HOMETHE MAHARASHTRA TODDY SHOPS (LICENSING) AND TODDY TREES (TAPPING) RULES, 1968
View all order & notifications Forms / Schedules
G. N., H. D., TOD. 1068/01126-III, dated 17th October, 1968
📜 ORIGIN: G.N., F. and R.D. No. BLR-1068/103379-CH, dated 20th January, 1969.
✅ STATUS: In force, as amended.
📖 PRINTED MANUAL REFERENCE: Paragraph {29}, printed 2023 Excise Manual (approximately page 152-213).
In exercise of the powers conferred by clauses (d), (e), (f), (g), (h), (i), (k), (l) 1* (13) and (u) of sub-section (2) of section 143 of the Bombay Prohibition Act, 1949 (Bom. XXV of 1949), and of all other powers enabling it in this behalf and in supersession of all previous rules in this behalf, the Government of Maharashtra hereby makes the following Rules, the same having been previously published as required by sub-section (3) of the said section 143 :
मुंबई दारूबंदी अधिनियम, १९४९ (मुंबई अधिनियम XXV सन १९४९) च्या कलम १४३ च्या उपकलम (२) च्या खंड (ड), (इ), (फ), (ग), (ह), (आय), (क), (ल), १*(१३) आणि (य) द्वारे प्रदान केलेल्या अधिकारांचा आणि त्या संबंधात समर्थ करणाऱ्या इतर सर्व अधिकारांचा वापर करून आणि या संबंधातील सर्व पूर्वीच्या नियमांचे अधिक्रमण करून, महाराष्ट्र शासन याद्वारे पुढील नियम करीत आहे, ते सदर कलम १४३ च्या उपकलम (३) अन्वये आवश्यकतेनुसार पूर्वप्रसिद्ध करण्यात आलेले आहेत:
📋 AT A GLANCE: These Rules regulate the licensing of toddy shops and the tapping of toddy trees, providing the licence framework, application procedure, transport passes, hours of sale, permitted quantities and enforcement provisions under the Bombay/Maharashtra Prohibition Act, 1949.
- Amended by G.N., H.D., No. TOD. 1069-III, dated 2nd August, 1969 (M.G, Pt. IV-B, p. 1241).
- Amended by G.N., H.D., No. TOD. 1069/50897-III, dated 12th September, 1969 (M.G, Pt. IV-B, p. 1370).
- Amended by G.N., H.D., No. TOD. 1268/66504-III, dated 3rd December, 1970 (M.G, Pt. 1971, Pt. I, p. 50).
- Amended by G.N., H.D., No. TOD. 1870/62135-III, dated 8th July, 1971 (M.G, Pt. IV-B, p. 1075).
- Amended by G.N., H.D., No. TOD. 1070/8157-III, dated 12th July, 1971 (M.G, Pt. IV-B, p. 926).
- Amended by Corrig., H.D., No. SLC. 1070/32345-III, dated 3rd January, 1972 (M.G, Pt. I, p. 94).
- Amended by G.N., H.D., No. TOD. 1871/B/137-III, dated March, 1972 (M.G, Pt. IV-B, p. 365).
- Amended by Corrig., H.D., No. SLC. 1062-III, dated 2nd June, 1972 (M.G, p. 1127).
- Amended by G.N., H.D., No. 0273/27-III, dated 22nd January, 1974 (M.G, Pt. IV-B, p. 128).
- Amended by G.N., H.D., No. TOD. 1870/62135-III, dated 17 June, 1974 (M.G, Pt. IV-B, p. 1795).
- Amended by G.N., H.D., No. TOD. 1076/XXIX/PR, dated 24th December, 1976 (M.G, 1977, Pt. IV-B, p. 51).
- Amended by G.N., H.D., No. BPA. 2177/2078-XXVIII-PR, dated 3rd March, 1977 (M.G, Pt. IV-B, p. 256).
- Amended by G.N., H.D., No. TOD. 1076/XXIX-PR, dated 26 August, 1977 (M.G, Pt. IV-B, p. 753).
- Amended by G.N., H.D., No. SLC. 1078-PRO. 2 (part VI), dated 26 September, 1978 (M.G, Pt. IV-B, p. 959).
- Amended by G.N., H.D., No. TOD. 1076/29-PRO-3, dated 16 July, 1979 (M.G, Pt. IV-B, p. 1440).
- Amended by G.N., H.D., No. TOD. 1076/29-PRO-3, dated July, 1979 (M.G, Pt. IV-B, p. 1541).
- Amended by G.N., H.D., No. TOD. 1076/29-PEO-3, dated 31 August, 1979 (M.G, Pt. IV-B, p. 1630).
- Amended by G.N., H.D., No. TOD. 1076/29/PRO-3, dated 14th October, 1980 (M.G, Pt. IV-B, p. 1012).
- Amended by G.N., H.D., No. TOD. 6279/PRO-3, dated 3rd February, 1981 (M.G, Pt. IV-B, p. 119).
- Amended by G.N., H.D., No. BPA. 1081/IV-PRO-2, dated 25 March, 1981 (M.G, Pt. IV-B, p. 287).
- Amended by G.N., H.D., No. BPA. 1088/VIII/PRO-2, dated 16 March, 1988 (M.G, Pt. IV-B, p. 280).
- Amended by G.N., H.D., No. BPA. 1094/1259/III/PRO-3, dated 24th January, 1995 (M.G, Pt. IV-B, p.).
- Amended by G.N., H.D., No. BPA. 1094/1259/3/EXC-3, dated 12th July, 1995 (M.G, Pt. IV-B, p. 1043-1044).
- Amended by G.N., H.D., No. TOD. 1101/CR-5/EXC-3, dated 4th June, 2001 (M.G, Pt. IV-B, p. 611).
- Amended by G.N., H.D., No. TOD. 1101/CR-5/EXC-3, dated 4th June, 2001 (M.G, Pt. IV-B, p. 612).
- Amended by G.N., H.D., No. BPA. 0311/CR-75(4)/EXC-3(2), dated November, 2001 (M.G, Pt. IV-B, p.).
- Amended by G.N., H.D., No. BPA. 0813/CR-141/EXC-2, dated 25 February, 2015 (M.G, Pt. IV-B, p. 15-16).
- Amended by G.N., H.D., No. BPA. 1117/CR-249/EXC-2, dated 8th April, 2022 (M.G, Pt. IV-B, p. 19-20).
📜 मूळ: G.N., F. and R.D. No. BLR-1068/103379-CH, dated 20th January, 1969.
✅ स्थिती: प्रभावी, दुरुस्त्यांसह.
📖 मुद्रित उत्पादन शुल्क पुस्तिका संदर्भ: परिच्छेद {29}, मुद्रित 2023 उत्पादन शुल्क पुस्तिका (अंदाजे पान 152-213).
📋 एका दृष्टिक्षेपात: हे नियम ताडी दुकानांना परवाना देणे आणि ताडी झाडांचे छेदन (टॅपिंग) यांचे नियमन करतात, आणि मुंबई/महाराष्ट्र दारूबंदी अधिनियम, 1949 अंतर्गत परवाना चौकट, अर्ज प्रक्रिया, वाहतूक पास, विक्री तास, अनुज्ञेय प्रमाण आणि अंमलबजावणी तरतुदींची व्यवस्था करतात.
Short title and extent शीर्षक आणि व्याप्ती
These rules may be called the Maharashtra Toddy Shops (Licensing) and Toddy Trees (Tapping) Rules, 1968.
((2)) These rules extend to the whole of the State of Maharashtra except the Tribal areas.]
These rules may be called the Maharashtra Toddy Shops (Licensing) and Toddy Trees (Tapping) Rules, 1968.
These rules extend to the whole of the State of Maharashtra except the Tribal areas.]
हे नियम आदिवासी क्षेत्रे वगळता संपूर्ण महाराष्ट्र राज्यास लागू होतात.
या नियमांस महाराष्ट्र ताडी दुकाने (परवाने) आणि ताडी झाडे (छेदन) नियम, १९६८ असे संबोधण्यात येईल.
हे नियम आदिवासी क्षेत्रे वगळता संपूर्ण महाराष्ट्र राज्यास लागू होतात.
Definitions व्याख्या
In these rules, unless there is anything repugnant in the subject or 1[context],―
- (a) 1"Act"1 means the 2[Bombay Prohibition Act, 1949 (Bom. XXV of 1949)]2;
- (b) "Adivasi Co-operative Society" means and includes a society registered under the Maharashtra Co-operative Societies Act, 1960 (Mah. XXIV of 1961), in which all or majority of the members are tribals;
- (c) "duty" means duty levied under section 109 of the Act;
- (d) "Form" means a form appended to these rules;
- (e) "Licensed shop" means the shop in which a licensee has been licensed to sell toddy under his licence;
- (f) "Licensee" means the holder of a licence;
- (g) "Superintendent" means the Superintendent of Prohibition and Excise of the district in which licensed shop is located;
- (h) "Toddy" means fermented juice drawn from a coconut, brab date or any kind of palm tree containing not more than 5 per cent, alcohol by volume but does not include sweet toddy, nira or neera;
- (i) "Tribal area" means the area specified in the Schedule appended to these rules;
- (j) words and expressions used in these rules but not defined in these rules shall have the meaning respectively assigned to them in the Act.
विषयात किंवा संदर्भात एतद्विरुद्ध काही नसल्यास या नियमांमध्ये,—
(अ) "अधिनियम" म्हणजे मुंबई दारूबंदी अधिनियम, १९४९;
(अ१) "लिलाव-तद्वत-निविदा आदेश" म्हणजे महाराष्ट्र ताडी दुकाने (लिलाव-तद्वत-निविदाद्वारे परवान्यांचे अनुदान) आदेश, २००१;
(अ२) "बोली" म्हणजे लिलावात बोलीदाराने बोली रकमेची ऑफर आणि त्यात निविदा समाविष्ट आहे;
(ब) "शुल्क" म्हणजे अधिनियमाच्या कलम १०९ अन्वये आकारण्यात येणारे शुल्क;
(क) "नमुना" म्हणजे या नियमांना जोडलेला नमुना;
(ड) "परवाना" म्हणजे या नियमांखाली मंजूर केलेला परवाना;
(इ) "परवानाप्राप्त दुकान" म्हणजे ज्या दुकानात परवानाधारकास त्याच्या परवान्याखाली ताडी विक्री करण्यास परवाना देण्यात आला आहे ते दुकान;
(फ) "परवानाधारक" म्हणजे परवान्याचा धारक;
(ह) "अधीक्षक" म्हणजे दारूबंदी आणि उत्पादन शुल्क अधीक्षक किंवा दारूबंदी आणि उत्पादन शुल्क जिल्हा निरीक्षक, यथास्थिति;
(आय) "ताडी" म्हणजे नारळ, ब्राब, खजूर किंवा कोणत्याही प्रकारच्या ताड झाडातून काढलेला आंबवलेला रस ज्यात आकारमानानुसार पाच टक्क्यांपेक्षा अधिक मद्यार्क नाही परंतु त्यात गोड ताडी, नीरा किंवा नीर समाविष्ट नाही;
(ज) "आदिवासी क्षेत्र" म्हणजे या नियमांना जोडलेल्या अनुसूचीत विनिर्दिष्ट केलेले क्षेत्र.
Rule 2 हे या नियमांमध्ये वापरलेल्या महत्त्वाच्या शब्दांचे अर्थ सांगते.
---
**विस्तृत व्याख्या:**
**(अ) "अधिनियम" = मुंबई दारूबंदी अधिनियम, १९४९**
- या Rules मध्ये जेव्हा "अधिनियम" असे म्हटले जाते, तर त्याचा अर्थ १९४९ चा दारूबंदी कायदा आहे.
**(अ१) "लिलाव-तद्वत-निविदा आदेश"**
- ताडी दुकानांचे परवाने देणे लिलाव (auction) किंवा निविदा (tender) द्वारे कसे करायचे हे सांगणारा आदेश (२००१).
**(अ२) "बोली"**
- लिलावात जेव्हा तुम्ही किंमत देऊ करता (बोली लावता), तर ती "बोली" आहे.
- उदा., जर परवानासाठी ₹50,000 ऑफर दिले, तर ते बोली आहे.
**(ब) "शुल्क"**
- Toddy shop चलवण्यासाठी तुम्हाला सरकारला हर वर्षी जे पैसे देणे पडते, ते शुल्क आहे.
**(क) "नमुना"**
- अर्ज भरताना, परवाना मिळवताना कोणत्या Form वापरायचे हे नियमांच्या शेवटी दिलेले आहे.
**(ड) "परवाना"**
- ताडी दुकान चलवण्यासाठी सरकारकडून मिळणार्या परवानास परवाना म्हणतात.
**(इ) "परवानाप्राप्त दुकान"**
- ज्या दुकानात परवाना असलेला माणूस (licensee) कानूनी पद्धतीने ताडी विक्री करतो, ती दुकान.
**(फ) "परवानाधारक"**
- जो माणूस परवाना धारण करतो, म्हणजे ताडी दुकान चलवण्याचा परवाना असलेला व्यक्ती.
**(ह) "अधीक्षक"**
- दारू आणि उत्पादन शुल्क विभागात काम करणारा senior अधिकारी जो निरीक्षण करतो.
**(आय) "ताडी"**
- नारळ, ताड किंवा खजूरच्या झाडातून निघणारा आंबवलेला रस, ज्यात ५% पेक्षा कमी दारू आहे.
- मीठ नीरा (sweet toddy) या परिभाषेत आत नाही.
**(ज) "आदिवासी क्षेत्र"**
- महाराष्ट्रातील विशेष आदिवासी भाग, जिथे हे नियम लागू होतात.
Prohibition of sale of toddy except under a licence विनापरवाना ताडी विक्रीस मनाई
No Person shall sell toddy in any Tribal area except under a licence.
कोणतीही व्यक्ती परवान्यावाचून ताडी विकणार नाही.
---
**तपशील:**
**Rule 3 म्हणणारं आहे:**
• ताडी विकायची असेल तर तुम्हाला सरकारकडून **licence (परवाना)** घेणं गरजेचं आहे.
• जर तुमच्याकडे licence नाहीये तर ताडी विकणं **पूर्णपणे गैरकायदेशीर** आहे.
• याचा अर्थ असा की, छोट्या दुकानात असो वा मोठ्या गोदामात, **सर्वच ठिकाणी licence आवश्यक** आहे.
**व्यावहारिक उदाहरण:**
उदा., जर तुम्हाला ताडीचा दुकान सुरु करायचा असेल तर:
- प्रथम Collector किंवा district authorities कडे **licence साठी अर्ज** करावा लागेल
- licence मिळाल्यानंतरच तुम्ही ताडी विकू शकता
- licence नसल्यास हे केल्यास तुम्हाला **जेल किंवा दंड** होऊ शकतो
**कायदेशीर परिणाम:**
जर कोणी viना licence के ताडी विकतो आणि पकडला जातो तर:
- तुम्हाला **दंड भरावा लागू शकतो**
- तुमचा स्टॉक **जप्त** होऊ शकतो
- गंभीर प्रकरणात **कारावास** देखील होऊ शकतो
म्हणून हा नियम सोप्या भाषेत म्हणजे: **"ताडीचा व्यवसाय सरकारच्या परवानीशिवाय करणं गैरकायदेशीर आहे."**
Grant of licence परवाना देणे
(1) On receipt of an application under rule 4, the Collector shall verify the particulars given therein and also make such other enquiries as the deems necessary and which are incidental to the grant of the licence and also satisfy himself that the premises proposed for location of the shop for selling toddy are in conformity with the provisions of the rules and the instructions issued by the State Government or the Commissioner from time to time. He shall then forward the application to the State Government with his remarks.
(2) On receipt of the application under sub-rule (1) the State Government may subject to the provisions of this rule, after making such enquiries as it deems fit and after it is satisfied that there is no objection to grant the licence applied for, on payment by the applicant of the licence fee as prescribed in sub-rule (3), by order direct the Collector to grant the licence in Form T. R. T. D-2 to the applicant and shall forward a copy of such order to the Commissioner. Thereupon, a licence in Form T. R. T. D.-2 shall be issued by the Collector of the district in which the applicant desires to locate his licensed premises. A duplicate copy of the licence shall be forwarded by the Collector to the State Government for its record and the third copy of the licence shall be kept by the Collector on his record.
