Link copied!
 Back
Home › GRs & Gazettes › राज्य उत्पादन शुल्क विभागातील मुंबई विदेशी मद्य नियम, १९५३ ख...

राज्य उत्पादन शुल्क विभागातील मुंबई विदेशी मद्य नियम, १९५३ खाली देण्यात येणारी नमुना एफएल-II अनुज्ञप्ती कराराद्वारे Conducting Agreement चालविण्यास देण्याबाबत.

Reference
202401161444409729
Issued
10 Jan 2024
Source
GR Portal (Home Dept - State Excise)
Category
Gr Home Dept

What This Document Says

MAHARASHTRA EXCISE OFFICIAL DOCUMENT ANALYSIS

Document Type: Government Resolution (GR) / Administrative Order

Reference Number: GR No. FLR-0622/Pr.Kra.150/RAUSU-2

Issued By: Government of Maharashtra, Home Department (Ministry)

Date of Issue: 10 January 2024

Reference to Previous Notification: GR No. FLR-0622/Pr.Kra.150/RAUSU-2, dated 09.01.2024

Effective Date: From date of publication (10 January 2024)

Portal Reference: www.maharashtra.gov.in (Reference Code: 202401161444409729)

SUMMARY

This Government Resolution amends the Bombay Foreign Liquor Rules, 1953 (BFLR) to permit FL-II (Foreign Liquor – Retail) licensees to operate their licenses through third-party conducting agents under a formal "Conducting Agreement" (करारनाम्य). The GR establishes comprehensive conditions, restrictions, eligibility criteria, fee structures, and accountability mechanisms governing agent-based license operations. Both the licensee and the agent remain jointly and severally liable for all regulatory compliance and financial obligations. The amendment applies exclusively to FL-II retail licenses and selected premium categories (FL-II/S.P.O. and FL-II/E.O.) operating in Mumbai and Maharashtra.

KEY PROVISIONS

I. LICENSE TYPES AFFECTED

  • FL-II (Foreign Liquor – Retail Sealed Bottled Liquor)
  • FL-II / S.P.O. (Super Premium Outlet) – introduced vide GR dated 23.06.2022
  • FL-II / E.O. (Elite Outlet) – introduced vide GR dated 23.06.2022
  • Ancillary licenses: CL (Country Liquor), FL, TOD-3 licenses may be attached to conducting agreement arrangement

    • II. ELIGIBILITY OF LICENSEE

    Any FL-II licensee may request permission to operate the license through a third-party agent via conducting agreement, provided:

    1. Request is made in prescribed form to the District Collector (as the license approval authority)
    2. The licensee remains the principal and retains ownership of the license
    3. Proper verification and inquiry is completed by the District Collector
    4. All documentary requirements (as per clause 4) are submitted

      5. III. ELIGIBILITY & DISQUALIFICATIONS OF AGENT

      An agent may NOT operate a license if:

      (i) Age Below 21 Years:

      • Person below 21 years of age is prohibited.

        • (ii) No Mental Capacity:

        • Person of unsound mind or lacking capacity to enter into contracts.

          • (iii) Poor Character:

          • Person whose character is not good, as per District Collector's opinion.
          • Exemption Clause: District Collector may remove this disqualification by recording written reasons after proper inquiry and satisfaction, if no objection exists.

            • (iv) Prior Termination of Employment/Agreement:

            • Person whose employment, license conducting agreement, or license has been previously terminated.
            • Exemption Clause: District Collector may remove this disqualification by recording written reasons after proper inquiry and satisfaction, if no objection exists.

              • (v) Criminal Conviction:

              • Person convicted of any crime.
              • Exemption Clause: District Collector may remove this disqualification by recording written reasons after proper inquiry and satisfaction, if no objection exists.

                • (vi) Black-Listed:

                • Person whose name appears in the Black List (काळ्या यादी) for any cause.

                  • (vii) Scheduled Excise Licensee or Family Member:

                  • Holder of Scheduled Excise License (अनुसूवचत अबकारी अनुज्ञप्ती) or any family member thereof.

                    • (viii) Multiple FL-II Licenses:

                    • Person operating two or more FL-II licenses (in their own name or family name) or family member thereof.

