Link copied!
 Back
Home › GRs & Gazettes › 4. NEERA RULES

4. NEERA RULES

Issued
10 Mar 2025
Source
State Excise Website
Category
Excise Rules

What This Document Says

MAHARASHTRA eGAZETTE AMENDMENT SUMMARY

Document: Bombay Neera Rules, 1951 (with all amendments through 1994)
Type: Consolidated Rules (Non-Fee)
Authority: Section 143, Bombay/Maharashtra Prohibition Act, 1949

This gazette presents the complete consolidated text of the Bombay Neera Rules, 1951 (now applicable as Maharashtra Neera Rules), incorporating 24 amendments from 1953 to 1994. Below is a structured summary of the key provisions as they stand after all amendments:

CORE REGULATORY FRAMEWORK

Purpose: Regulation of neera (non-fermented palm sap) tapping, manufacturing, supply, and retail sale to prevent its fermentation into toddy (alcoholic beverage).

Scope: Four types of licences govern neera activities:

  • Form N-I: Tapping trees for manufacturing gur (jaggery) or other non-intoxicant products
  • Form N-II: Tapping for domestic consumption
  • Form N-III: Retail sale for on-premise consumption
  • Form N-IV: Tapping for supply to N-I or N-III licensees

    • KEY AMENDMENTS INTEGRATED

    Quality Standards (Added 1963)

    • Definition inserted: "Neera of standard quality" must be transparent, syrupy, sweet, foam-free, colorless, and without fermentation (Clause da, Rule 2)
    • This became the enforceable benchmark for all neera transactions

      • Tapping Conditions (Amended 1963, 1970)

      • Minimum tree height increased from unspecified to 152 cm
      • Marking specifications changed to 23 cm × 23 cm blue square at 76 cm height
      • Hygiene mandate: Receptacles must be washed with potassium permanganate solution, rinsed, then treated with milk of lime (3 cc per 900 ml neera)
      • Coconut/palmyra tree markings exempted from directional restrictions (1970)

        • Storage and Transport (Amended 1970, 1984)

        • Cold storage option added: Neera may be stored beyond drawing day if kept at ≤4°C, OR boiled (max 24 hours)
        • Central collection allowed: N-IV licensees may centralize neera from multiple groves with Collector/Superintendent permission

Sign in to continue reading

15 days of full content access — every Act, Rule, Regulation, GR, notification and Ex-DC-authored guide. No card required.
पूर्ण मजकूर पाहण्यासाठी साइन इन करा

Sign in with Google Already have an account? Sign in

मराठीत सारांश

# महाराष्ट्र नीरा नियम, 1951 — सोप्या भाषेत स्पष्टीकरण

---

## **थोडक्यात:**
ही नीरा नियम संपूर्ण मराठी राज्यात नीरा (ताजे खजूरीचे रस) टिपणे, विक्रय आणि वापरावर नियंत्रण ठेवतात. हे नियम खजूरी रसाला दारूत बदलण्यापासून रोखण्यासाठी तयार आहेत.

---

## **मुख्य बदल (1963 ते 1994):**

### **१. नीरा क्वालिटी नियम (1963)**
- नीरा स्वच्छ, गोड, फेनरहित आणि बिना किणवलेला असला पाहिजे
- कोणतीही काळोखी किंवा दुर्गंधी असू शकत नाही

### **२. खजुरीची तपासणी (1963)**
- खजूरीचा उंची कमीत कमी **152 सेंटीमीटर** असला पाहिजे
- 76 सेंटीमीटर उंचीवर **23×23 सेंटीमीटर निळा चौरस** खूणा असली पाहिजे
- नीरा संकलन करताना **पोटेशियम परमॅंगनेट** आणि **चूनाचे दूध** वापरून साफसफाई करावी

### **३. स्टोरेज आणि वाहतूक (1970-84)**
- नीरा **4°C तापमानात** ठेवला जाऊ शकतो
- किंवा **उकळून 24 तास** ठेवा
- **1 लिटर नीरा** अनुमतीशिवाय घरी ठेवता येते (21+ वयस्क)
- रात्री 8 PM पर्यंत वाहतूक करू शकता

### **४. किमतीत बदल (1994)**
**नगर निगम क्षेत्रे:**
- 200 मिली नीरा = **₹3.00**

**बाकी महाराष्ट्र:**
- 200 मिली नीरा = **₹2.50**

### **५. Licence शुल्क**
- कोणताही शुल्क लागत नाही (सर्व प्रकारचे licence मुक्त)

---

## **४ प्रकारचे Licence:**

| Form | उद्देश | कोण घेऊ शकतो |
|------|--------|------------|
| **N-I** | गुळ/साखर बनवणे | गर्जकरी |
| **N-II** | घरचे वापर | व्यक्तिगत |
| **N-III** | दुकानातून विक्रय | दुकानदार |
| **N-IV** | N-I व N-III ला पुरवठा | थोक विक्रेते |

---

## **महत्वाचे नियम:**

✓ **Licence कालावधी:** जुलै 1 - जून 30

✓ **वृक्ष-त्रिज्या:** अर्धा मैल (विशेष कारणासाठी वाढवू शकतात)

✓ **कर्मचारी:** 21+ वयस्क असला पाहिजे, Inspector ने मान्यता दिलीच पाहिजे

✓ **दैनिक नोंद:** प्रत्येक दिन रजिस्टर भरला पाहिजे, महिने शेवटी कलेक्टरला अहवाल द्यावा

✓ **वाहतूक:** Pass (परवाना) आवश्यक, वगळता N-II licensee (घरी नीरा घेऊन जाणे)

---

## **दंड:**

- नियम मोडल्यास **Licence रद्द किंवा निलंबित** होऊ शकता
- वगळता **फौजदारी दंड** सुद्धा अदा करावा लागू शकतो (Maharashtra Prohibition Act नुसार)

---

## **आयात (1974):**

- बाहेरून नीरा आणू शकता पण **Commissioner ने परवानगी द्यावी**
- Quality standard पूरण करला पाहिजे
- पॅकेजिंग सील करून ठेवावी

---

## **मुख्य बाब:**

🔹 नीरा **आल्कोहलमुक्त** असला पाहिजे
🔹 साफसफाई **अनिवार्य**
🔹 **दैनिक रजिस्टर** राखावा
🔹 कोणतीही **फी नाही** (सर्व Licence विनामूल्य)
🔹 किमत **निर्धारित** — ₹2.50-3.00 प्रति 200 मिली

---

**साराशरी:** नीरा कायदेशीर आहे, पण **दारूत बदलण्यापासून बचावणे** हा मुद्दा आहे. यासाठी साफसफाई, तापमान नियंत्रण आणि दैनिक तपासणी **अनिवार्य** आहे.

Related Rules & Sections

Original Document

View Original PDF Source Portal Ask MyExcise AI
Share: WhatsApp

Related Excise Rules

Disclaimer: This page presents a research-grade plain-language summary of a Government of Maharashtra notification, generated by MyExcise's AI from the original government source. It is not a substitute for the original document or legal advice. Always verify the original PDF (linked above) before acting. MyExcise is a research and reference tool, not a law firm.
Link copied to clipboard!
Ask MyExcise AI MyExcise AI