(3) Fees for the licence in Form T. R. T. D.-2—Fees shall be charged according to the following Scales namely:—
| where the licensed shop is proposed to be located in a | |
| (a) town or village with a population upto 1,000 | 500 |
| (b) town or village with a population from 1,001 to 2,500 | 1,000 |
| (c) town or village with a population from 2,501 to 5,000 | 2,000 |
| (d) town with a population from 5,001 and above | 3,000 |
Explanation.—For the purpose of this rule, "population" means the population as ascertained at the last preceding census of which the relevant figures, either provisional or final have been published.
(4) No licence under sub-rule (2) shall be granted for a period beyond 31st August next following the date of commencement of the licence.
(5) (a) Any licensee desiring to renew his licence shall make an application in form T. R. T. D.-l accompanied by a challan, evidencing payment of a fee of rupees fifteen for such application, to the Collector of the district in which his licensed premises are located, at least one month before the expiry of the licence.
(b) Any licence granted under sub-rule (2) shall be renewed by the Collector for a period not exceeding one year at a time on payment of the fee prescribed in sub-rule (3) of this rule, unless the Collector has reason to believe that there has been a breach of any of the terms and conditions of the licence, or that the retail licensee has not been working it properly.
(6) No licence shall be granted in respect of such shop"—
- (a) Which is less than 9 square metres in area and which in the opinion of the Collector or the officer authorised by him in this behalf will not be adequate for the purpose and where consumption of toddy will be in public view; or
- (b) which is situated within a distance of 75 metres from any industrial undertaking or irrigation or other developmental project where 200 or more work men are employed in one or more shifts either in a single undertaking or project or in a group of undertakings or projects located near one another; or
- (c) (i) which is situated within a distance of 75 metres from the boundary of any National or State Highway; or
(ii) which is visible from, and the entrance of which is facing, such Highway; or - (d) which is within a distance of 75 metres from any educational institution, students hostel run or recognised by the Social Welfare Department or attached to an educational institution, public or private maternity home, public hospital, religious institution, colony of labourers or of Harijans; or
- (e) (i) which is situated within a distance of 200 metres from any Maharashtra State Road Transport Corporation Bus Stands or Station or Depot; or
(ii) which is visible from and the entrance of which is facing, such Bus Stand or Station or Depot; or - (f) which is not duly approved by the Collector or the officer authorised by him in this behalf and which is not certified by him to be otherwise suitable also for locating the shop before the grant of the licence. The Collector if he refuses to grant such certificate, shall record his reasons in writing for such refusal.
Explanation 1.—
- (i) for the purposes of clause (b) of this sub-rule,—
- (a) where the undertaking or projects are surrounded by a compound wall, the distance of seventy-five metres shall be measured from the main gate of such compound;
- (b) where the undertaking or projects are not surrounded by any compound wall but the workmen carry on their work indoors, the distance of seventy-five metres shall be measured from the main entrance of each such work premises; and
- (c) where the undertakings or projects are not surrounded by any compound wall and the workmen carry on their work in the open, the distance of seventy-five metres shall be measured from each of the places where the workmen actually do their work.
- (ii) "Educational Institution" means any pre-primary, primary, secondary or higher secondary school or I. T. I. managed or recognised by any local authority or the State or the Central Government or any college affiliated to any University establised by law but does not include any private coaching institution.
- (iii) "Public Hospital" means any hospital where facilities are provided to keep indoor patients and which is managed and maintained by the State or the Central Government or a local authority or a public charitable institution, but does not include any dispensary.
- (iv) "Religious institution" means an institiulion for the promotion of any religion and includes a temple, math, waqf church, synagogue, agiary or other place of public religious worship, which is registered as a public trust under the Bombay public Trusts Act, 1950, and includes such other religious institutions as the State Government may by order specify in this behalf
- (v) "Colonies of Labourers or of Harijans" means colonies where labourers and Harijans as the case may be, reside in a large number and includes Maharashtra Housing Board Colonies of labourers or industrial workers, subsidised industrial housing colonies, squatter's colonies, labour housing colonies of companies and zopadpattis.
- (vi) The distance referred to in clauses (c), (d) and (e) shall be measured from the mid-point of the entrance of the shop along the nearest path by which a pedestrian ordinarily reachers—
- (a) the boundary of the National or State Highway, or
- (b) the mid-point of the gate of the institution, if there is a compound wall and if there is no compound wall, the mid-point of the entrance of the institution, or
- (c) the mid-point of the nearest gate of the Maharashtra State Road Transport Corporation Bus Stand or Station or Depot, if there is a compound wall, and if there is no compound wall, the nearest point of the boundaiy of the Bus Stand or Station or Depot, or
- (d) the boundary of colonies of labourers or of Harijans, as the case may be,
Explanation II.—For the purposes of this sub-rule "National Highway," or "State Highway," shall not include that part of the National Highway or State Highway which passes within the limits of the Gaothan in any village Panchayat area.
(7) The distance between any two shops shall not be less than 200 metres.
6Every person * * [whose bid or tender has been accepted under the 8[Auction-cum-tender] order may, subject to the provisions of sub-rule (2) be granted a licence in Form TD-1 on his executing a counterpart agreement in Form TD-2 within 6[fifteen days] of auction 2[or of the acceptance of the tender]
No licence shall be granted in respect of any shop.—
(a) which is less than nine square metres in area and which, in the opinion of the Collector, will not be adequate for consumption of toddy and where such consumption will be in public view;
(b) which, if situated in the areas within the jurisdiction of any Municipal Corporation or 'A' Class or 'B' Class Municipal Council, is within a distance of fifty metres and if situated elsewhere, one hundred metres, from any educational or religious institution 9[or any Statue of National Personality] or
(c) which is situated within a distance of one hundred metres from any bus stand, station or depot of the Maharashtra State Road Transport Corporation; or
(d) which is not duly approved by the Collector of the Officer authorised by him in this behalf and which is not, for reasons to be recorded in writing, certified by him to be otherwise suitable also for locating the shop before the grant of the licence:
Provided that nothing in this sub-rule shall apply in respect of an existing shop for which the licensee holds a licence in Form T.D.I. immediately before the coming into force of the Maharashtra Toddy Shops (Licensing) and Toddy Trees (Tapping) (Amendment) Rules, 1981 1[and the Maharashtra Toddy Shops (Licensing) and Toddy Trees (Tapping) (Amendment) Rules, 2015.]
Explanation.—For the purpose of this sub-rule,—
(i) "educational institution" means any pre-primary, primary or secondary school managed or recognised by any local authority or the State Government or the Central Government or any college affiliated to any University established by law, but does not include any private coaching institution;
(ii) "religious institution" means an institution for the promotion of any religion and includes a temple, math, mosque, church, synagogue, agiary, or other place of public religious worship which is managed or owned by a public trust registered under the Bombay Public Trusts Act, 1950 (Bom. XXIX of 1950) and includes such other religious institutions as the State Government may by order specify in this behalf;
(iii) the distance referred to in clause (b) or (c) of this sub-rule shall be measured from the mid-point of the entrance of the shop along the nearest path by which a pedestrian ordinarily reaches,—
(a) the mid-point of the nearest gate of the institution, if there is a compound wall, and if there is no compound wall, the mid-point of the entrance of the institution,
(b) the mid-point of the nearest gate of any bus stand, station or depot of the Maharashtra State Road Transport Corporation, if there is a compound wall and if there is no compound wall, the nearest point of the boundary of such bus stand, station or depot.]
2[(c) The mid-point of the nearest gate of the Statue, if there is a compound wall, and if there is no compound wall, the nearest point of foundation of such a Statue.]
2[(iv) "Statue of National Personality" means any Statue of the National Personality recognized by Government and specified in the Schedule-I appended to these rules.]
No licence shall be granted for more than one shop.]
Any shop in respect of which a licence in Form T.D.I. has been granted shall not be deemed to be situated within the prohibition distance referred to in clause (b) or (c) of sub-rule (2) if at any time after such licence is granted,—
(a) any institution 4[or any Statue of the National Personality specified in the Schedule-I] referred to in clause (b) of sub-rule (2) comes into existence within a distance of fifty metres or as the case may be, one hundred metres from that shop, or
(b) if any bus stand, station or depot referred to in clause (c) of sub-rule (2) comes into existence within a distance of one hundred metres from that shop.]
* * * * * * * * * *
No license under this rule shall be granted or renewed in respect of any shop which shall bear a name of the national personalities or any subsequent change in the name of national personalities and shall not bear the name of any of the Forts declared by the Central Government as protected monuments under the Ancient Monuments Preservation Act, 1904 (7 of 1904) and by the State Government as protected monuments under the Maharashtra Ancient Monuments and Archaeological Sites and Remains Act, 1960 (Mah. XII of 1961), as specified in the Schedule II appended to these rules.]
कोणत्याही दुकानाच्या संबंधात कोणताही परवाना मंजूर केला जाणार नाही—
(अ) जे नऊ चौरस मीटरपेक्षा कमी क्षेत्रफळाचे आहे आणि जिल्हाधिकाऱ्यांच्या मते ताडीच्या सेवनासाठी पुरेसे नसेल आणि जेथे असे सेवन सार्वजनिक दृष्टीत होईल;
(ब) जे, कोणत्याही महानगरपालिका किंवा 'अ' वर्ग किंवा 'ब' वर्ग नगरपरिषदेच्या अधिकारक्षेत्रातील भागात स्थित असल्यास पन्नास मीटर अंतरावर आणि इतरत्र स्थित असल्यास शंभर मीटर अंतरावर, कोणत्याही शैक्षणिक किंवा धार्मिक संस्थेपासून किंवा कोणत्याही राष्ट्रीय व्यक्तिमत्त्वाच्या पुतळ्यापासून आहे; किंवा
(क) जे महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळाच्या कोणत्याही बस स्थानक, केंद्र किंवा आगारापासून शंभर मीटर अंतरावर स्थित आहे; किंवा
(ड) ज्यास जिल्हाधिकारी किंवा त्यांनी या संबंधात प्राधिकृत केलेल्या अधिकाऱ्याने यथोचितपणे मंजूर केलेले नाही आणि कारणे लेखी नमूद करून परवाना मंजूर करण्यापूर्वी दुकान स्थापित करण्यासाठी अन्यथाही योग्य असल्याचे प्रमाणित केलेले नाही :
परंतु महाराष्ट्र ताडी दुकाने (परवाने) आणि ताडी झाडे (छेदन) (सुधारणा) नियम, १९८१ आणि महाराष्ट्र ताडी दुकाने (परवाने) आणि ताडी झाडे (छेदन) (सुधारणा) नियम, २०१५ अमलात येण्यापूर्वी लगेच ज्या विद्यमान दुकानासाठी परवानाधारकाकडे नमुना टी.डी.I मध्ये परवाना आहे त्या दुकानाच्या संबंधात या उपनियमातील कोणतीही गोष्ट लागू होणार नाही.
स्पष्टीकरण.—या उपनियमाच्या प्रयोजनार्थ,—
(एक) "शैक्षणिक संस्था" म्हणजे कोणत्याही स्थानिक प्राधिकरण किंवा राज्य शासन किंवा केंद्र शासन यांनी व्यवस्थापित किंवा मान्यताप्राप्त कोणतीही पूर्व-प्राथमिक, प्राथमिक किंवा माध्यमिक शाळा किंवा कायद्याद्वारे स्थापित कोणत्याही विद्यापीठाशी संलग्न कोणतेही महाविद्यालय, परंतु त्यात कोणतीही खाजगी शिकवणी संस्था समाविष्ट नाही;
(दोन) "धार्मिक संस्था" म्हणजे कोणत्याही धर्माच्या प्रचारासाठीची संस्था आणि त्यात मंदिर, मठ, मशीद, चर्च, सभास्थान, अग्यारी किंवा मुंबई सार्वजनिक न्यास अधिनियम, १९५० (मुंबई अधिनियम XXIX सन १९५०) अन्वये नोंदणीकृत सार्वजनिक न्यासाद्वारे व्यवस्थापित किंवा मालकीचे इतर सार्वजनिक धार्मिक पूजास्थान समाविष्ट आहे आणि त्यात राज्य शासन या संबंधात आदेशाद्वारे विनिर्दिष्ट करेल अशा इतर धार्मिक संस्था समाविष्ट आहेत;
(तीन) या उपनियमाच्या खंड (ब) किंवा (क) मध्ये संदर्भित अंतर दुकानाच्या प्रवेशद्वाराच्या मध्यबिंदूपासून पादचारी सामान्यतः ज्या मार्गाने पोहोचतो त्या जवळच्या मार्गावरून मोजले जाईल,—
(अ) संस्थेच्या जवळच्या प्रवेशद्वाराच्या मध्यबिंदूपर्यंत, जर संयुक्त भिंत असेल, आणि जर संयुक्त भिंत नसेल, तर संस्थेच्या प्रवेशद्वाराच्या मध्यबिंदूपर्यंत, किंवा
(ब) महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळाच्या कोणत्याही बस स्थानक, केंद्र किंवा आगाराच्या जवळच्या प्रवेशद्वाराच्या मध्यबिंदूपर्यंत, जर संयुक्त भिंत असेल आणि जर संयुक्त भिंत नसेल, तर अशा बस स्थानक, केंद्र किंवा आगाराच्या सीमेच्या जवळच्या बिंदूपर्यंत.
एकापेक्षा अधिक दुकानासाठी कोणताही परवाना मंजूर केला जाणार नाही.
नमुना टी.डी.I मध्ये परवाना मंजूर करण्यात आलेले कोणतेही दुकान अशा परवाना मंजूर झाल्यानंतर कोणत्याही वेळी—
(अ) उपनियम (२) च्या खंड (ब) मध्ये संदर्भित कोणतीही संस्था किंवा अनुसूची-I मध्ये विनिर्दिष्ट कोणत्याही राष्ट्रीय व्यक्तिमत्त्वाचा पुतळा त्या दुकानापासून पन्नास मीटर किंवा यथास्थिति, शंभर मीटर अंतरावर अस्तित्वात आल्यास, किंवा
(ब) उपनियम (२) च्या खंड (क) मध्ये संदर्भित कोणतेही बस स्थानक, केंद्र किंवा आगार त्या दुकानापासून शंभर मीटर अंतरावर अस्तित्वात आल्यास,
उपनियम (२) च्या खंड (ब) किंवा (क) मध्ये संदर्भित प्रतिबंधित अंतराच्या आत स्थित असल्याचे मानले जाणार नाही.
२* * * * * * * * * *
प्रत्येक व्यक्ती ज्याची बोली किंवा निविदा लिलाव-तद्वत-निविदा आदेशानुसार स्वीकारली गेली आहे ती, उपनियम (२) च्या तरतुदींच्या अधीन राहून, लिलावाच्या पंधरा दिवसांच्या आत किंवा निविदा स्वीकारल्याच्या तारखेपासून नमुना टीडी-२ मध्ये प्रतिकरार करार निष्पादित केल्यावर नमुना टीडी-१ मध्ये परवाना मंजूर केला जाऊ शकतो.