                      • IV. APPLICATION PROCESS & TIMELINE

                      Step 1: Form of Application

                      • Licensee must apply in prescribed form to the District Collector (as license approval authority)
                      • Application Fee: ₹10,000/- (दस हजार रुपये)
                      • The form shall be prescribed by the Commissioner, State Excise

                        • Step 2: District Collector's Verification

                        • Upon receipt of application, District Collector shall:
                          • Conduct complete verification of details mentioned in the application
                          • Conduct such other inquiries as deemed necessary
                          • Prepare draft conducting agreement in prescribed form as per Bombay Prohibition Act, 1949
                          • Accept or reject the application

                            • Step 3: Approval & Privilege Fee

                            • If approved, District Collector shall:
                              • Levy prescribed privilege fee (विशेषाविकार शुल्क)
                              • Register the conducting agreement in prescribed form
                              • Grant approval for agent to operate license for a government-specified period

                                • Step 4: Registration

                                • After District Collector's approval, the conducting agreement must be:
                                  • Registered within 7 days with the Secondary Registrar and Stamp Officer
                                  • Stamp duty payable at prescribed rates
                                  • Mandatory requirement for validity

                                    • V. VALIDITY PERIOD & RENEWAL

                                    (1) Initial Validity:

                                    • Conducting agreement remains valid until 31 March of the year in which it is approved.
                                    • Maximum validity: Until the next following 31 March (maximum one financial year).

                                      • (2) Renewal Conditions:

                                      • Renewal Period: If renewal is sought for the next financial year, application must be filed:
                                        • At least 1 month before 31 March (i.e., before agreement expiry)
                                        • In prescribed form to the licensing approval authority
                                        • Fresh approval and privilege fee required

                                          • (3) Consecutive Renewal Limitation:

                                          • No agreement shall be renewed for the same person for more than 5 consecutive years (सलग ५ िषानुंतर िाढविता येणार नाही).

                                            • (4) Renewal Eligibility Certificates:

                                            • For renewal, licensee or agent must provide proof/affidavit that:
                                              • No outstanding government dues exist
                                              • No valid complaint/objection is pending
                                              • No negative judicial/quasi-judicial order exists
                                              • No criminal conviction of agent or licensee
                                              • Agent not in Black List
                                              • No scheduled excise license held
                                              • Not operating more than two FL-II licenses
                                              • Full particulars as per Section 5 of original Conducting Agreement

                                                • (5) Authority to Approve Renewal:

                                                • Renewal approval authority: License approval authority (लायसन्स मंजुरी प्राविकरणाने)

                                                  • VI. EARLY TERMINATION OF AGREEMENT

                                                  (1) Mutual Consent Termination:

                                                  • If either licensee or agent wishes to terminate agreement before expiry:
                                                    • Joint written application must be filed with licensing approval authority
                                                    • Both parties' consent required
                                                    • Application must be filed at least 1 month before termination

                                                      • (2) Decision Timeline:

                                                      • Licensing approval authority shall decide within:
                                                        • 1 month from receipt, OR
                                                        • Before 31 March, whichever is earlier

                                                          • (3) Privilege Fee on Early Termination:

                                                          • If agreement is terminated before its validity period expires:
                                                            • Privilege fee is NOT refundable (सदर विशेषाविकार शुल्क परत मिळण्यास पात्र राहणार नाही)

                                                              • VII. PRIVILEGE FEE (SPECIAL FEE)

                                                              (1) Fee Payable:

                                                              • Conducting agreement for FL-II license: 50% of annual license fee shall be charged as additional privilege fee each financial year.
                                                                • Formula: Annual License Fee × 50% = Privilege Fee
                                                                • This is in addition to the regular annual license fee (not a substitute)

                                                                  • (2) Fee Payable Before Approval:

                                                                  • Privilege fee must be paid in advance (आगाऊ भरािे लागेल) before approval is granted

                                                                    • (3) Payment as per Bombay Prohibition Act, 1949 Rules:

                                                                    • Privilege fee shall be levied as per Bombay (Privilege Fee) Prohibition Rules, 1954
                                                                    • Payment must be made only after Government Treasury deposit (शासनजमा केल्यानंतरच)

                                                                      • (4) Special Categories – Premium Outlets:

                                                                      • For FL-II / S.P.O. (Super Premium Outlet) and FL-II / E.O. (Elite Outlet):
                                                                        • Privilege fee shall be calculated at the privilege fee rate applicable to that premium category, NOT at the base FL-II rate
                                                                        • Privilege fee = Annual License Fee of that category × applicable privilege fee percentage

                                                                          • (5) Non-Payment Consequence:

                                                                          • If annual privilege fee is not paid within prescribed time:
                                                                            • Agreement approval automatically lapses on 31 March of that financial year
                                                                            • If renewal application is not filed with required privilege fee:
                                                                              • Agreement shall automatically terminate on 31 March

