:** जसे आंतरराज्यीय माल भाड्यानेचा परवाना लागतो, तसेच दारू आणि औषध आयात-निर्यातीसाठी लिखित अनुमति गरजेची.

---

### **२. फॉर्म व दस्तावेज (Import/Export Forms)**

**Form SP/A-1 (आयात अर्ज)**
- नाव, पत्ता, licence संख्या
- काय आयात करायचे (मेडिसिन किंवा फॉरेन लिकर?)
- तुमच्यावर कधी गुन्ह्याचा आरोप आला का?
- कोणकडून खरेदी करायचे (निर्यातकाचे नाव, पत्ता)

**Form SP-1 (आयात परवानगी)**
- 4 प्रती मिळतात — office, निर्यातकाचा अधिकारी, आयातकाचा अधिकारी, आयातक

**Form SP/A-2 आणि SP-2** — निर्यातीसाठीच असेच.

---

### **३. Section 24-A नियम (1955 — औषध व तेल)**

**कायदा काय म्हणतो:**
काही तैल आणि प्रिपरेशन (जसे साबूण, औषधी तेल) मद्य म्हणून वापरता येत नाहीत. त्यांना **"unfit for intoxication"** (मतली आणू शकणारी नाहीत) असे कायदा स्वीकारतो.

**काय करायचे?**
- **Form A:** आयात किंवा तयार केल्यानंतर ४८ तासांत घोषणा करायची.
- **Form B:** दरमहा स्टॉक, खरेदी, विक्रय दाखवणारा रजिस्टर.
- **Form C:** हर महिन्याच्या ५व्या तारखेपर्यंत Collector ला रिपोर्ट.

---

### **४. Board of Experts (सल्लागार मंडळ) — 1954**

**कोण ठरवतात कोणते तेल "औषध" आहे?**

सरकार **१० तज्ञ** (अध्यक्ष + सचिव) नियुक्त करते.

**अर्हता:**
- डॉक्टर, फार्मेसिस्ट, आयुर्वेद डिप्लोमा असणारे.
- किंवा ५ वर्षांचा शिक्षण/केमिस्ट अनुभव.

**काय करतात?**
- अर्ज समजून बैठक करतात.
- मतदान करतात.
- शिफारस Revenue विभागाला पाठवितात.

---

### **५. अनुमति प्राप्त तैल व औषध (89 प्रकार)**

**कायदा कोणते तैल-औषध परवानगीसाठी घेतात?**

#### **आयुर्वेदिक असव (Asavas):**
- दशमूलारिष्ट
- महादरक्षसाव
- वसकसाव
- अंजनारिष्ट
...इ. (एकूण २-३ दर्जन)

#### **वनस्पती तिन्न (Tinctures):**
- अल्सटोनिया टिंक्चर
- बुचु टिंक्चर
- कलुंबा टिंक्चर

#### **विदेशी औषध:**
- विनकामिस (Wincamis)
- रालोविन (Ralovin)
- केनविन (Kenwin)

**महत्वाचे:** प्रत्येकासाठी लिहिलेले आहे — **कितपत मात्रा दिल्यास मतली येते?**
- उदा., अल्सटोनिया टिंक्चर = ८७ मि.लि. = ३.१ fluid ounce

---

## निष्कर्ष:

🔴 **हे नोटिफिकेशन नाही** — आधीच तयार केलेले कायदे आहेत.

✅ **हे आहे:**
- आयात-निर्यात कसे करायचे (Forms SP/A-1, SP-1, SP/A-2, SP-2)
- औषध स्वीकृत आहेत का, कसे तपासायचे (Board of Experts)
- कोणते १०० औषध-तैल कायद्यानुसार परवानगीसाठी आहेत

कोणताही **नव्या नियम किंवा शुल्क बदल नाहीत** याद्वारे.

Related Rules & Sections

Section section:58 (amends)
Section section:59 (amends)
Section section:60 (amends)
Section section:61 (amends)
Section section:62 (amends)
Section section:63 (amends)
Section section:741 (amends)

Original Document

View Original PDF Source Portal Ask MyExcise AI