कोणत्याही दुकानाच्या संबंधात कोणताही परवाना मंजूर केला जाणार नाही—
(अ) जे नऊ चौरस मीटरपेक्षा कमी क्षेत्रफळाचे आहे आणि जिल्हाधिकाऱ्यांच्या मते ताडीच्या सेवनासाठी पुरेसे नसेल आणि जेथे असे सेवन सार्वजनिक दृष्टीत होईल;
(ब) जे, कोणत्याही महानगरपालिका किंवा 'अ' वर्ग किंवा 'ब' वर्ग नगरपरिषदेच्या अधिकारक्षेत्रातील भागात स्थित असल्यास पन्नास मीटर अंतरावर आणि इतरत्र स्थित असल्यास शंभर मीटर अंतरावर, कोणत्याही शैक्षणिक किंवा धार्मिक संस्थेपासून किंवा कोणत्याही राष्ट्रीय व्यक्तिमत्त्वाच्या पुतळ्यापासून आहे; किंवा
(क) जे महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळाच्या कोणत्याही बस स्थानक, केंद्र किंवा आगारापासून शंभर मीटर अंतरावर स्थित आहे; किंवा
(ड) ज्यास जिल्हाधिकारी किंवा त्यांनी या संबंधात प्राधिकृत केलेल्या अधिकाऱ्याने यथोचितपणे मंजूर केलेले नाही आणि कारणे लेखी नमूद करून परवाना मंजूर करण्यापूर्वी दुकान स्थापित करण्यासाठी अन्यथाही योग्य असल्याचे प्रमाणित केलेले नाही :
परंतु महाराष्ट्र ताडी दुकाने (परवाने) आणि ताडी झाडे (छेदन) (सुधारणा) नियम, १९८१ आणि महाराष्ट्र ताडी दुकाने (परवाने) आणि ताडी झाडे (छेदन) (सुधारणा) नियम, २०१५ अमलात येण्यापूर्वी लगेच ज्या विद्यमान दुकानासाठी परवानाधारकाकडे नमुना टी.डी.I मध्ये परवाना आहे त्या दुकानाच्या संबंधात या उपनियमातील कोणतीही गोष्ट लागू होणार नाही.
स्पष्टीकरण.—या उपनियमाच्या प्रयोजनार्थ,—
(एक) "शैक्षणिक संस्था" म्हणजे कोणत्याही स्थानिक प्राधिकरण किंवा राज्य शासन किंवा केंद्र शासन यांनी व्यवस्थापित किंवा मान्यताप्राप्त कोणतीही पूर्व-प्राथमिक, प्राथमिक किंवा माध्यमिक शाळा किंवा कायद्याद्वारे स्थापित कोणत्याही विद्यापीठाशी संलग्न कोणतेही महाविद्यालय, परंतु त्यात कोणतीही खाजगी शिकवणी संस्था समाविष्ट नाही;
(दोन) "धार्मिक संस्था" म्हणजे कोणत्याही धर्माच्या प्रचारासाठीची संस्था आणि त्यात मंदिर, मठ, मशीद, चर्च, सभास्थान, अग्यारी किंवा मुंबई सार्वजनिक न्यास अधिनियम, १९५० (मुंबई अधिनियम XXIX सन १९५०) अन्वये नोंदणीकृत सार्वजनिक न्यासाद्वारे व्यवस्थापित किंवा मालकीचे इतर सार्वजनिक धार्मिक पूजास्थान समाविष्ट आहे आणि त्यात राज्य शासन या संबंधात आदेशाद्वारे विनिर्दिष्ट करेल अशा इतर धार्मिक संस्था समाविष्ट आहेत;
(तीन) या उपनियमाच्या खंड (ब) किंवा (क) मध्ये संदर्भित अंतर दुकानाच्या प्रवेशद्वाराच्या मध्यबिंदूपासून पादचारी सामान्यतः ज्या मार्गाने पोहोचतो त्या जवळच्या मार्गावरून मोजले जाईल,—
(अ) संस्थेच्या जवळच्या प्रवेशद्वाराच्या मध्यबिंदूपर्यंत, जर संयुक्त भिंत असेल, आणि जर संयुक्त भिंत नसेल, तर संस्थेच्या प्रवेशद्वाराच्या मध्यबिंदूपर्यंत, किंवा
(ब) महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळाच्या कोणत्याही बस स्थानक, केंद्र किंवा आगाराच्या जवळच्या प्रवेशद्वाराच्या मध्यबिंदूपर्यंत, जर संयुक्त भिंत असेल आणि जर संयुक्त भिंत नसेल, तर अशा बस स्थानक, केंद्र किंवा आगाराच्या सीमेच्या जवळच्या बिंदूपर्यंत.
एकापेक्षा अधिक दुकानासाठी कोणताही परवाना मंजूर केला जाणार नाही.
नमुना टी.डी.I मध्ये परवाना मंजूर करण्यात आलेले कोणतेही दुकान अशा परवाना मंजूर झाल्यानंतर कोणत्याही वेळी—
(अ) उपनियम (२) च्या खंड (ब) मध्ये संदर्भित कोणतीही संस्था किंवा अनुसूची-I मध्ये विनिर्दिष्ट कोणत्याही राष्ट्रीय व्यक्तिमत्त्वाचा पुतळा त्या दुकानापासून पन्नास मीटर किंवा यथास्थिति, शंभर मीटर अंतरावर अस्तित्वात आल्यास, किंवा
(ब) उपनियम (२) च्या खंड (क) मध्ये संदर्भित कोणतेही बस स्थानक, केंद्र किंवा आगार त्या दुकानापासून शंभर मीटर अंतरावर अस्तित्वात आल्यास,
उपनियम (२) च्या खंड (ब) किंवा (क) मध्ये संदर्भित प्रतिबंधित अंतराच्या आत स्थित असल्याचे मानले जाणार नाही.
२* * * * * * * * * *
या नियमांखाली कोणत्याही दुकानाच्या संबंधात परवाना मंजूर किंवा नूतनीकरण केला जाणार नाही ज्याला राष्ट्रीय व्यक्तिमत्त्वांचे नाव किंवा राष्ट्रीय व्यक्तिमत्त्वांच्या नावातील कोणताही पुढील बदल असेल आणि प्राचीन स्मारक संरक्षण अधिनियम, १९०४ (१९०४ चा ७) अन्वये केंद्र शासनाने आणि महाराष्ट्र प्राचीन स्मारके आणि पुरातत्त्वीय स्थळे आणि अवशेष अधिनियम, १९६० (महाराष्ट्र अधिनियम XII सन १९६१) अन्वये राज्य शासनाने संरक्षित स्मारके म्हणून घोषित केलेल्या कोणत्याही किल्ल्यांचे नाव नसेल, या नियमांना जोडलेल्या अनुसूची II मध्ये विनिर्दिष्ट केल्याप्रमाणे.
Schedule-I
(see rule 4)
National Personality
- Mahatma Phule,
- Lokamanya Tilak,
- Mahatma Gandhi,
- Pandit Jawaharlal Nehru,
- Dr. Babasaheb Ambedkar,
- Acharya Vinoba Bhave,
- Sant Tukadoji Maharaj,
- Swatantraveer Savarkar,¨
- Swami Ramanand Teerth,
- Indira Gandhi,
- Chhatrapati Shivaji Maharaj,
- Netaji Subhashchandra Bose.
महाराB शासन राजपG असाधारण भाग चार-ब, एिLल ८, २०२२/चैG १८, शकA १९४४ 19
HOME DEPARTMENT
Madam Cama Marg, Hutatma Rajguru Chowk
Mantralaya, Mumbai 400 032, dated the 8th April, 2022
NOTIFICATION
No. BPA1117/CR-249/Exc-2.—Whereas, the Government of Maharashtra considers that the
following rules further to amend the Maharashtra Toddy Shops (Licensing) and Toddy Trees (Tapping)
Rules, 1968, should be brought into force at once, and therefore, the rules should be made without
previous publication as provided by the proviso to sub-section (3) of section 143 of the Maharashtra
Prohibition Act, 1949 (XXV of 1949) ;
Now, therefore, in exercise of the powers conferred by clauses (b), (g) and (h1) of sub-section (2)
of section 143 of the Maharashtra Prohibition Act and of all other powers enabling it in that behalf,
the Government of Maharashtra hereby makes the following rules further to amend the Maharashtra
Toddy Shops (Licensing) and Toddy Trees (Tapping) Rules, 1968, as follows, namely :-
1. These rules may be called the Maharashtra Toddy Shops (Licensing) and Toddy Trees
(Tappi
- These rules may be called the Maharashtra Toddy Shops (Licensing) and Toddy Trees
- In rule 4 of the Maharashtra Toddy Shops (Licensing) and Toddy Trees (Tapping)
- In the principal Rules, after the existing Schedule I, the following Schedule II shall be
-
Gazzet 14 Jan 1982 issued by govermentProhibiting the grant of certain licences in Tribal Areas of the State.
-
Gazzet 04 Jun 2001 Select Issued byThe Maharashtra Toddy Shops (Grant of Licences by Auction-cum- Tender) Order, 2001
-
Gazzet 25 Feb 2015 issued by govermentMaharashtra Toddy Shops (Licensing) and Toddy Trees (Tapping) (Amendment) Rules, 2015
-
Gazzet 08 Apr 2022 issued by govermentThese rules may be called the Maharashtra Toddy Shops (Licensing) and Toddy Trees (Tapping) (Amendment) Rules, 2022
Prohibition to shift licensed shop to any other place परवानाप्राप्त दुकान इतर कोणत्याही ठिकाणी स्थानांतरण करण्यास मनाई
A licensed shop shall not be shifted by the licensee to any other site without the prior approval of the Collector.
जिल्हाधिकाऱ्यांच्या पूर्वमान्यतेशिवाय परवानाप्राप्त दुकान इतर कोणत्याही ठिकाणी स्थानांतरित केले जाणार नाही :
परंतु जिल्हाधिकारी, परवानाधारकाची स्वतः इच्छा असल्यास (आणि जिल्हाधिकाऱ्यांच्या निर्देशानुसार नव्हे), अधिनियमान्वये केलेल्या इतर कोणत्याही नियमांमध्ये काहीही असले तरी, पंचवीस रुपये शुल्क भरून परवानाधारकास त्याचे परवानाप्राप्त दुकान त्याच परिसरात इतर ठिकाणी स्थानांतरित करण्यास परवानगी देऊ शकतात.
---
विस्तारित माहिती:
**मुख्य नियम:**
• जर तुमच्याकडे दारूच्या दुकानाचा licence आहे, तर तुम्ही ती दुकान दुसऱ्या ठिकाणी हलवू शकत नाही.
• ही हालचाल करायचीच असेल तर Collector यांची पूर्वमान्यता (prior approval) घेणी अनिवार्य आहे.
**अपवाद - जर खुद तुमची इच्छा असेल:**
• तुम्ही स्वतः (Collector यांचा दबाव न पडताना) अपन दुकान हलवायचं ठरवले तर Collector ₹25 fee भरून त्याच परिसरातील दुसऱ्या जागेत हलवण्यास मान्यती देऊ शकतात.
**महत्वाचे मुद्दे:**
• हे अपवाद फक्त "त्याच परिसरात" (same locality) हलवण्यासाठी आहे - दुसऱ्या गावात/शहरात नाही.
• Collector यांच्या निर्देशानुसार हलवणे हा अपवाद लागू होत नाही - फक्त तुमच्या स्वतःच्या इच्छेनेच.
• ₹25 हा एकमुळ fee आहे.
**साधारण उदाहरण:**
उदा., तुमच्याकडे गावातील मुख्य रस्त्यावर दुकान आहे आणि तुम्हाला बाजूच्या रस्त्यावर हलवायचंय - Collector यांना लिहा, ₹25 भरा, आणि हलवता येईल.
Closure of shops दुकान बंद असण्याचे दिवस
Every licensed shop shall remain closed on 2nd day of October every year, and on the day or days on which any poll is held and two days immediately before such day of poll in relation to any general election or by-elections to the House of People or Parliament or Legislative Assembly of the State or to any local authority in the constituency in which such shop is located and on such special occasions and in such areas, as the State Government or the Collector may, after giving a notice of not less than seven days in any local newspaper circulating in such area, specify in this behalf1 and in all such cases, a licensee shall not be entitled to any compensation.
Every licensed shop shall remain closed on 2nd October every year and 2[forty eight hours ending with the hours fixed for the conclusion of the poll in relation to any general election or by-election to the House of people or the Maharashtra Legislative Assembly is taken in the constituency in which such premises are located and on the counting day or days] and on such special occasions and in such areas, as the State Government may, after giving a notice of not less than seven days in the Official Gazette and in any local newspaper circulating in such area, specify in this behalf and in all such cases, the licensee shall not be entitled to any compensation;
Every licensed shop shall remain closed on the day or days on which poll in relation to any general election or by-election to any local authority in the State is taken in the constituency in which such premises are located and a day immediately before such day of poll and on the counting day.]
प्रत्येक परवानाप्राप्त दुकान ज्या दिवशी किंवा दिवसांना राज्यातील कोणत्याही स्थानिक प्राधिकरणाच्या कोणत्याही सार्वत्रिक निवडणुका किंवा पोटनिवडणुकांच्या संबंधात मतदान होते त्या दिवशी ज्या मतदारसंघात असे परिसर स्थित आहेत आणि अशा मतदानाच्या दिवसाच्या आधी लगेच एक दिवस आणि मतमोजणीच्या दिवशी बंद राहील.
प्रत्येक परवानाप्राप्त दुकान दरवर्षी २ ऑक्टोबर रोजी आणि ज्या दिवसांच्या मतदानाचा निष्कर्ष होण्यासाठी निश्चित केलेल्या तासांनी समाप्त होणारे अठ्ठेचाळीस तास ज्यात लोकसभा किंवा महाराष्ट्र विधानसभेच्या कोणत्याही सार्वत्रिक निवडणुका किंवा पोटनिवडणुका घेतल्या जातात त्या मतदारसंघात जेथे असे परिसर स्थित आहेत आणि मतमोजणीच्या दिवशी किंवा दिवसांना बंद राहील आणि राज्य शासन या संबंधात अधिकृत राजपत्रात आणि अशा क्षेत्रात प्रसारित होणाऱ्या कोणत्याही स्थानिक वृत्तपत्रात किमान सात दिवसांची नोटीस देऊन विनिर्दिष्ट करेल अशा विशेष प्रसंगी आणि अशा क्षेत्रांमध्ये बंद राहील आणि अशा सर्व प्रकरणांमध्ये, परवानाधारक कोणत्याही भरपाईस पात्र असणार नाही;
प्रत्येक परवानाप्राप्त दुकान ज्या दिवशी किंवा दिवसांना राज्यातील कोणत्याही स्थानिक प्राधिकरणाच्या कोणत्याही सार्वत्रिक निवडणुका किंवा पोटनिवडणुकांच्या संबंधात मतदान होते त्या दिवशी ज्या मतदारसंघात असे परिसर स्थित आहेत आणि अशा मतदानाच्या दिवसाच्या आधी लगेच एक दिवस आणि मतमोजणीच्या दिवशी बंद राहील.
Power of Collector to close down licensed shops, etc. in public interests सार्वजनिक हितासाठी परवानाप्राप्त दुकाने इत्यादी बंद करण्याचा जिल्हाधिकाऱ्यांचा अधिकार
The Collector may, by order require a licensee to close his shop in the public interest for any period specified in the order; and may in the public interest also curtail the hours of sale; and in either case, the licensee shall not be entiled to any compensation.
If in the opinion of the Collector, it is necessary in the public interest to do so, he may by order require the licensees.—
(a) to close down, generally or in any local area, licensed shops for such period as may be specified in the order;
(b) to close down licensed shops on such day or days as may be notified to be pay day or pay days in the order and in such local areas as may be specified in the order;
(c) to curtail the hours of sale.
Any licensee who is affected by an order under sub-rule (1) shall not be entitled to any compensation]
(अ) सामान्यतः किंवा कोणत्याही स्थानिक क्षेत्रात, आदेशात विनिर्दिष्ट केलेल्या कालावधीसाठी परवानाप्राप्त दुकाने बंद करण्यास;
(ब) आदेशात वेतन दिवस किंवा वेतन दिवस म्हणून अधिसूचित केलेल्या दिवशी किंवा दिवसांना आणि आदेशात विनिर्दिष्ट केलेल्या स्थानिक क्षेत्रांमध्ये परवानाप्राप्त दुकाने बंद करण्यास;
(क) विक्रीचे तास कमी करण्यास.
उपनियम (१) अन्वये आदेशाने प्रभावित झालेला कोणताही परवानाधारक कोणत्याही भरपाईस पात्र असणार नाही.