                                                                                • VIII. OPERATING RESTRICTIONS FOR AGENTS

                                                                                (1) Authority Limitations:

                                                                                • Agent may operate the license ONLY for business purposes (अनुज्ञप्तीचे व्यवहार चालविणे)
                                                                                • Agent may NOT apply for:
                                                                                  • Change of license location (licensed premises)
                                                                                  • Change of layout within premises
                                                                                  • Expansion or reduction of premises area
                                                                                  • License transfer/relocation
                                                                                  • License name changes
                                                                                  • Any modification to the license

                                                                                    • (2) Consequence of Unauthorized Modifications:

                                                                                    • If such applications are made by agent:
                                                                                      • Agent is not eligible (पात्र राहणार नाही)
                                                                                      • Even if licensee applies and receives approval, such approval is void and invalid (गैरलागू ि अिैि ठरेल)

                                                                                        • (3) Unauthorized Sub-Leasing Prohibition:

                                                                                        • Agent cannot lease or sub-contract the license to any third person or sub-lessee (त्रयस्थ व्यक्तीस/ पोटभाडे कसही कराराद्वारे देऊ शकणार नाही)

                                                                                          • (4) Maximum Number of FL-II Licenses for One Agent:

                                                                                          • Maximum 2 FL-II licenses may be operated by one agent (whether in personal name, family name, partnership, private company, or any similar entity)
मराठी अनुवाद (Marathi Translation)
करारनाम्य). काळ्या यादी) अनुसूवचत अबकारी अनुज्ञप्ती) दस हजार रुपये) विशेषाविकार शुल्क) सलग ५ िषानुंतर िाढविता येणार नाही). (4) लायसन्स मंजुरी प्राविकरणाने) सदर विशेषाविकार शुल्क परत मिळण्यास पात्र राहणार नाही) आगाऊ भरािे लागेल) शासनजमा केल्यानंतरच) (...

Sign in to continue reading

15 days of full content access — every Act, Rule, Regulation, GR, notification and Ex-DC-authored guide. No card required.
पूर्ण मजकूर पाहण्यासाठी साइन इन करा

Sign in with Google Already have an account? Sign in

मराठीत सारांश

# महाराष्ट्र दारूबंदी कायदा - FL-II Conducting Agreement आदेश

**थोडक्यात:** Government नव्या नियमांद्वारे FL-II license (फॉरेन लिकर रिटेल दुकान) चालविण्याचा अधिकार मूळ अनुज्ञप्तीधारकाला एका conducting agent (एजंट) द्वारे देऊ शकणार आहे — परंतु काही कठोर शर्तींसह.

---

## व्हाय हा आदेश?

सरकारने हा नियम केला कारण काहीजण FL-II license घेऊन स्वतः चालविणे व्यस्त असतात. म्हणून अब्बल आहे की एक विश्वस्त व्यक्ती (एजंट) चालवु शकेल — परंतु मूळ अनुज्ञप्तीधारक जबाबदार राहील.

---

## मुख्य नियम

### **१. कोण FL-II license चालवू शकतो?**

तुमचा FL-II license असल्यास तुम्ही एजंटला चालविण्याची परवानगी मिळू शकता. परंतु **तुमच्या नावावर license राहिल** — एजंट फक्त काम करेल.

**कोण FL-II license असताना हा नियम वापरु शकतो:**
- FL-II (सामान्य फॉरेन लिकर दुकान)
- FL-II / S.P.O. (Super Premium Outlet)
- FL-II / E.O. (Elite Outlet)
- Plus CL (कंट्री लिकर) किंवा इतर license हे अतिरिक्त असू शकतात

---

### **२. एजंट कोण असू शकतो?**

#### **एजंट हे असू शकते:**
✓ कोणीही व्यक्ती (18+ वर्षांची वयस्कता + सक्षमता असल्यास)
✓ चांगला चरित्र असलेला
✓ कोणतेही गुन्हा न केलेला
✓ अन्य FL-II license चालविणार नाही
✓ काळ्या यादीत नाही

#### **एजंट असू शकत नाही:**
✗ 21 वर्षांखालील
✗ मानसिक अक्षमता असल्यास
✗ वाईट चरित्र असल्यास (Collector मंजूरी दिल्यास मागे करू शकतो)
✗ आधी कोणी conducting agreement रद्द झाल्यास (Collector मंजूरी दिल्यास मागे करू शकतो)
✗ गुन्ह्याचा दोषी असल्यास (Collector मंजूरी दिल्यास मागे करू शकतो)
✗ काळ्या यादीत (Black List) असल्यास — **कोणतीही अपवाद नाही**
✗ Scheduled Excise License धारक असल्यास
✗ 2+ FL-II licenses चालविणार असल्यास
✗ अन्य FL-II license चालविणार आहे असल्यास