जिल्हाधिकाऱ्यांच्या मते सार्वजनिक हितासाठी असे करणे आवश्यक असल्यास, ते आदेशाद्वारे परवानाधारकांना सांगू शकतात—
(अ) सामान्यतः किंवा कोणत्याही स्थानिक क्षेत्रात, आदेशात विनिर्दिष्ट केलेल्या कालावधीसाठी परवानाप्राप्त दुकाने बंद करण्यास;
(ब) आदेशात वेतन दिवस किंवा वेतन दिवस म्हणून अधिसूचित केलेल्या दिवशी किंवा दिवसांना आणि आदेशात विनिर्दिष्ट केलेल्या स्थानिक क्षेत्रांमध्ये परवानाप्राप्त दुकाने बंद करण्यास;
(क) विक्रीचे तास कमी करण्यास.
उपनियम (१) अन्वये आदेशाने प्रभावित झालेला कोणताही परवानाधारक कोणत्याही भरपाईस पात्र असणार नाही.
Transfer of licence परवान्याचे हस्तांतरण
The State Government may permit the transfer of a licence from one name to another or admit or delete the name of any partner after the licence is granted.
परवाना मंजूर झाल्यानंतर परवान्याचे एका नावावरून दुसऱ्या नावावर हस्तांतरण करण्यास किंवा कोणत्याही भागीदाराचे नाव समाविष्ट करण्यास किंवा वगळण्यास परवानगी देणे हे पूर्णपणे जिल्हाधिकाऱ्यांच्या विवेकाधीन आहे. अधिनियमान्वये केलेल्या इतर कोणत्याही नियमांमध्ये काहीही असले तरी, परवानाधारकास परवान्याच्या हस्तांतरणासाठी किंवा ज्याचे नाव अशा प्रकारे समाविष्ट किंवा वगळले गेले आहे अशा प्रत्येक भागीदारासाठी एक हजार रुपये किंवा लिलाव-तद्वत-निविदा आदेशानुसार स्वीकारलेल्या बोलीच्या रकमेच्या पंचवीस टक्के, यापैकी जे कमी असेल ते शुल्क भरण्यास जबाबदार असेल.
**तपशील:**
• **Licence हस्तांतरण कधी होते?**
जर दुकान चालवणारा व्यक्ती बदलायचा असेल किंवा भागीदार जोडायचा/काढायचा असेल, तर नया नाव licence मध्ये लिहवावा लागतो. उदा., जर राज या व्यक्तीचा licence होता आणि तो गणेशला हस्तांतरित करायचा असेल.
• **Collector ला निर्णय शक्ती आहे**
परवानगी देणे किंवा नाकारणे — हा पूर्णपणे Collector च्या निर्णयावर अवलंबून आहे. तुम्ही केवळ अर्ज करू शकता, परंतु Collector अंतिम निर्णय घेतात.
• **कोणता fee भरायचा?**
तुम्हाला हे दोनपैकी कमी रक्कम भरावी लागेल:
१. **₹1,000** (एक हजार रुपये)
किंवा
२. **Auction bid च्या 25%** (ज्या किमतीत license विकला गेला त्याच्या 25 टक्के)
उदा., जर licence ₹20,000 ला मिळाला, तर 25% = ₹5,000. पण तुमचा fee केवळ ₹1,000 आहे (कारण ते कमी आहे).
• **प्रत्येक नाव बदलांसाठी fee वेगळी**
जर भागीदार जोडायचा आणि काढायचा दोघेही असतील, तर प्रत्येकासाठी वेगळा fee भरावा लागेल.
Duration of licence परवान्याचा कालावधी
The period for which a licence shall ordinarily be granted shall be from 1st September to 31st August next following, and no licence shall be granted for any period extending beyond the 31st day of August following the date of the grant of the licence.
ज्या कालावधीसाठी परवाना सामान्यतः मंजूर केला जाईल तो कालावधी १ सप्टेंबर ते त्यापुढील ३१ ऑगस्ट असेल, आणि परवाना मंजूर करण्याच्या तारखेनंतरच्या ३१ ऑगस्टच्या पुढील कोणत्याही कालावधीसाठी कोणताही परवाना मंजूर केला जाणार नाही.
विस्तृत समजावून सांगते:
• **licence चा कालावधी कधी सुरू होतो?**
Licence सामान्यतः १ सप्टेंबरपासून सुरू होतो.
• **कधी संपतो?**
Licence पुढील वर्षाच्या ३१ ऑगस्टला संपतो.
उदा., जर तुम्हाला ज्यूनमध्ये licence दिला तर तो १ सप्टेंबरपासून सुरू होईल आणि पुढल्या साल ३१ ऑगस्टला संपेल.
• **कमालीचा कालावधी कितीदिनांचा असतो?**
Licence कमाल १२ महिने (एक वर्ष) साठी वैध राहतो.
• **३१ ऑगस्टनंतर licence दिला तर काय होतं?**
३१ ऑगस्टनंतरच्या तारखेपर्यंत licence वैध राहणार नाही. उदा., जर परवाना मंजूर करण्याच्या तारखेनंतर ३१ ऑगस्ट जात गेल्या, तर तुम्हाला नवा licence घेावा लागेल.
• **साधा भाषेत सांगायचे तर:**
दारू दुकानाचा licence हा प्रत्येक वर्ष सप्टेंबरला नव्याने घेतला जातो आणि अगस्टमध्ये संपतो. यानंतर तुम्हाला नवा licence लागतो.
Trees not be tapped unless duty is paid etc शुल्क ई. दिल्यावाचून ताडीचे झाड छेदु नये
A licensee shall not tap, prepare for tapping, or draw toddy from any toddy producing tree, unless —
he has paid to the State Government, the duty in respect there of at the rates directed by the State Government from time to time;
he has obtained a permit as provided in rule 17; and
the trees are duly marked and numbered in the manner approved by the Commissioner.
परवानाधारक कोणत्याही ताडी देणाऱ्या झाडाचे छेदन करणार नाही, छेदनासाठी तयारी करणार नाही किंवा ताडी काढणार नाही, जोपर्यंत—
त्याने त्या संबंधात राज्य शासनाने वेळोवेळी निर्देशित केलेल्या दराने शुल्क भरले आहे;
त्याने नियम १७ मध्ये तरतूद केल्याप्रमाणे परवाना मिळवला आहे; आणि
झाडे आयुक्तांनी मंजूर केलेल्या पद्धतीने यथोचितपणे चिन्हांकित आणि क्रमांकित आहेत.
ताडी करार करणारा माणूस ताडीचे झाड छेदू शकत नाही जोपर्यंत तीन गोष्टी पूर्ण न करेल — शुल्क भरणे, परवाना मिळवणे आणि झाडे चिन्हांकित करणे.
---
विस्तृत समजावून सांग:
**Rule 9 असे सांगते:**
एक ताडी दुकान चालवणारा (licensee) ताडीचे झाड छेदू शकत नाही किंवा ताडी काढू शकत नाही जोपर्यंत हे तीन काम न करेल:
**१) शुल्क भरणे (Duty Payment)**
- राज्य शासनाने ठरवलेल्या दरानुसार ताडी छेदनासाठी शुल्क भरावे लागतो
- हा दर वेळोवेळी बदलू शकतो (नवीन दर शासनाने घोषित केल्यास)
- उदा., जर शासनाने ताडीसाठी ₹500 शुल्क ठरवले तर तुम्हाला छेदन करण्यापूर्वी हा पैसा भरावा लागतो
**२) परवाना (Permit) घेणे**
- नियम १७ मध्ये दिलेल्या नियमांनुसार तुम्हाला permit घ्यावा लागतो
- हा परवाना Collector किंवा संबंधित अधिकारीकडून मिळतो
- परवान्यामुळे तुम्हाला कोणती झाडे छेदायचीत हे ठरतो
**३) झाडे चिन्हांकित करणे (Marking & Numbering)**
- प्रत्येक ताडीचे झाड Commissioner (आयुक्त) यांनी मंजूर केलेल्या पद्धतीने चिन्हांकित असावे
- प्रत्येक झाडाला एक क्रमांक असावा
- याने सरकारला नियंत्रण ठेवायला आणि कर वसूलीला मदत होते
**सोप्या भाषेत:**
तुम्हाला ताडीचा व्यवसाय करायचा असेल तर — पैसे भरा, परवाना घ्या आणि झाडे नियमाप्रमाणे चिन्हांकित करा. नाहीतर दंड होऊ शकतो.
Tapping of trees ताडीचे झाड छेदणे
Trees shall be tapped only by professional men experienced in tapping.
Trees shall be tapped only by professional men experienced in tapping.
No date or wild palm (commonly known as Khajuri or Sendi) tree shall be tapped for more than four months in a year and no such tree shall be tapped for three consecutive years after the expiry of the year in which it is tapped:
Provided that, the Collector may allow any such tree to be tapped in every alternate year, if in his opinion, tapping is necessary for want of other trees.
No tree shall be tapped daily during the currency of the tree tapping permit.
In the case of a date tree, no initial incision shall be made at any point within two metres from the foot of the tree or forty-five centimetres from the top of any other incision.
The depth and width of the incision made on a tree shall not be more than one-third of the diameter of the tree at the point of incision and the length of the incision shall not exceed 20cm.
In addition to the central spike-like cluster, not less than eight other leaves shall, except for reasons beyond the control of the licensee, be left in on that face of the tree on which the incision is made above the top line of the incision.
The licensee shall not cut or injure or permit to be cut or injured any Government tree in respect of which a tree tapping permit is granted to him or make any incision on that tree so as to cause its death.
If as a result of any contravention of any of the forgoing sub-rules, a Government tree dies during the currency of the tree tapping permit or within a period of six months after the expiration of such permit, the licensee shall be liable to pay to Government such sum not exceeding ten rupees in respect of each such tree as may be determined by the Collector after giving the licensee reasonable opportunity of being heard.
कोणतेही खजूर किंवा जंगली ताड (सामान्यतः "खजुरी" किंवा "शेंडी" म्हणून ओळखले जाणारे) झाड वर्षात चार महिन्यांपेक्षा अधिक काळ छेदले जाणार नाही आणि ज्या वर्षात ते छेदले गेले त्या वर्षाच्या समाप्तीनंतर सलग तीन वर्षे असे कोणतेही झाड छेदले जाणार नाही;
परंतु, जिल्हाधिकारी, त्यांच्या मते, इतर झाडांच्या अभावामुळे छेदन आवश्यक असल्यास, कोणत्याही अशा झाडाला प्रत्येक पर्यायी वर्षी छेदण्याची अनुज्ञा देऊ शकतात.
झाड छेदन परवान्याच्या चलनाच्या काळात कोणतेही झाड दररोज छेदले जाणार नाही.
खजुराच्या झाडाच्या बाबतीत, झाडाच्या पायथ्यापासून दोन मीटरच्या आत किंवा इतर कोणत्याही छेदनाच्या वरच्या बाजूपासून पंचेचाळीस सेंटीमीटरच्या आत कोणत्याही बिंदूवर प्रारंभिक छेद केले जाणार नाही.
झाडावर केलेल्या छेदनाची खोली आणि रुंदी छेदनाच्या बिंदूवर झाडाच्या व्यासाच्या एक तृतीयांशपेक्षा अधिक नसेल आणि छेदनाची लांबी वीस सेंटीमीटरपेक्षा अधिक नसेल.
कोणत्याही खजूर किंवा ताड झाडाचा मध्यवर्ती कणीस सारखा समूह स्पर्श केला जाणार नाही. मध्यवर्ती कणीस सारख्या समूहाव्यतिरिक्त, परवानाधारकाच्या नियंत्रणाबाहेरील कारणांशिवाय, छेदन केलेल्या छेदनाच्या वरच्या रेषेच्या वर ज्या बाजूस छेदन केले जाते त्या बाजूस किमान आठ इतर पाने सोडली जातील.
परवानाधारक ज्या शासकीय झाडासाठी त्याला झाड छेदन परवाना मंजूर करण्यात आला आहे त्या झाडाला तोडणार नाही किंवा इजा करणार नाही किंवा तोडण्यास किंवा इजा करण्यास परवानगी देणार नाही किंवा त्या झाडावर असा कोणताही छेद करणार नाही ज्यामुळे त्याचा मृत्यू होईल.
वरील कोणत्याही उपनियमांच्या उल्लंघनामुळे, झाड छेदन परवान्याच्या चलनाच्या काळात किंवा अशा परवान्याची मुदत संपल्यानंतर सहा महिन्यांच्या आत कोणतेही शासकीय झाड मरण पावल्यास, परवानाधारकास अशा प्रत्येक झाडासाठी दहा रुपयांपेक्षा अधिक नसलेली रक्कम शासनास भरण्यास जबाबदार असेल, जी जिल्हाधिकाऱ्यांनी परवानाधारकास सुनावणीची वाजवी संधी दिल्यानंतर निर्धारित केलेली असेल.
झाडे केवळ छेदनात अनुभवी व्यावसायिक माणसांद्वारे छेदण्यात येतील.
कोणतेही खजूर किंवा जंगली ताड (सामान्यतः "खजुरी" किंवा "शेंडी" म्हणून ओळखले जाणारे) झाड वर्षात चार महिन्यांपेक्षा अधिक काळ छेदले जाणार नाही आणि ज्या वर्षात ते छेदले गेले त्या वर्षाच्या समाप्तीनंतर सलग तीन वर्षे असे कोणतेही झाड छेदले जाणार नाही;
परंतु, जिल्हाधिकारी, त्यांच्या मते, इतर झाडांच्या अभावामुळे छेदन आवश्यक असल्यास, कोणत्याही अशा झाडाला प्रत्येक पर्यायी वर्षी छेदण्याची अनुज्ञा देऊ शकतात.
झाड छेदन परवान्याच्या चलनाच्या काळात कोणतेही झाड दररोज छेदले जाणार नाही.
खजुराच्या झाडाच्या बाबतीत, झाडाच्या पायथ्यापासून दोन मीटरच्या आत किंवा इतर कोणत्याही छेदनाच्या वरच्या बाजूपासून पंचेचाळीस सेंटीमीटरच्या आत कोणत्याही बिंदूवर प्रारंभिक छेद केले जाणार नाही.
झाडावर केलेल्या छेदनाची खोली आणि रुंदी छेदनाच्या बिंदूवर झाडाच्या व्यासाच्या एक तृतीयांशपेक्षा अधिक नसेल आणि छेदनाची लांबी वीस सेंटीमीटरपेक्षा अधिक नसेल.
कोणत्याही खजूर किंवा ताड झाडाचा मध्यवर्ती कणीस सारखा समूह स्पर्श केला जाणार नाही. मध्यवर्ती कणीस सारख्या समूहाव्यतिरिक्त, परवानाधारकाच्या नियंत्रणाबाहेरील कारणांशिवाय, छेदन केलेल्या छेदनाच्या वरच्या रेषेच्या वर ज्या बाजूस छेदन केले जाते त्या बाजूस किमान आठ इतर पाने सोडली जातील.
परवानाधारक ज्या शासकीय झाडासाठी त्याला झाड छेदन परवाना मंजूर करण्यात आला आहे त्या झाडाला तोडणार नाही किंवा इजा करणार नाही किंवा तोडण्यास किंवा इजा करण्यास परवानगी देणार नाही किंवा त्या झाडावर असा कोणताही छेद करणार नाही ज्यामुळे त्याचा मृत्यू होईल.
वरील कोणत्याही उपनियमांच्या उल्लंघनामुळे, झाड छेदन परवान्याच्या चलनाच्या काळात किंवा अशा परवान्याची मुदत संपल्यानंतर सहा महिन्यांच्या आत कोणतेही शासकीय झाड मरण पावल्यास, परवानाधारकास अशा प्रत्येक झाडासाठी दहा रुपयांपेक्षा अधिक नसलेली रक्कम शासनास भरण्यास जबाबदार असेल, जी जिल्हाधिकाऱ्यांनी परवानाधारकास सुनावणीची वाजवी संधी दिल्यानंतर निर्धारित केलेली असेल.
Commencement of period for drawing of toddy ताडी काढण्याकरिताच्या कालावधीची सुरुवात
The pots shall not be attached to the trees for the purpose of drawing toddy more than twenty-four hours before the actual commencement of the licence.
ताडी काढण्याच्या प्रत्यक्ष प्रारंभाच्या २४ तासांपूर्वी ताडी काढण्याच्या उद्देशाने झाडांना भांडी जोडण्यात येणार नाहीत.
ताडी काढायचे असेल तर licence सुरु होण्यापूर्वी 24 तासांहून अधिक आधी झाडांना भांडी (भोंड्या/पातळ्या) बांधू नका.
---
विस्तृत मजकूर:
• **भांडी बांधणे म्हणजे काय?**
ताडी काढायचे असेल तर झाडांना विशेष भांडी (पाच) जोडले जातात. यातून ताडीचे रस वाहून आते.
• **नियम काय आहे?**
तुमचा licence जेव्हा सुरु होतो, त्यापूर्वी 24 तासांहून अधिक आधी भांडी बांधू नका.
उदा., जर तुमचा licence सोमवार सकाळ 6 वाजता सुरु होतो, तर रविवार सकाळ 6 वाजतापेक्षा आधी भांडी बांधू नका.
• **हे नियम का आहे?**
ताडी ताजी राहायची हवी. 24 तासांपेक्षा जास्त काळ झाडांवर भांडी असेल तर ताडी खराब होऊ शकते.
• **उल्लंघन केल्यास काय होतं?**
हे नियम मोडल्यास तुमचा licence रद्द होऊ शकतो किंवा अन्य दंड लागू होऊ शकते.
• **सरल भाषेत:**
licence सुरु होण्यापूर्वी शेवटच्या 24 तासांमध्ये भांडी बांधा — न अधिक आधी, न कम वेळ.
Delated वगळण्यात आले
3* * * * * *
वगळण्यात आले
विस्तार:
• **Rule 12 म्हणजे काय होते?**
Rule 12 हा महाराष्ट्र टाडी शॉप्स लायसन्सिंग आणि टाडी ट्री्स टॅपिंग नियम, 1968 मधील एक नियम होता.
• **आता तो आहे का?**
नाही! हा नियम **पूर्णपणे रद्द करण्यात आला** (Deleted).
• **याचा अर्थ काय?**
म्हणजेच, Rule 12 मधील जे काही नियम लिहिलेले होते, ते आता महत्त्वाचे नाहीत आणि तुम्हाला त्याचे पालन करावे लागत नाही.
• **सरळ उदाहरण:**
जर तुम्ही टाडी शॉप चलवत असाल तर Rule 12 बद्दल चिंता करू नकोस — तो नियम लागू नाहीच.
**बस, इतकेच!** हे सूचित करते की कधी काही नियम पुराने पडून गेले किंवा कायदा बदलला, तर त्यांना रद्द करून दिले जाते.
Inspection of pots for collecting toddy ताडी गोळा करण्यासाठीच्या भांड्याची तपासणी
The licensee or his authorised employee shall lower down the pots attached to any tree if any Prohibition Officer, not below the rank of a Sub-Inspector, orders so to do for the purpose of inspection.
परवानाधारक किंवा त्याचा प्राधिकृत कर्मचारी, दारूबंदी अधिकारी, जो उप-निरीक्षक दर्जापेक्षा कमी नसेल, जर तपासणीच्या उद्देशाने असे करण्याचा आदेश देईल तर कोणत्याही झाडास जोडलेली भांडी खाली उतरवेल.
विस्तार:
• **कोण आदेश देऊ शकतो?**
फक्त Prohibition Officer जो उप-निरीक्षक (Sub-Inspector) दर्जापेक्षा कमी नसेल, असा अधिकारी आदेश देऊ शकतो.
उदा., उप-निरीक्षक, निरीक्षक, वरिष्ठ अधिकारी यांनी आदेश दिला तर ते वैध आहे.
• **कोण ते भांडी खाली उतरवेल?**
licence धारक (ताडी दुकानचा मालिक) किंवा त्याचा अधिकृत कर्मचारी हे भांडी खाली उतरवेल.
• **भांडी म्हणजे काय?**
ताडी गोळा करण्यासाठी झाड्यास बांधलेली मातीची किंवा धातूची भांडी.
जेव्हा ताडी गोळा करायची असते तेव्हा ही भांडी झाडाच्या खोडावर बांधली जाते.
• **तपासणी का?**
Prohibition Officer ते भांडी तपासायचा असे की:
— प्रकृत ताडी तयार होत आहे का?
— licence च्या शर्तीचे पालन होत आहे का?
— कुठलीही गैरकाय तर होत नाही?
• **अनिवार्य आहे का?**
हो, licence धारकाला हा आदेश मानायला बाध्य आहे.
जर मानला नाही तर कायदेशीर शिक्षा होऊ शकते.
Mode of collection and transport of toddy etc ताडी गोळा करण्याची पद्धत व त्याची वाहतूक इत्यादी
The licensee or his authorised employee shall, after the pots are lowered down from the tree, immediately collect the toddy in the casks or vessels of such kind and capacity as may be approved by the Collector at one place and transport it to the licensed shop under cover of a transport pass in Form T.R.T.D.-3 issued by the licensee or any person duly authorised by him in this behalf.
परवानाधारक किंवा त्याचा प्राधिकृत कर्मचारी, झाडावरून भांडी खाली उतरवल्यानंतर, तात्काळ जिल्हाधिकाऱ्यांनी मंजूर केलेल्या प्रकार आणि क्षमतेच्या पिंपात किंवा भांड्यांमध्ये एका ठिकाणी ताडी गोळा करेल आणि परवानाधारक किंवा त्याने या संबंधात यथोचितपणे प्राधिकृत केलेल्या कोणत्याही व्यक्तीने जारी केलेल्या नमुना टीडी-३ मधील वाहतूक पासाच्या संरक्षणाखाली परवानाप्राप्त दुकानात वाहतूक करेल. जेथे परवानाधारकाकडे एकापेक्षा अधिक परवानाप्राप्त दुकाने असतील, तो नियम २१ मध्ये काहीही असले तरी, नियम २२ मध्ये नमूद केलेल्या विक्रीच्या वेळेत बाटलीबंद करण्यासाठी किंवा एका पात्रात साठवण्यासाठी (अशा ठिकाणास संक्रमण केंद्र म्हणतात) गोळा केलेली ताडी एका ठिकाणी नेऊ शकतो आणि परवानाधारक किंवा त्याने या संबंधात यथोचितपणे प्राधिकृत केलेल्या कोणत्याही व्यक्तीने जारी केलेल्या नमुना टीडी-३ए मधील वाहतूक पासाच्या संरक्षणाखाली त्या वेळेत अशा केंद्रावरून त्याच्या प्रत्येक परवानाप्राप्त दुकानात त्याच्या आवश्यकतेनुसार वाहतूक करू शकतो. परवानाधारक अशा प्रकारे साठवलेली किंवा बाटलीबंद केलेली ताडी परवानाप्राप्त दुकाने किंवा संक्रमण केंद्र याव्यतिरिक्त इतर कोणत्याही ठिकाणी नेणार नाही किंवा वाहतुकीत किंवा अशा संक्रमण केंद्रासह इतरत्र ताडी विकणार नाही किंवा त्याच्या परवानाप्राप्त दुकानात वगळता कोणत्याही बहाण्याने कोणालाही देणार नाही.
ताडी गोळा करणे, त्याला बाटलीबंद करणे आणि दुकानात वाहतूक करणे — हे सब काही नियमाबद्ध पद्धतीने आणि परवानापत्राच्या संरक्षणाखाली करावे.
---
विस्तृत समजावून सांगणे:
**ताडी कशी गोळा व वाहतूक करावी:**
• झाडावरून भांडी खाली उतरवल्यानंतर, परवानाधारक किंवा तिचे प्राधिकृत कर्मचारी तात्काळ ताडी गोळा करावेत.
• ताडी साठवण्यासाठी कोणत्या प्रकारचे आणि कोणत्या आकारचे पिंप किंवा भांडे वापरायचे हे Collector यांनी आधी मंजूर केले पाहिजे.
• ताडी एका ठिकाणी गोळा करून परवानाप्राप्त दुकानात नेताना "Transport Pass" (नमुना TD-3) हा कागदपत्र साथ असायला हवा.
**एकाच परवानाधारकाकडे अनेक दुकाने असल्यास:**
• ताडी एका मध्यवर्ती ठिकाणी (Transit Centre) साठवून किंवा बाटलीबंद करून ठेवू शकतो.
• या मध्यवर्ती ठिकाणावरून दिवसभरीच्या विक्रयांच्या वेळेत (Rule 22 मध्ये दिलेल्या वेळेत) अलग-अलग दुकानांना Transport Pass (नमुना TD-3A) च्या संरक्षणाखाली पाठवू शकतो.
**काय करू नकोः**
• ताडी दुकान किंवा मध्यवर्ती केंद्र वगळता इतरत्र नेणे किंवा साठवणे.
• दुकानात न गेलेली ताडी कुणालाही देणे किंवा विकणे.
• Transport Pass च्या संरक्षणा शिवाय ताडी वाहतूक करणे.
**सरल भाषेत:** जिथे ताडी गोळा होते, तेथून सरकारी परवानापत्र घेऊन फक्त लायसन्स असलेल्या दुकानात जाणे — हा हा नियम आहे.
Form of transport pass to be printed etc. वाहतूक पासच्या नमुन्याचे मुद्रण इत्यादी
The transport pass shall be got printed by the licensee, in duplicate having serial numbers. The passes shall be bound in books and got stamped with the official seal of the Superintendent in whose jurisdiction the licensed shop is located.
वाहतूक पास परवानाधारकाने अनुक्रमांक असलेल्या प्रतिलिपींसह छापून घ्यावा. पास पुस्तकांमध्ये बांधून घ्यावे आणि ज्या अधीक्षकांच्या अधिकारक्षेत्रात परवानाप्राप्त दुकान स्थित आहे त्यांच्या अधिकृत मुद्रेने मुद्रांकित करून घ्यावे.
विस्तार:
**पास का छापून घ्यावेत?**
• Toddy (तोडी) वाहतूक करताना नकली किंवा गैरकायदेशीर वाहतूक रोखण्यासाठी हा पास आवश्यक आहे.
• याच पासाने सरकारला खबर मिळते की दारू कोठून कोठे जात आहे.
**पासच्या नियम:**
१. **दोन प्रती (Duplicate)**
• खरेदीदार एक प्रत घेतो, दुकानवाल एक प्रत राखतो.
• दोन्ही एकसारखे असावेत.
२. **अनुक्रमांक (Serial numbers)**
• प्रत्येक पासला क्रमांक असावा.
• उदा., पास नंबर १, २, ३, ४...
• याने नकली पास ओळखता येतात.
३. **पुस्तकांत बांधलेले (Bound in books)**
• सर्व पास एका पुस्तकाच्या रूपात बांधलेले असावेत — एकाच ठिकाणी व्यवस्थित असले पाहिजे.
४. **Superintendent च्या सीलने मुद्रांकित (Stamped with official seal)**
• Toddy दुकान जेथे आहे, त्या जिल्ह्यातील Superintendent (अधीक्षक) हे पास अधिकृत मानतात.
• त्यांची अधिकृत सील मारून हे पास वैध केले जातात.
**आशय:** यातून गैरकायदेशीर वाहतूक आणि जाळे-तोड़े रोखले जातात.
Permit for storing toddy at transit centre संक्रमण केंद्रावर ताडी साठविण्यासाठीचा परवाना
4[15A. Permit for storing toddy at transit centre.—
(1) No licensee shall store toddy at any transit centre unless he obtains a permit in Form-A.
(2) Any licensee desiring to obtain a permit in Form-A may apply to the Collector for the permit. Every such application shall contain the following particulars, namely:
(i) Name of the applicant.
(ii) Numbers and dates of licences obtained by the applicant.
(iii) Place, that is, the transit centre, where the toddy is to be stored.
(iv) Shops to which toddy will be supplied from the transit centre.
(3) On receipt of an application under sub-rule (2), the Collector shall make inquiries for verification of the particulars given in the application, the suitability of the location of the transit centre and such other inquiries as he deems necessary. If he is satisfied that there is no objection to grant the permit applied for, he may grant such permit in Form-A.5[on payment of the fee (inclusive of consideration) of Rs. 1000]
No licensee shall store toddy at any transit centre unless he obtains a permit in Form-A.
Any licensee desiring to obtain a permit in Form-A may apply to the Collector for the permit. Every such application shall contain the following particulars, namely:
(i) Name of the applicant.
(ii) Numbers and dates of licences obtained by the applicant.
(iii) Place, that is, the transit centre, where the toddy is to be stored.
(iv) Shops to which toddy will be supplied from the transit centre.
On receipt of an application under sub-rule (2), the Collector shall make inquiries for verification of the particulars given in the application, the suitability of the location of the transit centre and such other inquiries as he deems necessary. If he is satisfied that there is no objection to grant the permit applied for, he may grant such permit in Form-A.5[on payment of the fee (inclusive of consideration) of Rs. 1000]
नमुना-अ मध्ये परवाना मिळवू इच्छिणारा कोणताही परवानाधारक परवान्यासाठी जिल्हाधिकाऱ्यांना अर्ज करू शकतो. प्रत्येक अशा अर्जात खालील तपशील असतील, म्हणजेच;
(एक) अर्जदाराचे नाव.
(दोन) अर्जदाराने मिळवलेल्या परवान्यांचे क्रमांक आणि तारखा.
(तीन) स्थान, म्हणजेच, संक्रमण केंद्र, जेथे ताडी साठवायची आहे.
(चार) संक्रमण केंद्रावरून ज्या दुकानांना ताडी पुरवठा केला जाईल ती दुकाने.
उपनियम (२) अन्वये अर्ज प्राप्त झाल्यानंतर, जिल्हाधिकारी अर्जात दिलेल्या तपशीलांची पडताळणी, संक्रमण केंद्राच्या स्थानाची योग्यता आणि ते आवश्यक समजतील अशा इतर चौकशांसाठी चौकशी करतील. अर्ज केलेला परवाना मंजूर करण्यास कोणताही आक्षेप नाही याची त्यांना खात्री झाल्यास, ते रु. १००० शुल्क (प्रतिफलासह) भरल्यावर नमुना-अ मध्ये असा परवाना मंजूर करू शकतात.
कोणताही परवानाधारक नमुना-अ मध्ये परवाना मिळवल्याशिवाय कोणत्याही संक्रमण केंद्रावर ताडी साठवणार नाही.
नमुना-अ मध्ये परवाना मिळवू इच्छिणारा कोणताही परवानाधारक परवान्यासाठी जिल्हाधिकाऱ्यांना अर्ज करू शकतो. प्रत्येक अशा अर्जात खालील तपशील असतील, म्हणजेच;
(एक) अर्जदाराचे नाव.
(दोन) अर्जदाराने मिळवलेल्या परवान्यांचे क्रमांक आणि तारखा.
(तीन) स्थान, म्हणजेच, संक्रमण केंद्र, जेथे ताडी साठवायची आहे.
(चार) संक्रमण केंद्रावरून ज्या दुकानांना ताडी पुरवठा केला जाईल ती दुकाने.
उपनियम (२) अन्वये अर्ज प्राप्त झाल्यानंतर, जिल्हाधिकारी अर्जात दिलेल्या तपशीलांची पडताळणी, संक्रमण केंद्राच्या स्थानाची योग्यता आणि ते आवश्यक समजतील अशा इतर चौकशांसाठी चौकशी करतील. अर्ज केलेला परवाना मंजूर करण्यास कोणताही आक्षेप नाही याची त्यांना खात्री झाल्यास, ते रु. १००० शुल्क (प्रतिफलासह) भरल्यावर नमुना-अ मध्ये असा परवाना मंजूर करू शकतात.
Prohibition against drawal, possession, etc.of toddy ताडी काढणे, बाळगणे इत्यादीस मनाई
The licensee shall not draw, possess or transport toddy required for sale at his licensed shop except from the trees, which he has been authorised to tap on payment of duty in this behalf
परवानाधारक आपल्या परवानाप्राप्त दुकानात विक्रीसाठी आवश्यक असलेली ताडी, ज्या झाडांचे छेदन करण्यास त्याला या संबंधात शुल्क भरून प्राधिकृत करण्यात आले आहे त्या झाडांव्यतिरिक्त काढणार नाही, ताब्यात ठेवणार नाही किंवा वाहतूक करणार नाही.