---

### **३. आवेदन कसे करायचं?**

**आवेदन प्रक्रिया:**

| **चरण** | **कोण करतो** | **काय करायचं** | **शुल्क** | **वेळ** |
|---|---|---|---|---|
| **१. आवेदन** | तुम्ही (License धारक) | Prescribed form भरून District Collector ला सादर | ₹10,000 | कधीही |
| **२. तपास** | District Collector | Agent, तुमचे नाव, license — सब तपास | — | आवेदन नंतर |
| **३. Privilege fee** | तुम्ही | Annual license fee चा 50% दिले | 50% of annual fee | मंजुरीपूर्वी अवश्य |
| **४. मंजुरी** | District Collector | करार मंजूर केला | — | तपास संपल्यानंतर |
| **५. नोंदणी** | Secondary Registrar | करार नोंदवला | Stamp duty देयक | 7 दिवसांतून |

**महत्वाचं:** वर्षभर (31 मार्चपर्यंत) मान्य असतो.

---

### **४. Privilege Fee (विशेषाविकार शुल्क)**

**शुल्क कोणता:**
```
Privilege Fee = Annual License Fee × 50%
```

**उदाहरण:** वार्षिक license fee ₹10,000 असल्यास
```
Privilege Fee = ₹10,000 × 50% = ₹5,000 (प्रती वर्ष)
```

**महत्वाचं बातमी:**
- हा शुल्क **अतिरिक्त** आहे (license fee वर अलग)
- मंजुरीपूर्वी **ही राशी Government Treasury ला भरायला हवी**
- एजंट चलवत असताना **वर्षी नाविन्यीकरण करताना पुन्हा भरायला हवं**
- **एजंट म्हणून कराराच्या अगोदर बंद पडल्यास हे पैसे परत मिळणार नाहीत**

---

### **५. करार कति काळ मान्य?**

**प्रारंभिक वैधता:**
- 31 मार्च पर्यंत (ज्या वर्षी मंजुरी मिळाली तर त्या वर्षचे)
- Maximum 1 वर्ष

**नाविन्यीकरण (Renewal):**
- 31 मार्चच्या **कमीत कमी 1 महीना आधी** renewal application द्यावी
- नव्यानी Privilege fee भरावी
- Collector पुन्हा मंजूरी द्यावी

**मर्यादा:**
- **एकाच व्यक्तीला 5 वर्षांपूर्वी बारंबार नाविन्यीकरण मिळणार नाही**
- 5 वर्षानंतर नव्या एजंटला शोधायला हवं

---

### **६. कोण जबाबदार आहे?**

**तुम्ही (License धारक) + एजंट = दोघे संयुक्त जबाबदार**

हे खूप महत्वाचं आहे:

✓ **तुम्ही (Licensee) कधीही मुक्त होऊ शकत नाही:**
- Government dues, penalties, गुन्हे — सब तुमचीच जबाबदारी
- एजंट आहे / नाही असे महत्त्वाचं नाही

✓ **एजंट + तुम्ही दोघे हे करण्यासाठी जबाबदार:**
- License violations
- अवैध दारू ठेवणे
- दामामध्ये फेरफार
- Government revenue नुकसान
- गुन्हे

✓ **दारूबंदी कायदा, 1949 असे सब लागू होतात दोघांवर**

---

### **७. एजंट काय करु शकतो?**

#### **करू शकतो:**
✓ दारू विक्री करणे (licensed premises मध्ये)
✓ दैनंदिन काम-काज चालविणे
✓ कर्मचारी नियुक्त करणे (license धारकाची परवानगीने)
✓ लेखांकन, खरेदी करणे

#### **करू शकत नाही:**
✗ License स्थान बदलणे
✗ Premises layout बदलणे
✗ License area वाढविणे / कमी करणे
✗ License हस्तांतरण (transfer) करणे
✗ License नाव बदलणे
✗ License कोणाला भाडेकरारावर (sub-lease) देणे
✗ 2+ FL-II licenses चालविणे (कुटुंबातून)
✗ अन्य scheduled excise license असणे