**विस्तृत समजावूण:**
• **परवानाधारकाचा अर्थ:** जिला ताडी दुकान चालवण्याचा licence घेतला असेल तो व्यक्ती.
• **ताडी कुठून काढायची:** तुमच्या licence मध्ये जी झाडे दिली आहेत फक्त त्या झाडांचेच छेदन (tapping) करून ताडी काढता येईल. दुसऱ्या माणसाच्या झाडांवरून किंवा अनाधिकृत झाडांवरून ताडी काढू शकत नाही.
• **शुल्क भरावे लागतो:** ज्या झाडांचे छेदन करायचे आहे त्या झाडांसाठी तुम्हाला पोटभर "duty" भरायचा असतो. हा शुल्क दिल्यानंतरच तुमची अधिकृतता मिळते.
• **ताडी ठेवणे:** काढलेली ताडी तुमच्या परवानाप्राप्त दुकानात ठेवू शकता. दुसऱ्यांकडे किंवा अनाधिकृत जागांवर ताब्यात ठेवू शकत नाही.
• **वाहून नेणे:** ताडी दुकानात नेण्यासाठी वाहतूक करताना हे नियम पाळायचे — अनाधिकृत ताडी वाहून नेता कामा नये.
**उदा.:** जर तुमच्या licence मध्ये "गावमधील 5 नारळ झाडे" दिली आहेत, तर तुम्ही फक्त त्या 5 झाडांचेच छेदन करू शकता. शेजारी माणसाच्या झाडांचे छेदन करून ताडी काढलात, तर हे कायदेविरुद्ध होईल.
**दंड:** हे नियम मोडलेल्या परवानाधारकाचा licence रद्द होऊ शकतो आणि दंडही वसूल होऊ शकतो.
Permit for tapping ताडीचे झाड छेडण्यासाठीचा परवाना
The licensee shall make an application to the Superintendent in Form T.R.T.D.-4, for permission to tap toddy producing trees and draw toddy therefrom for retail-sale at his licensed shop.
On receipt of an application, the Superintendent, after verifying that duty has been paid by the licensee on toddy trees secured by him shall grant to the licensee a permit in Form TR.T.D.-5.
अर्ज प्राप्त झाल्यानंतर, अधीक्षक, परवानाधारकाने त्याने सुरक्षित केलेल्या ताडी झाडांवर शुल्क भरले आहे याची पडताळणी केल्यानंतर परवानाधारकास नमुना टीडी-५ मध्ये परवाना मंजूर करतील.
परवानाधारक आपल्या परवानाप्राप्त दुकानात किरकोळ विक्रीसाठी ताडी देणाऱ्या झाडांचे छेदन करण्याची आणि त्यातून ताडी काढण्याची परवानगी मिळविण्यासाठी अधीक्षकांना नमुना टीडी-४ मध्ये अर्ज करेल.
अर्ज प्राप्त झाल्यानंतर, अधीक्षक, परवानाधारकाने त्याने सुरक्षित केलेल्या ताडी झाडांवर शुल्क भरले आहे याची पडताळणी केल्यानंतर परवानाधारकास नमुना टीडी-५ मध्ये परवाना मंजूर करतील.
Account of toddy to be maintained ताडीचा हिशोब ठेवणे
The licensee shall maintain at his licensed shop a register in Form TR.T.D.-6. Wherein he shall write before the closure of the licensed shop correct daily account of all quantities of toddy received, sold, lost, destroyed and held in balance by him at the licensed shop.
परवानाधारक आपल्या परवानाप्राप्त दुकानात नमुना टीडी-६ मध्ये नोंदवही ठेवेल ज्यात तो परवानाप्राप्त दुकान बंद होण्यापूर्वी परवानाप्राप्त दुकानात त्याने प्राप्त केलेल्या, विकलेल्या, गमावलेल्या, नष्ट केलेल्या आणि शिल्लक ठेवलेल्या ताडीच्या सर्व प्रमाणांचा योग्य दैनिक हिशोब लिहील. संक्रमण केंद्रावर ताडी साठवणारा आणि बाटलीबंद करणारा परवानाधारक त्या केंद्रावर नमुना टीडी-६ए मध्ये नोंदवही ठेवेल ज्यात तो दिवसाच्या शेवटापूर्वी केंद्रावर त्याने प्राप्त केलेल्या, वितरित केलेल्या, गमावलेल्या आणि नष्ट केलेल्या ताडीच्या सर्व प्रमाणांचा योग्य दैनिक हिशोब लिहील.
---
**Rule 18 चे सोपे समजावून सांगणे:**
**१. दुकानदारांना काय करायला हवे:**
- ताडी विकणारा प्रत्येक दुकानदार (licence धारक) एक नोंदवही ठेवायला हवी.
- या नोंदवहीचे नाव आहे **Form TD-6**.
- दुकान बंद होण्यापूर्वी त्याच दिवशी त्याने जे काम केले ते सर्व लिहायला हवे.
**२. नोंदवहीत काय-काय लिहायला हवे:**
- कितनी ताडी मिळाली (received)
- कितनी ताडी विकली (sold)
- कितनी ताडी हरवली किंवा टाकून दिली (lost/destroyed)
- दिवसाच्या शेवटी कितनी ताडी बाकी आहे (balance)
**३. Transit center (संक्रमण केंद्र) वाले दुकानदारांसाठी:**
- जर कोणी ताडी साठवतो आणि बाटलीबंद करतो, तर त्याला वेगळी नोंदवही (**Form TD-6A**) ठेवायला हवी.
- त्यात मिळालेली ताडी, वितरित केलेली ताडी, गमावलेली आणि नष्ट केलेली ताडी लिहायली हवी.
**४. कधी लिहायला हवे:**
- दिवस संपण्यापूर्वी (दुकान बंद करायापूर्वी) हिशोब लिहायला हवा.
- हिशोब योग्य आणि सत्य असायला हवा.
**साधे शब्दांत:** दुकानदारांनी सकाळ ते संध्याकाळ ताडीचा संपूर्ण हिशोब नोंदवहीत केला पाहिजे ताकि Government ला पता चले की ताडी कोठे गेली.
Unsold Toddy विक्री न झालेली ताडी
Unsold toddy shall not be diverted to or sold at any other licensed shop:
Provided that, unsold toddy may be sold to the holder of a licence in Form (I) appended to the Maharashtra Distillation of Spirit and Manufacturer of Potable Liquor Rules, 1966, for distillation of spirit and such toddy shall be transported under cover of a pass in Form T.R.T.D.-7, issued by the licensee or any person duly authorised by him in this behalf.
एका परवानाप्राप्त दुकानातील विक्री न झालेली ताडी इतर कोणत्याही परवानाप्राप्त दुकानात वळवली किंवा विकली जाणार नाही.
परंतु, विक्री न झालेली ताडी मद्यार्क आसवनासाठी महाराष्ट्र मद्यार्क आसवन व सेवनयोग्य मद्य उत्पादन नियम, १९६६ ला जोडलेल्या नमुना-I मधील परवान्याच्या धारकास विकता येईल आणि अशी ताडी नमुना टीडी-३बी मधील पासाच्या संरक्षणाखाली वाहतूक केली जाईल.
विस्तृत समजावणी:
**मुख्य नियम:**
• जर तुमच्या ताडी shop मध्ये ताडी उरली असेल (विकली न गेली असेल), तर तुम्ही ती दुसऱ्या कोणत्याही ताडी shop ला विकू शकत नाही.
• याचा अर्थ — एका shop ची ताडी दुसऱ्या shop मध्ये नेता येत नाही.
**अपवाद (महत्वाचा):**
• पण तुमची विक्री न झालेली ताडी तुम्ही **spirit (आसवन) बनवणाऱ्या factory/unit** ला विकू शकता.
• याचे शर्त:
- त्या factory/unit कडे सरकारी licence (Form-I नुसार) असणे आवश्यक आहे.
- ताडी transport करताना TD-3B नावाचा **pass** असणे आवश्यक आहे.
- हा pass म्हणजे permission letter, ज्यावरून सरकारला माहित असते की ताडी कुठून कुठे जात आहे.
**सोप्या शब्दात:**
उदा., तुमच्या X shop मधील ताडी Y shop ला नेता येत नाही. पण Z spirit factory ला ते spirit बनवण्यासाठी दे शकता — बस सरकारी permission (pass) असणे आवश्यक आहे.
**याचा उद्देश:** ताडी shop ला shop मधून transfer होऊ नये, इतर दुकानात फिरू नये — ही नियंत्रण राखणे.
Quantity of toddy to be sold विक्री करावयाच्या ताडीचे प्रमाण
No licensee shall possess, sell or expose for sale at his licensed shop any toddy—
Which is more than twenty - four hours old (time being calculated from the time marked on the transport pass in Form T.R.T.D.-3);
unless it is pure and unadulterated;
unless it is drawn and obtained according to the provisions of these rules;
which is mixed with chloralhydrate or any other substance, or in which any foreign substance is put, added or mixed there by causing impurity or decrease or increase in its alcoholic strength;
and toddy which a licensee cannot possess or sell or expose for sale as aforesaid shall be destroyed.
कोणताही परवानाधारक आपल्या परवानाप्राप्त दुकानात अशी कोणतीही ताडी ताब्यात ठेवणार नाही, विकणार नाही किंवा विक्रीसाठी प्रदर्शित करणार नाही—
जी २४ तासांपेक्षा अधिक जुनी आहे (नमुना टीडी-३ मधील वाहतूक पासावर नमूद केलेल्या वेळेपासून गणना करण्यात येईल);
जोपर्यंत ती शुद्ध आणि भेसळविरहित नसेल;
जोपर्यंत ती या नियमांच्या तरतुदींनुसार काढलेली आणि मिळवलेली नसेल.
जी क्लोरल हायड्रेट किंवा इतर कोणत्याही पदार्थाने मिसळलेली आहे, किंवा ज्यात कोणताही परकीय पदार्थ टाकला गेला, जोडला गेला किंवा मिसळला गेला ज्यामुळे अशुद्धता किंवा तिच्या मद्यार्क शक्तीत घट किंवा वाढ होते;
आणि जी ताडी परवानाधारकास वर सांगितल्याप्रमाणे ताब्यात ठेवता किंवा विकता किंवा विक्रीसाठी प्रदर्शित करता येणार नाही ती नष्ट केली जाईल.
विस्तृत समजावणी:
**काय करू शकत नाही:**
• दुकानात २४ तासांपेक्षा जुनी ताडी ठेवू किंवा विकू शकत नाही.
उदा., जर सकाळी १० वाजता ताडी आली तर पुढच्या दिवशी १० वाजता हटवावी लागेल.
• भेसळविरहित (शुद्ध) ताडी आहे याची खात्री आहे तोच विकू शकतो.
• कायद्यानुसार अनुमती असलेल्या पद्धतीने काढलेली ताडीच विकू शकतो.
• ताडीमध्ये क्लोरल हायड्रेट (एक रसायन) किंवा इतर कोणताही पदार्थ मिसळलेली असू शकत नाही.
• ताडीची मद्यार्क शक्ती (दारूचक्ता) बदलणारे कोणतेही परकीय पदार्थ जोडू किंवा मिसळू शकत नाही.
**अन्यथा काय होईल:**
• वर दिलेल्या नियमांचे उल्लंघन केली गेली तर ती सर्व ताडी तत्काळ नष्ट करावी लागेल.
• अधिकारी हे तपासतील की ताडी शुद्ध आहे किंवा नाही.
**याची उद्दिष्ट:** ग्राहकांना सदोष आणि खराब ताडी विकण्यापासून रोखणे.
Mode of transport of toddy ताडी वाहतुकीची पद्धत
Except as otherwise provided in rule 14, toddy drawn for sale at one licensed shop shall not be transported along with the toddy drawn for sale at another shop in one and the same container. However, one conveyance may be used for transporting toddy to different shops.
नियम १४ मध्ये अन्यथा तरतूद केली असेल त्याव्यतिरिक्त, एका परवानाप्राप्त दुकानात विक्रीसाठी काढलेली ताडी एका आणि त्याच पात्रात दुसऱ्या दुकानात विक्रीसाठी काढलेल्या ताडीसोबत वाहतूक केली जाणार नाही. तथापि, वेगवेगळ्या दुकानांमध्ये ताडी वाहतूक करण्यासाठी एक वाहन वापरले जाऊ शकते.
**विस्तृत समजावणी:**
• **मुख्य नियम:** जर तुमच्या पास licence आहे आणि तुम्ही एका दुकानासाठी ताडी काढताना आहात, तर त्या ताडीला इतर दुकानातून आलेल्या ताडीसोबत **एकाच पात्रात मिळवून नेता येणार नाही**.
उदा., शेताला-१ मधून १०० लिटर ताडी काढली आणि शेताला-२ मधून ५० लिटर — या दोन्ही ताडीला एकाच बादलीत किंवा टँकीत ठेवून घरी आणता येणार नाही.
• **कॉन्टेनर वेगळे असावेत:** प्रत्येक दुकानाची ताडी **अलग-अलग पात्रात** ठेवून वाहतूक करावी.
• **पण गाडी एकच असू शकते:** तुम्ही **एकच ट्रक/गाडी** वापरून अलग-अलग पात्रांमध्ये ताडी घेऊन विविध दुकानांना जाऊ शकता.
उदा., एक ट्रक — १००० लिटर क्षमतेचा. त्यात ५ वेगळ्या ड्रममध्ये ताडी ठेवली आणि ५ दुकानांना पोहोचवली. हे ठीक आहे.
• **उद्देश:** हा नियम ताडीची नकली मिश्रण रोखण्यासाठी आणि गुणवत्ता राखण्यासाठी आहे.
Hours of sale विक्रीचे तास
Subject to the provisions of rule 8, the licensee shall not sell toddy except between 7-00 a.m. and 10-00 p.m.:
Provided that, the licensed shop may be kept open beyond aforesaid hours of sale for such time as is necessary for its cleaning, receiving receptacles containing toddy and completing accounts, but no sale of toddy shall be made during such period.
नियम ६ च्या तरतुदींच्या अधीन राहून, परवानाधारक सकाळी ७ ते रात्री १० वाजेपर्यंत वगळता ताडी विकणार नाही :
परंतु, परवानाप्राप्त दुकान वर सांगितलेल्या विक्रीच्या वेळेनंतर ते स्वच्छ करण्यासाठी, ताडी असलेली पात्रे प्राप्त करण्यासाठी आणि हिशोब पूर्ण करण्यासाठी आवश्यक असलेल्या वेळेसाठी उघडे ठेवता येईल, परंतु अशा कालावधीत ताडीची विक्री केली जाणार नाही.
---
विस्तृत समजावून:
**मुख्य नियम:**
• जर तुमच्याकडे ताडीचा licence आहे, तर तुम्ही फक्त सकाळी ७:०० ते रात्री १०:०० वाजेपर्यंत ताडी विकू शकता.
• या वेळेबाहेर विक्री करणे कायदेशीरदृष्ट्या गलत आहे.
**अपवाद (परंतु...):**
• नियमित विक्री संपल्यानंतर तुम्ही दुकान उघड ठेवता येऊ शकता, पण फक्त या कामांसाठी:
- दुकान स्वच्छ करणे
- ताडी असलेल्या भांडवर पात्रे मिळवणे/स्वीकारणे
- हिशोब-किताब पूर्ण करणे
• **महत्वाचे:** या वेळेत तरीही तुम्ही ताडी विकू शकत नाही. फक्त घरकुल काम करू शकता.
**उदाहरण:**
जर रात्री १०:३० वाजता कोणी दुकानात आला आणि ताडी मागितली, तर तुम्ही विक्री करू शकत नाही — भले ही दुकान उघड असेल. हे करणे गलत आहे आणि दंडणीक्षम आहे.
No unnecessary articles to be kept in licensed shop परवानाप्राप्त दुकानात अनावश्यक वस्तू ठेवू नयेत
The licensee shall not keep any other article in the licensed shop unless such article is necessary for the conduct of his business in connection with the sale of toddy therein.
परवानाधारक परवानाप्राप्त दुकानात इतर कोणताही वस्तू ठेवणार नाही जोपर्यंत अशी वस्तू त्याच्या तेथे ताडीच्या विक्रीच्या संबंधात त्याच्या व्यवसायाच्या संचालनासाठी आवश्यक नसेल.
---
**सविस्तर समजावून सांगते:**
• **परवानाधारकाला (licence असलेल्या दुकानदारला) काय करता येते:**
- ताडी विक्रीसाठी लागणारी गरजेची वस्तू ठेवता येते
- उदा., glass, bottle, measure, counter आदी
• **परवानाधारकाला काय करता येत नाही:**
- अनावश्यक किंवा गैरसंबंधित वस्तू दुकानात ठेवू नये
- उदा., कपडे, खेळणी, किताबें, खाने-पिणे की इतर दुकानातील सामान ठेवू नये
• **याचा उद्देश काय:**
- दुकान फक्त ताडी विक्रीसाठीच असावी
- दुकान साफ-सुथरी आणि नियंत्रित रहावी
- Inspection करणारे अधिकारी आसानीने तपासू शकतील
• **या नियमाचे उल्लंघन झाल्यास:**
- Collector किंवा Commissioner तुमचा licence रद्द करू शकतात
- दंड किंवा कारवाई होऊ शकते
**सरळ भाषेत:** तुमची ताडी दुकान "ताडी विक्रीचे कार्यालय" असावी, इतर काहीचे नाही!
Employees कर्मचारी
Subject to the provisions of sub-rule (2), a licensee may employ such employees as he thinks necessary and shall execute a Nokamama in favour of every employee so employed in connection with his business of sale of toddy in Form T.R.T.D.-8, and shall enter the names of all such employees in the register in Form T.R.T.D.-9.
Subject to the provisions of sub-rule (2), a licensee may employ such employees as he thinks necessary, and shall execute a Nokarnama in favour of every employee so employed in connection with his business of sale to toddy in Form TD-7, and shall enter the names of all such employees in the Register in Form TD-8.
The licensee shall not employ any of the following persons as his servants to assist him in his business in any capacity whatsoever, namely:—
- (i) Women and person below twenty-one years of age;
- (ii) Persons suffering from any infectious or contagious disease;
- (iii) Persons who are insane;
- (iv) Persons who, in the opinion of the Superintendent, have bad character;
- (v) Persons whose Nokamama or licence have previously been cancelled;
- (vi) Persons convicted of any criminal offence:
Provided that, in the case of persons falling under clauses (iv), (v) and (vi) the disqualification may at any time be removed by a written order of the Collector
परवानाधारक खालीलपैकी कोणत्याही व्यक्तीस कोणत्याही क्षमतेने त्याच्या व्यवसायात मदत करण्यासाठी नोकर म्हणून नियुक्त करणार नाही, म्हणजेच:
(एक) २१ वर्षांखालील वयाच्या व्यक्ती;
(दोन) कोणत्याही संसर्गजन्य किंवा सांसर्गिक रोगाने पीडित व्यक्ती;
(तीन) विक्षिप्त असलेल्या व्यक्ती;
(चार) अधीक्षकांच्या मते कुप्रसिद्धपणे वाईट चारित्र्य असलेल्या व्यक्ती;
(पाच) ज्यांचे नोकरनामे किंवा परवाने यापूर्वी रद्द करण्यात आलेले आहेत अशा व्यक्ती;
(सहा) कोणत्याही फौजदारी अपराधाबद्दल दोषसिद्ध झालेल्या व्यक्ती :
परंतु, खंड (पाच) आणि (सहा) अंतर्गत येणाऱ्या व्यक्तींच्या बाबतीत, अशी अनर्हता जिल्हाधिकाऱ्यांच्या लेखी आदेशाद्वारे कोणत्याही वेळी काढून टाकता येईल.
उपनियम (२) च्या तरतुदींच्या अधीन राहून, परवानाधारक आवश्यक वाटतील तितके कर्मचारी नियुक्त करू शकतो आणि ताडी विक्रीच्या त्याच्या व्यवसायाच्या संबंधात अशा प्रकारे नियुक्त केलेल्या प्रत्येक कर्मचाऱ्याच्या बाजूने नमुना टीडी-७ मध्ये नोकरनामा निष्पादित करेल आणि अशा सर्व कर्मचाऱ्यांची नावे नमुना टीडी-८ मधील नोंदवहीत नोंदवेल.
परवानाधारक खालीलपैकी कोणत्याही व्यक्तीस कोणत्याही क्षमतेने त्याच्या व्यवसायात मदत करण्यासाठी नोकर म्हणून नियुक्त करणार नाही, म्हणजेच:
(एक) २१ वर्षांखालील वयाच्या व्यक्ती;
(दोन) कोणत्याही संसर्गजन्य किंवा सांसर्गिक रोगाने पीडित व्यक्ती;
(तीन) विक्षिप्त असलेल्या व्यक्ती;
(चार) अधीक्षकांच्या मते कुप्रसिद्धपणे वाईट चारित्र्य असलेल्या व्यक्ती;
(पाच) ज्यांचे नोकरनामे किंवा परवाने यापूर्वी रद्द करण्यात आलेले आहेत अशा व्यक्ती;
(सहा) कोणत्याही फौजदारी अपराधाबद्दल दोषसिद्ध झालेल्या व्यक्ती :
परंतु, खंड (पाच) आणि (सहा) अंतर्गत येणाऱ्या व्यक्तींच्या बाबतीत, अशी अनर्हता जिल्हाधिकाऱ्यांच्या लेखी आदेशाद्वारे कोणत्याही वेळी काढून टाकता येईल.
Toddy not to be sold to certain persons विशिष्ट व्यक्तींना ताडी विकू नये
The licensee shall not sell toddy to the following categories of persons
a lunatic or insane person;
a person who is in an intoxicated state;
a person known or suspected to be participating in any rioting or disturbance of peace;
the Armed Forces of the Union, member of the Police Force, the Prohibition and Excise Department, State Transport and Railway Department or driver of a motor vehicle, when on duty or in uniform or both; and
a person who is under 21 years of age.
परवानाधारक खालील वर्गातील व्यक्तींना ताडी विकणार नाही :
वेडे,
मादक अवस्थेत असलेल्या व्यक्ती,
कोणत्याही दंगल किंवा शांततेच्या भंगात सहभागी असलेल्या ओळखीच्या किंवा संशयित व्यक्ती,
पोलीस आणि संघाच्या सशस्त्र दलांचे सदस्य, दारूबंदी आणि उत्पादन शुल्क, राज्य परिवहन आणि रेल्वे विभागांचे सदस्य किंवा बसचे चालक, जेव्हा कर्तव्यावर असतात किंवा गणवेशात असतात किंवा दोन्ही, आणि
२१ वर्षांखालील वयाच्या व्यक्ती.
दारूचा licence असलेल्या दुकानदारांना काही विशिष्ट लोकांना ताडी विकता कामा नाही — ते म्हणजे मानसिक विकार असलेले, नशेत असलेले, दंगली, अधिकारी-सरदार आणि २१ वर्षांपेक्षा कमी वयाचे लोक.
विस्तार:
(i) वेडे किंवा मानसिक विकार असलेले व्यक्ती
- जर कोणी मानसिक रोगाने ग्रस्त असेल तर त्याला ताडी विकू नये.
(ii) नशेत असलेले व्यक्ती
- जर कोणी आधीच नशेत असेल (दारू वा इतर गोष्टीने) तर त्याला आणखी ताडी विकू नये.
(iii) दंगल किंवा शांतता भंग करणारे व्यक्ती
- जर कोणी दंगल, लढाई किंवा शांतता भंग करण्यात भाग घेत असेल किंवा त्याची शंका असेल तर ताडी विकू नये.
(iv) नोकरीत असलेले सरकारी कर्मचारी आणि सशस्त्र दल
- पोलीस, लष्कर, नौदल, दारूबंदी विभाग, रेल्वे, राज्य परिवहन विभागातील लोक
- बसचालक
- हे सर्व तेव्हा ताडी विकू नये जेव्हा ते कर्तव्यावर असतात किंवा गणवेशात असतात.
- उदा., जर रेल्वे कर्मचारी रिक्षा घेऊन ऑफ-ड्यूटीत असेल तर ताडी विकता येऊ शकते, पण अगर गणवेशात असेल तर नाही.
(v) २१ वर्षांपेक्षा कमी वयाचे लोक
- २० वर्षे किंवा त्यापेक्षा कमी असलेल्यांना कधीही ताडी विकू नये.
**महत्वाचे:** परवानाधारकांना हे नियम पाळणे अनिवार्य आहे. हे केल्यास licence रद्द होऊ शकता आणि दंड भरावा लागू शकतो.
Toddy to be sold for distillation ताडी गाळण्यासाठी विकणे
2[25A. Toddy to be sold for distillation.—The licensee may sell toddy to the holder of a licence in Form *1* appended to the Maharashtra Distillation of Spirit and Manufacture of Potable Liquor Rules, 1966 for distillation of spirit and that the transport of such toddy shall be under cover of a pass in form TD-3B].
परवानाधारक मद्यार्क आसवनासाठी महाराष्ट्र मद्यार्क आसवन व सेवनयोग्य मद्य उत्पादन नियम, १९६६ ला जोडलेल्या नमुना 'I' मधील परवान्याच्या धारकास ताडी विकू शकतो आणि अशा ताडीची वाहतूक नमुना टीडी-३बी मधील पासाच्या संरक्षणाखाली असेल.
विस्तृत समजावून:
• **कोणाला विकू शकतो?**
Toddy shop चा परवानाधारक (licensee) त्या व्यक्तीला ताडी विकू शकतो जिच्याकडे spirit बनवायाचा licence आहे (नमुना 'I' असलेला).
• **कशासाठी विकू शकतो?**
फक्त spirit (दारू) गाळणे (distillation) करायाच्या उद्देशाने — दुकानात विक्रय करायाच्या उद्देशाने नाही.
• **वाहतूक कसे करायची?**
ताडी एका जागेवरून दुसऱ्या जागेवर नेताना तुम्हाला "पास" (TD-3B नमुना) असणे आवश्यक आहे.
उदा., जर Collector च्या मतलबीनुसार spirit factory ला ताडी पाठवत आहात, तर डाक-गाडी वा ट्रकवर हा pass ठेवला असणे आवश्यक आहे.
• **सरल भाषेत:**
Toddy विकणारा → Spirit factory चालणारास → Pass लागतो → वाहतूक होते.
हा rule म्हणजे ताडीचा controlled वापर सुनिश्चित करण्यासाठी आहे — ताडी शहरात विकल्या जाऊ नये, फक्त spirit बनवायाच्या कारखान्यात जावी.
Stay at night in licensed shop of unauthorized persons prohibited अनधिकृत व्यक्तींच्या परवानाप्राप्त दुकानात रात्री मुक्काम करण्यास मनाई आहे
The licensee shall not allow any person except authorised servant holding a valid Nokamama to stay at night in the licensed shop.
परवानाधारक वैध नोकरनामा धारण करणाऱ्या प्राधिकृत नोकरांव्यतिरिक्त कोणत्याही व्यक्तीस परवानाप्राप्त दुकानात रात्री राहण्याची अनुज्ञा देणार नाही.
**विस्तृत समजावून:**
• **कोण अनुमती दिली आहे?**
दुकान मालिकाचे वैध नोकरनामा (Nokarnama) असलेले अधिकृत नोकर/कर्मचारी — सिर्फ हेच लोक दुकानात रात्री राहू शकतात.
• **नोकरनामा (Nokarnama) म्हणजे काय?**
सरकारने मंजूर केलेला एक official कागद जो असे सिद्ध करतो की "हा व्यक्ती या दुकानचा अधिकृत कर्मचारी आहे."
• **कोणास मनाई आहे?**
अन्य सर्व लोकांना — नातेवाई, मित्र, रिश्तेदार किंवा अन्य कोणी अजनबी व्यक्ती दुकानात रात्री राहू शकत नाही.
• **हे नियम का आहे?**
दुकानच्या सुरक्षा आणि दारू/तोडी (toddy) चे काळजीसाठी — जेणेकरून बेहिशेब लोक येऊन चोरी किंवा गडबड न करू शकतील.
• **नियम तोडल्यास काय होईल?**
दुकान मालिकाविरुद्ध कायदेशीर कारवाई होऊ शकते — penalty, दंड किंवा licence रद्द करण्याची शक्यता आहे.
Toddy sales to be cash only. ताडी विक्री रोखीनेच करावी
All sales of toddy shall be made for cash only.
ताडीची सर्व विक्री केवळ रोखीने केली जाईल.
ताडीची दुकान रोखीचा पैसा घेऊन विक्री करणे आवश्यक आहे — कर्जावर किंवा उधारीवर ताडी देता येत नाही.
विस्तारित समजूतदारी:
• **काय म्हणतात?**
ताडीची दुकान चालवणारा व्यक्ती ताडी विकताना गाहक कडून तत्काळ रोखीचा पैसा घेणे आवश्यक आहे.
• **कर्ज किंवा उधार चालत नाही**
उदा., जर कोई व्यक्ती "मला आता देऊ का, उद्या पैसे देईन" असे म्हणले तरी दुकानदार त्याला ताडी देऊ शकत नाही. हे नियम तोडल्यास जरिवाना होऊ शकतो.
• **का हा नियम आहे?**
या नियमाचा उद्देश आहे ताडी विक्रीमध्ये पारदर्शकता आणि संशय-मुक्त व्यवहार सुनिश्चित करणे. रोखीचा पैसा घेतल्याने दोन्ही पक्षांसाठी (दुकानदार आणि गाहक) कोणतीही अडचण किंवा वादाची शक्यता कमी होते.
• **साधी भाषेत**
ताडीला रोखीची किंमत आहे — कर्जावर नाही!
Licensed shop to be open for inspection of officers परवानाप्राप्त दुकान अधिका-यांच्या तपासणीसाठी उघडे ठेवणे
The licensed shop and the toddy therein shall at all times be open to inspection by the officers empowered under Section 122 of the Act.
परवानाप्राप्त दुकान आणि त्यातील ताडी सर्व वेळी अधिनियमाच्या कलम १२२ अन्वये अधिकारप्राप्त अधिकाऱ्यांच्या तपासणीसाठी उघडे असेल.
---
**विस्तृत समजावणी:**
• **कोण तपास करू शकतो?**
Section 122 अन्वये सरकारने ज्या अधिकाऱ्यांना अधिकार दिले आहेत, ते तपास करू शकतात.
• **कोणते तपास होते?**
दुकान आणि त्यातील ताडी — दोन्हीची तपास होते. म्हणजे दारुचे गुणवत्ता, दुकानाची स्वच्छता, रेकॉर्ड्स सर्वकाही पाहिले जाते.
• **कधी तपास होऊ शकते?**
"सर्व वेळी" — दिवसभर कधीही. सकाळ, दुपार, रात्री — कोणतीही वेळ अधिकारी आले तर दुकान उघडे असेल.
• **तुम्हाला काय करावे लागतील?**
दुकान बंद करू द्यावे. अधिकाऱ्यांना तपास करण्याचा अधिकार आहे.
• **जर दुकान बंद केली तर?**
हे नियम तोडल्यास तुमचा licence रद्द होऊ शकतो, दंड भरावा लागू शकतो, किंवा कायद्यानुसार दंडात्मक कारवाई होऊ शकते.
---
**सोप्या भाषेत:** सरकारला तुमच्या दुकानात कधीही आणि कोणत्याही वेळी तपास करण्याचा अधिकार आहे. तुम्हाला सहकार्य करावे लागेल.
Books to be maintained in licensed shop परवानाप्राप्त दुकानात नोंदवह्या ठेवणे
The licensee shall purchase at his cost the accounts register in Form T.R.T.D.-6 and visit book and maintain them correctly. The visit book and the account register shall be page numbered and got sealed with the seal of the Superintendent and properly kept in the licensed shop for inspection of officers to record their inspection remarks therein. The visit book and the accounts register shall not be removed from the licensed shop at any time except under the proper written authority of the Superintendent and the licensee shall be responsible for their safe custody.