**जर एजंट कोणताही बदल करत असेल:**
- तो करार **रद्द** होतो
- परवानगी **व्यर्थ** ठरते
- License **रद्द** होऊ शकतो

---

### **८. करार लवकर संपविणे (Early Termination)**

**दोघेही (तुम्ही + एजंट) मिळून संपविणे शक्य:**

1. **30 दिवस आगाऊ सूचना** द्या District Collector ला
2. **संयुक्त आवेदन** (दोघांनी स्वाक्षर केलेलं)
3. Collector 1 महीन्यामध्ये निर्णय घेतो

**महत्वाचं:** विशेषाविकार शुल्क **परत मिळणार नाही** (refundable नाही)

---

### **९. एजंटची अयोग्यता (Disqualification)**

एजंट **कायमचा अयोग्य** ठरतो जर:

| **गुन्हा** | **काय होतं** |
|---|---|
| **बिना परवानगी फॉरेन लिकर** आयात/रक्षण/विक्री केल्यास | करार रद्द + कायम बाहेर |
| **शुल्क न भरलेली दारू** ठेवल्यास | करार रद्द + कायम बाहेर |
| **नकली दारू** बनवणे / ठेवणे | करार रद्द + कायम बाहेर |
| **3+ वेळा MRP पेक्षा जास्त दाम** लगेच केल्यास | करार रद्द + कायम बाहेर |
| **खोटे कागदपत्र** सादर केल्यास | करार रद्द + कायम बाहेर |

---

### **१०. कधी करार आपोआप संपतो?**

**31 मार्च (वर्षाचे शेवट) असे:**

✗ Privilege fee न दिल्यास
✗ Renewal application न दिल्यास
✗ Government मंजुरी न मिळालीस

---

### **११. बँक गॅरेंटी (Bank Guarantee)**

**अनिवार्य आवश्यकता:**

एजंटला **राष्ट्रीयकृत बँकेची guarantee** देणे आवश्यक आहे:

```
बँक Guarantee = वरीलपैकी जास्त:
- License approval fee, किंवा
- License renewal fee
```

**कोव्हर करणारं (सुरक्षा):**
- एजंटच्या परिपूर्ण कर्तव्य निर्वहण
- Government revenue संरक्षण

---

### **१२. एजंटचा मृत्यू / अक्षमता**

अगर एजंट / License धारक **मरण पावल्यास वा असक्षम** झाल्यास:

- **Nominee (कानूनी वारिस) नाव करारामध्ये लिहून ठेवावं**
- Partnership firm वा Private company असल्यास त्यांचे succession नियम लिहून ठेवावंत
- नाहीतर करार **संपतो**

---

### **१३. Government चे शक्ती (Rights Reserved)**

**Government कधीही:**

✓ Policy बदलू शकतो
✓ License रद्द करू शकतो
✓ नव्या नियम लागू करू शकतो
✓ करारातील विरोधी अटी **व्यर्थ** करू शकतो

**एजंट मिळू शकत नाही:**
✗ Government ला दावे/नुकसान भरपाई
✗ Policy बदलामुळे नुकसान भरपाई
✗ License चालू ठेवण्याचा अधिकार

---

### **१४. भविष्यातील हक्क**

करार संपल्यानंतर:

**एजंट हे करू शकतो (परवानगीने):**
- License धारकाचा **भागीदार (partner)** बनणे
- **स्वतंत्रपणे license धारक** बनणे (नव्या नियमांनुसार)

**परंतु:**
- License धारकाच्या विनंतीवर
- Government मंजुरीने
- लागू नियमांनुसार

---

## व्यावहारिक उदाहरण

**राज शर्मा** – मुंबई मध्ये FL-II license धारक

**परिस्थिती:** राज परदेशात आहे, नुकसान होतंय. तर तो **विष्णु** नावाच्या विश्वस्त व्यक्तीला चालविणे सोपविणे ठरवतो.

**काय करायचं:**

1️⃣ **आवेदन (₹10,000)** → District Collector
- Prescribed form भरून
- Vishnu च्या तपशील

2️⃣ **Collector चा तपास**
- Vishnu च्या चरित्रा बद्दल
- License details तपासणे
- परवानगी मिळवणे

Related Rules & Sections

Original Document

View Original PDF Source Portal Ask MyExcise AI
Share: WhatsApp

Related Gr Home Dept

Disclaimer: This page presents a research-grade plain-language summary of a Government of Maharashtra notification, generated by MyExcise's AI from the original government source. It is not a substitute for the original document or legal advice. Always verify the original PDF (linked above) before acting. MyExcise is a research and reference tool, not a law firm.
Link copied to clipboard!
Ask MyExcise AI MyExcise AI