परवानाधारक स्वखर्चाने नमुना टीडी-६ मधील हिशोब नोंदवही आणि भेट पुस्तक खरेदी करेल आणि ते योग्यरित्या ठेवेल. भेट पुस्तक आणि हिशोब नोंदवही पृष्ठ क्रमांकित असतील आणि अधीक्षकांच्या मुद्रेने मुद्रांकित करून घेतल्या जातील आणि अधिकाऱ्यांनी त्यांचे तपासणी अभिप्राय नोंदविण्यासाठी तपासणीसाठी परवानाप्राप्त दुकानात योग्यरित्या ठेवल्या जातील. भेट पुस्तक आणि हिशोब नोंदवही योग्य लेखी प्राधिकाराशिवाय कोणत्याही वेळी परवानाप्राप्त दुकानातून काढल्या जाणार नाहीत आणि परवानाधारक त्यांच्या सुरक्षित अभिरक्षेसाठी जबाबदार असेल.
विस्तृत माहिती:
• परवानाधारकाला (दारुचा licence असलेल्या दुकानदारला) स्वतःच्या खर्चावर दोन गोष्टी खरेदी करायच्या आहेत - "Accounts Register" (Form TD-6) आणि "Visit Book" (भेट पुस्तक).
• या दोन्ही पुस्तकांचे पृष्ठ क्रमांक असावेत. उदा., पृष्ठ 1, 2, 3... असे.
• ही पुस्तकें Superintendent (अधीक्षक) यांच्या मुद्रेने मुद्रांकित करून घेणे जरुरी आहे. याचा मतलब दुकानदारने यथातथत्व (authenticity) दाखवायचे आहे.
• ही पुस्तकें दुकानात ठेवायची आहेत जेणे करून Government officers तपासणी करताना त्या पुस्तकांमध्ये आपल्या टिप्पण्या लिहू शकतील.
• या पुस्तकांना दुकानातून बाहेर नेता येणार नाही - अगर Government चा लेखी (written) परवानगी असेल तरच नेता येईल.
• परवानाधारकाला या पुस्तकांची पूर्ण जबाबदारी आहे. जर ती हरवली किंवा खराब झाली तर परवानाधारक जबाबदार आहे.
सरल भाषेत: हा नियम म्हणतोय की दारुची दुकान चालवणार्याने आपल्या खर्चावर अकाउंट्स रजिस्टर आणि भेट पुस्तक ठेवायची आहे, ती सुरक्षितपणे दुकानात राखायची आहे, आणि कधीही बाहेर नेता येणार नाही.
Licensee to abide by Act. Rule, etc. परवानाधारक कायदा व नियम इत्यादीचे पालन करण्यास बांधील असणे
The licensee shall abide by the conditions of his licence and the provisions of the Act and rules, regulations and orders made thereunder.
परवानाधारक आपल्या परवान्याच्या अटींचे आणि अधिनियमाच्या आणि त्याखाली केलेले नियम, विनियम व आदेश यांच्या तरतुदींचे पालन करेल.
जिला दारू दुकान (toddy shop) चलवणार्या व्यक्तीला licence च्या सर्व अटी आणि कायदे-नियमांचे कठोरपणे पालन करावे लागते.
---
विस्तृत समझ:
**Rule 30 काय सांगते:**
• जर तुम्हाला toddy shop चलवण्याचा licence मिळाला तर तुम्ही त्या licence वर लिहिलेल्या सर्व अटी मानायला बांधील आहात.
उदा., जर licence वर लिहिले असेल "सकाळ 8 वाजता खोलून संध्याकाळी 8 वाजता बंद करावे" — तर तुम्हाला तशाच वेळेत दुकान चालू करावी लागेल.
• Maharashtra Toddy Shops (Licensing) And Toddy Trees (Tapping) Rules, 1968 हा संपूर्ण कायदा आणि त्या अंतर्गत काढलेले सर्व नियम-विनियम तुम्हाला पाळावे लागतात.
• Collector किंवा अधिकारी जी कोणतीही आदेश देतील, ती तुम्हाला मानायला हवी.
**उदाहरणे:**
- दारू विक्रय केवळ परवानाप्राप्त व्यक्तीचेच केले जाऊ शकते
- वय 18 वर्षापेक्षा कमी व्यक्तीला दारू विकू नये
- सोडलेल्या दिवशी दुकान बंद ठेवावी
- सर्व नोंद (register) योग्य ठेवाव्या लागतात
**हे न केल्यास काय होते:**
तुमचा licence रद्द केला जाऊ शकतो किंवा दंड ठोसला जाऊ शकतो.
Delated वगळण्यात आले
2 * * * * * *
वगळण्यात आले
Rule 30A हा नियम हटवून दिला गेला आहे (deleted), म्हणून तो आता लागू नाही.
विस्तृत माहिती:
• **नियम हटवलेला आहे** - Rule 30A पूर्वी Maharashtra Toddy Shops (Licensing) and Toddy Trees (Tapping) Rules, 1968 मध्ये होता, पण तो आता रद्द करण्यात आला आहे.
• **आता वैध नाही** - हा नियम आता कोणावरही लागू होत नाही. जर कोई या नियमाचा संदर्भ देणार असेल तर तो अब्बल मानला जाणार नाही.
• **कारण काय?** - सरकारने समजले की हा नियम आवश्यक नाही किंवा त्याची जागा दुसरा नियम घेतला, म्हणून तो हटवला.
अशा प्रकारे तुम्हाला Rule 30A बद्दल काळजी घेण्याची गरज नाही.
Permit for tapping trees and transport of toddy to distillery ताडीचे झाड छेदण्याचे व आसवनीला ताडी वाहतूक करण्याचा परवाना
Notwithstanding anything contained in these rules or the conditions of the licence, any holder of licence in Form I (being a licence for constructing and working a distillery for the manufacture of spirit under the Maharashtra Distillation of Spirit and Manufacture of Potable Liquor Rules, 1966), may apply in Form TD-4 for permission to tap toddy-producing trees and obtain a permit in Form TD-5 for tapping such trees and drawing toddy therefrom and transport it to his licensed distillery premises for distillation of spirit; and thereupon, except as provided in this rules, all other provisions of these rules including the conditions of licence in Form TD-1 there to shall apply mutatis mutandis to such licensee.]
या नियमांमध्ये किंवा परवान्याच्या अटींमध्ये काहीही असले तरी, (महाराष्ट्र मद्यार्क आसवन व सेवनयोग्य मद्य उत्पादन नियम, १९६६ अन्वये मद्यार्क उत्पादनासाठी आसवनी बांधण्याचा आणि चालविण्याचा परवाना असलेल्या) नमुना-I मधील परवान्याचा कोणताही धारक ताडी देणाऱ्या झाडांचे छेदन करण्याची आणि अशा झाडांचे छेदन करण्याचा आणि त्यातून ताडी काढण्याचा परवाना नमुना टीडी-५ मध्ये मिळविण्यासाठी आणि त्याच्या परवानाप्राप्त आसवनी परिसरात मद्यार्क आसवनासाठी वाहतूक करण्यासाठी नमुना टीडी-४ मध्ये अर्ज करू शकतो; आणि त्यानंतर, या नियमात तरतूद केलेल्या प्रमाणे वगळता, नमुना टीडी-१ मधील परवान्याच्या अटींसह या नियमांच्या इतर सर्व तरतुदी अशा परवानाधारकास आवश्यक त्या फेरफारांसह लागू होतील.
---
**विस्तृत समजावून सांग:**
**कोण अर्ज करू शकतो?**
- जो व्यक्ती महाराष्ट्रात आसवनी (distillery) चालवण्याचा परवाना राखतो — म्हणजे जो मद्यार्क (spirit) बनवतो.
**कसे परवाना मिळतो?**
- आसवनी धारकाला Form TD-4 मध्ये अर्ज करावा लागतो.
- Collector/District Officer अर्ज मंजूर केल्यावर Form TD-5 मधील **permit** मिळतो.
**परमिटने काय करू शकतो?**
- ताडीचे झाड छेदू शकतो.
- झाडांचे तोड करून ताडी (raw toddy) काढू शकतो.
- ती ताडी आपल्या परवानाप्राप्त आसवनीत वाहून नेऊ शकतो.
- तिथे मद्यार्क तयार करू शकतो (distillation process).
**कोणत्या नियमांना विषय असतो?**
- Form TD-1 मधील सर्व अटी व नियम लागू होतात.
- इतर सामान्य ताडी दुकानांचे नियम त्यांच्यावर लागू होतात (जेथे आवश्यक असेल).
**सोप्या भाषेत:**
आसवनीचा मालिक आपल्या आसवनीला कच्ची ताडी मिळविण्यासाठी सरकारकडून परवाना घेऊ शकतो आणि स्वतः झाड छेदून ताडी काढू शकतो — परंतु ती ताडी फक्त आपल्या आसवनीत मद्य बनवण्यासाठीच वापरू शकतो, दुकानात विक्रीसाठी नाही.
Suspension or cancellation of licence परवाना निलंबन किंवा रद्द करणे
The licence may be suspended or cancelled in accordance with the provisions of Section 54 or 56 of the Act.
अधिनियमाच्या कलम ५४ किंवा ५६ च्या तरतुदींनुसार परवाना निलंबित किंवा रद्द केला जाऊ शकतो.
---
**तपशील:**
**परवाना निलंबन (Suspension) म्हणजे काय?**
• परवाना थोडक्यासाठी बंद करणे — म्हणजे तुमचा दारू दुकान काही महिनांसाठी चालू करू शकत नाही
• निर्धारित मुदत संपल्यानंतर परवाना परत मिळू शकतो
• उदा., जर कायद्याचा उल्लंघन केला तर ६ महिनांसाठी निलंबित केले जाऊ शकते
**परवाना रद्दीकरण (Cancellation) म्हणजे काय?**
• परवाना पूर्णपणे खत्म करणे — तुमचा दुकान कायमची बंद होते
• पुन्हा नव्या सिरे परवाना घेण्यासाठी अर्ज करावा लागतो
• उदा., गंभीर उल्लंघन केल्यास परवाना कायमची रद्द केला जाऊ शकतो
**कोणी हे करते?**
• Collector (जिल्हा प्रशासन) किंवा Commissioner (महानगरपालिका) हे निर्णय घेतात
• कलम ५४ आणि ५६ नुसार कारण असले पाहिजे
**कोणत्या कारणांसाठी?**
• कायद्याचा उल्लंघन करणे
• दारूची अवैध विक्री करणे
• शराबी व्यक्तीला दारू देणे
• परवान्याच्या शर्तींचा भंग करणे
**आपल्याला अधिकार आहे:**
• निलंबन किंवा रद्दीकरणाचे कारण लिखित स्वरूपात मागू शकता
• अपील (appeal) करू शकता उच्च अधिकाऱ्यांकडे
Licensee not entitled to any compensation परवानाधारक कोणत्याही नुकसान भरपाईसाठी पात्र नाही
3[31.A. Licensee not entitled to any compensation.—The licensee shall not be entitled to any compensation,—
(i) if any of the trees in respect of which a tree tapping permit is granted to him is withdrawn in the public interest, or
(ii) if his shop is re-auctioned for failure to pay any Government dues.]
if any of the trees in respect of which a tree tapping permit is granted to him is withdrawn in the public interest, or
if his shop is re-auctioned for failure to pay any Government dues.]
परवानाधारक कोणत्याही भरपाईस पात्र असणार नाही, —
त्याला झाड छेदन परवाना मंजूर करण्यात आलेल्या कोणत्याही झाडापैकी कोणतेही सार्वजनिक हितासाठी काढून घेतले गेल्यास, किंवा
कोणतेही शासकीय देणे न भरल्यामुळे त्याच्या दुकानाचा पुन्हा लिलाव केला गेल्यास.
विस्तार:
**Rule 31A म्हणजे काय?**
या नियमानुसार, जर तुमच्याकडे toddy shop किंवा tree tapping (झाड छेदन) का licence असेल, तरीही दोन परिस्थितीत तुम्हाला कोणतीही नुकसान भरपाई मिळणार नाही.
**पहिली परिस्थिती - सार्वजनिक हितासाठी झाड काढून घेतले जाणे:**
• जर तुम्हाला दिलेल्या झाडांपैकी कोणतेही झाड सरकार सार्वजनिक हितासाठी (रस्ता, शाळा, रुग्णालय बनवण्यासाठी) काढून घेतले, तर तुम्हाला कोणतीही भरपाई द्यावी लागणार नाही.
उदा., जर तुमच्याकडे 50 झाडांचा परवाना असेल आणि सरकार 10 झाडे काढून घेतली, तर नुकसान भरपाई मागू शकत नाही.
**दुसरी परिस्थिती - शासकीय देणे न भरल्यामुळे दुकान पुन्हा लिलाव:**
• जर तुम्ही शासकीय देणे (rent, tax, fee इत्यादी) न भरल्यास, सरकार तुमच्या दुकानाचा पुन्हा लिलाव करू शकते.
• जर असे झाले, तर तुम्हाला कोणतीही क्षतिपूर्ती मिळणार नाही.
उदा., जर तुमच्या license वर 5,000 रुपये देणे बाकी असेल आणि सरकार दुकान नीलाम केली, तर तुम्ही "मला नुकसान झाले" असा दावा करू शकत नाही.
**सरळ शब्दांत:** ही नियम तुम्हाला सावध करते — परवाना मिळून तरीही नुकसान भरपाईची खात्री नाही.
Saving बचत
Nothing in these rules shall apply to Nira or Neera or affect the operations of any special rules for the tapping of trees for any purposes other than for selling toddy by retail sale under these rules.
या नियमांतील कोणतीही गोष्ट नीराला लागू होणार नाही किंवा या नियमांखाली किरकोळ विक्रीने ताडी विकण्याव्यतिरिक्त इतर कोणत्याही उद्देशाने झाडे छेदण्याच्या कोणत्याही विशेष नियमांच्या कार्यवाहीवर परिणाम करणार नाही.
---
**विस्तृत अर्थ:**
• या Rule 32 मधील कोणतेही नियम **नीरा** (ताडी न तयार केलेली साच्या झाडांची रस) वर लागू होत नाहीत.
उदा., जर तुम्ही नीरा विकत असाल तर या ताडी-दुकान नियमांचा तुमच्यावर बंधन नाही.
• या नियमांचा उद्देश फक्त **किरकोळ विक्रीने ताडी विकणे** (retail toddy selling) हे नियंत्रित करणे आहे.
• जर झाडे छेदणे **इतर कारणांसाठी** असेल — उदा., लाकूड मिळवणे, औषध बनवणे, किंवा दुसरे उद्योग — तर त्यासाठी **वेगळे विशेष नियम** लागू होऊ शकतात, आणि या Rule 32 त्यांच्यावर अडथळा आणत नाही.
• म्हणजे, या नियमांचा व्याप फक्त **ताडी-दुकान व्यापार** (toddy shop business) पर्यंत मर्यादित आहे — बाकी सर्व कामांसाठी अलग नियम आहेत.
---
**सरळ भाषेत:** हा नियम म्हणतो की "आमचे ताडी-दुकान नियम फक्त ताडी विक्रीला लागू आहेत, नीराला किंवा दुसऱ्या उद्देशांना नाही."
See rule 14
Pass for the transport of toddy from buns or topes to the licenced shop
See rule 14
Pass for the transport of toddy from the center to the licensed shop
See rules 19 and 25A
Pass for the Transport of Toddy from the Licensed Shop to the Distillery
(See rules 15A)
Permit for the possession of toddy at a transit centre by a personls who has/have more than one licensed shop under the Maharashtra Toddy Shops (Licensing) and Toddy Trees (Tapping) rules, 1968
See rule 17(1)
Application for permission to tap toddy-producing trees
See rule 18
Form of register of receipt and sale of toddy to be maintained at the licensed shop
See rule 18
Form of register of receipt and transport of toddy to be maintained at the transit centre
See rule 24(1)
Form of register of Nokar/Agents to be maintained by the Licensee